1. Các hình thức bồi thường đối với đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn khi xây dựng công trình, khu vực có hành lang bảo vệ an toàn

Theo quy định tại Điều 106 Luật Đất đai 2024 và Điều 18 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, khi xây dựng các công trình hoặc khu vực có hành lang bảo vệ an toàn, nếu đất đai nằm trong phạm vi hành lang bảo vệ an toàn mà không bị thu hồi, người sử dụng đất vẫn được bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất hoặc thiệt hại tài sản gắn liền với đất. Việc bồi thường này được quy định chi tiết để đảm bảo quyền lợi của người dân khi đất của họ bị ảnh hưởng bởi các công trình có hành lang bảo vệ an toàn.

Bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất:

Khi đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn bị ảnh hưởng và làm thay đổi mục đích sử dụng đất, mức bồi thường thiệt hại được xác định theo các quy tắc cụ thể sau:

- Thay đổi mục đích sử dụng đất từ đất ở sang đất phi nông nghiệp không phải là đất ở hoặc từ đất ở sang đất nông nghiệp, được áp dụng khi đất ở bị chuyển sang mục đích sử dụng khác như đất phi nông nghiệp hoặc đất nông nghiệp, nhằm đảm bảo người dân được bồi thường theo sự chênh lệch giá trị giữa loại đất cũ và loại đất mới.

- Thay đổi mục đích sử dụng đất từ đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất nông nghiệp nhằm đảm bảo sự công bằng khi đất phi nông nghiệp bị chuyển sang đất nông nghiệp.

- Hạn chế khả năng sử dụng đất mà không thay đổi mục đích sử dụng: Trường hợp đất không thay đổi mục đích sử dụng nhưng khả năng sử dụng bị hạn chế (do ảnh hưởng của hành lang bảo vệ an toàn), mức bồi thường sẽ được xác định dựa trên tình hình thực tế của từng địa phương. Việc bồi thường này được UBND cấp tỉnh xem xét và quy định cụ thể.

Bồi thường đối với tài sản gắn liền với đất:

Ngoài việc bồi thường thiệt hại đối với đất, các tài sản gắn liền với đất cũng sẽ được bồi thường nếu bị thiệt hại do phải giải tỏa hoặc bị ảnh hưởng bởi hành lang bảo vệ an toàn công trình. Điều này bao gồm nhà ở, công trình xây dựng và các tài sản khác trên đất.

Bồi thường cho tài sản gắn liền với đất: Các tài sản như nhà ở, công trình xây dựng, cây trồng, hoặc vật nuôi nếu bị thiệt hại do việc thu hồi hoặc hạn chế sử dụng đất sẽ được bồi thường theo mức độ thiệt hại thực tế. Chính quyền địa phương sẽ căn cứ vào mức độ thiệt hại để đưa ra quyết định bồi thường hợp lý.

Bồi thường khi hành lang bảo vệ an toàn chiếm dụng quá 70% diện tích thửa đất:

Khi hành lang bảo vệ an toàn công trình chiếm dụng hơn 70% diện tích của thửa đất có nhà ở hoặc công trình xây dựng, phần diện tích còn lại của thửa đất sẽ cũng được bồi thường, nếu diện tích còn lại này không đủ để xây dựng công trình hoặc không đủ diện tích tối thiểu theo quy định của địa phương.

Bồi thường cho phần đất còn lại: Trường hợp diện tích đất còn lại không đủ điều kiện xây dựng hoặc không đạt diện tích tối thiểu theo quy định của UBND cấp tỉnh, phần diện tích này sẽ được bồi thường theo mức quy định tại các khoản trước. Điều này đảm bảo người dân không bị thiệt hại khi phần lớn đất của họ bị chiếm dụng để xây dựng công trình có hành lang bảo vệ an toàn.

Bồi thường đối với đất ở có nhà ở gắn liền khi phải di chuyển:

Khi đất ở có nhà ở bị ảnh hưởng bởi hành lang bảo vệ an toàn và cần phải di chuyển để xây dựng công trình, chủ sở hữu đất và nhà ở sẽ được bồi thường không chỉ về đất đai mà còn về chi phí di chuyển, cũng như các chi phí liên quan khác.

Bồi thường chi phí di chuyển và hỗ trợ tái định cư: Người sử dụng đất và chủ sở hữu nhà ở có thể được bố trí tái định cư, bồi thường chi phí di chuyển nhà cửa và hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất. Chính quyền sẽ cung cấp các hỗ trợ này để giúp người dân ổn định cuộc sống sau khi phải di chuyển đến nơi ở mới, đảm bảo không gây xáo trộn lớn đối với sinh hoạt của họ.

2. Cơ sở tính toán bồi thường đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn khi xây dựng công trình, khu vực có hành lang bảo vệ an toàn

Cơ sở tính toán bồi thường đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn khi xây dựng công trình được quy định chi tiết trong Luật Đất đai của Việt Nam. Theo Điều 106 Luật Đất đai 2024, nếu trong quá trình xây dựng mà không thu hồi đất nằm trong hành lang bảo vệ an toàn, người sử dụng đất sẽ được bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất và thiệt hại tài sản gắn liền với đất theo quy định của Chính phủ.

Bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất:

- Thay đổi mục đích sử dụng đất: Nếu đất từ đất ở chuyển sang đất phi nông nghiệp không phải là đất ở, hoặc từ đất ở sang đất nông nghiệp, tiền bồi thường thiệt hại được tính bằng công thức: Tbt=(G1−G2)×S

Trong đó:

Tbt: Tiền bồi thường thiệt hại.
G1: Giá đất ở tính bình quân mỗi m².
G2: Giá đất phi nông nghiệp không phải đất ở hoặc giá đất nông nghiệp tính bình quân mỗi m².
S: Diện tích đất bị thay đổi mục đích sử dụng.

- Không thay đổi mục đích sử dụng đất nhưng hạn chế khả năng sử dụng đất: Mức bồi thường thiệt hại được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xác định căn cứ vào tình hình thực tế tại địa phương.

- Bồi thường cho nhà ở và các công trình khác gắn liền với đất: Những nhà ở, công trình xây dựng và các tài sản khác gắn liền với đất trong hành lang bảo vệ an toàn bị thiệt hại do giải tỏa sẽ được bồi thường theo quy định.

- Bồi thường diện tích đất còn lại khi hành lang bảo vệ chiếm dụng lớn: Nếu hành lang bảo vệ chiếm dụng hơn 70% diện tích thửa đất có nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích đất còn lại cũng được bồi thường theo các quy định đã nêu.

- Di chuyển nhà ở khi đất bị ảnh hưởng nghiêm trọng: Đất ở có nhà ở gắn liền với đất nằm trong hành lang bảo vệ an toàn, nếu cần thiết, người sử dụng đất có quyền được di chuyển chỗ ở và được bồi thường chi phí di chuyển và hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất.

Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi công bằng cho người dân khi đất của họ bị ảnh hưởng trong quá trình xây dựng công trình cơ sở hạ tầng quan trọng cho đất nước.

3. Thủ tục bồi thường đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn khi xây dựng công trình, khu vực có hành lang bảo vệ an toàn

Khi xây dựng các công trình trong khu vực có hành lang bảo vệ an toàn, việc bồi thường đối với đất nằm trong hành lang bảo vệ an toàn được thực hiện theo các thủ tục rõ ràng và cụ thể để đảm bảo quyền lợi cho người sử dụng đất. Các quy định về thủ tục bồi thường thiệt hại đối với đất thuộc phạm vi này được quy định trong Điều 106 Luật Đất đai 2024 và Điều 18 Nghị định 88/2024/NĐ-CP.

- Xác định diện tích đất bị ảnh hưởng: Đầu tiên, cần xác định chính xác diện tích đất nằm trong phạm vi hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn. Đây là bước quan trọng để tính toán mức độ thiệt hại và tiền bồi thường. Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền (như Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND cấp tỉnh) sẽ thực hiện việc khảo sát và xác định ranh giới hành lang bảo vệ, đồng thời đo đạc diện tích đất bị ảnh hưởng.

- Đánh giá thiệt hại và phương thức bồi thường: Sau khi diện tích đất bị ảnh hưởng được xác định, việc đánh giá thiệt hại sẽ được tiến hành theo các trường hợp cụ thể:

Thay đổi mục đích sử dụng đất: Nếu việc xây dựng công trình làm thay đổi mục đích sử dụng đất từ đất ở sang đất phi nông nghiệp (hoặc đất nông nghiệp), hoặc từ đất phi nông nghiệp sang đất nông nghiệp, thì tiền bồi thường sẽ được tính dựa trên sự chênh lệch giá giữa các loại đất.
Không thay đổi mục đích sử dụng đất nhưng hạn chế khả năng sử dụng: Nếu đất không thay đổi mục đích sử dụng nhưng khả năng sử dụng bị hạn chế, mức bồi thường sẽ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định dựa trên tình hình thực tế của địa phương.

- Bồi thường tài sản gắn liền với đất: Nếu có nhà ở, công trình xây dựng hoặc các tài sản khác bị thiệt hại do việc giải tỏa trong phạm vi hành lang bảo vệ an toàn, các tài sản này cũng sẽ được bồi thường. Mức bồi thường được xác định theo giá trị thiệt hại thực tế của tài sản, dựa trên các quy định của pháp luật về bồi thường tài sản.

- Xử lý khi diện tích đất còn lại không đủ điều kiện sử dụng: Trường hợp hành lang bảo vệ an toàn chiếm dụng trên 70% diện tích thửa đất có nhà ở hoặc công trình xây dựng, và phần diện tích còn lại không đủ điều kiện để tiếp tục sử dụng hoặc không đáp ứng được diện tích tối thiểu theo quy định, thì phần diện tích còn lại cũng sẽ được bồi thường. Bồi thường này sẽ được thực hiện theo các quy định tại các khoản 1 và 2 của Điều 18.

- Di chuyển và tái định cư: Nếu nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất nằm trong hành lang bảo vệ an toàn công trình phải di dời theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, người sử dụng đất và chủ sở hữu nhà ở sẽ được bồi thường theo các mức quy định. Ngoài ra, nếu có nhu cầu, họ sẽ được bố trí tái định cư, bồi thường chi phí di chuyển và hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất.

- Thực hiện quyết định bồi thường: Sau khi hoàn tất các thủ tục xác định mức độ thiệt hại, cơ quan có thẩm quyền sẽ ra quyết định bồi thường chính thức cho người sử dụng đất và các bên liên quan. Quyết định này sẽ được thông báo đến người dân, cùng với các thủ tục để nhận tiền bồi thường hoặc hỗ trợ tái định cư.

Quy trình này được thực hiện nhằm bảo đảm sự công bằng trong việc giải quyết thiệt hại do xây dựng công trình trong khu vực có hành lang bảo vệ an toàn, đồng thời giúp người dân ổn định cuộc sống khi bị ảnh hưởng bởi các dự án công trình hạ tầng.

Tham khảo: Quy định về hiến đất cho thôn để làm đường giao thông? Hành lang an toàn giao thông là gì?

Liên hệ: 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ, tư vấn pháp luật nhanh chóng.