Mục lục bài viết
1. Quyền liên quan được hiểu là như thế nào? Cuộc biểu diễn có phải là quyền liên quan được bảo hộ không?
Theo khoản 2 Điều 1 của Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009, quy định rõ về quyền liên quan đối với quyền tác giả. Quyền liên quan, hay còn được gọi là quyền liên quan, là những quyền thuộc về tổ chức và cá nhân liên quan đến việc biểu diễn, ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, và tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa. Điều này bao gồm quyền đối với những sáng tạo âm nhạc, nghệ sĩ biểu diễn, và các tác phẩm truyền hình được truyền tải qua các phương tiện truyền thông.
Quyền liên quan không chỉ đơn thuần là một biện pháp bảo vệ cho người sáng tạo tác phẩm, mà còn là một hệ thống công nhận và bảo vệ quan trọng đối với những cá nhân và tổ chức có liên quan đến việc phổ biến, trình diễn và phát sóng tác phẩm. Việc này không chỉ tạo ra một môi trường lý tưởng để thúc đẩy sự sáng tạo và đa dạng trong lĩnh vực văn hóa và nghệ thuật mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một xã hội nơi mà mọi người đều được công bằng và công nhận.
Quyền liên quan giúp đảm bảo rằng những người tham gia vào quá trình phổ biến và trình diễn tác phẩm cũng nhận được đối đãi công bằng. Những cá nhân này có thể bao gồm diễn viên, nhạc sĩ, nhà sản xuất, và nhiều đối tượng khác liên quan đến quá trình tạo ra và phổ biến nội dung nghệ thuật. Sự công nhận và bảo vệ quyền liên quan giúp khuyến khích sự đầu tư và cam kết của họ trong việc tạo ra nội dung mới và chất lượng.
Điều này không chỉ làm tăng cường sự đa dạng trong ngành công nghiệp nghệ thuật, mà còn tạo điều kiện cho những người liên quan nhận được đối đãi công bằng và xứng đáng. Công nhận này không chỉ là một sự khích lệ cho sự sáng tạo mà còn là một phương tiện quan trọng để xây dựng một cộng đồng văn hóa và nghệ thuật phong phú, nơi mà đa dạng được đánh giá và tôn trọng, và mỗi đóng góp đều đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành văn hóa xã hội.
2. Hành vi nào được coi là xâm phạm các quyền liên quan?
Theo Điều 17 của Luật Sở hữu trí tuệ 2005, các đối tượng quyền liên quan được bảo hộ được xác định một cách chi tiết và rõ ràng. Cá nhân với tư cách là một ca sỹ, thuộc vào nhóm đối tượng được bảo hộ theo quy định của Luật. Trong trường hợp cuộc biểu diễn của ca sĩ tại trường đại học , là một ví dụ điển hình thuộc một trong các trường hợp được quy định trong Điều 17:
- Cuộc biểu diễn do công dân Việt Nam thực hiện tại Việt Nam (với điều kiện bạn là công dân Việt Nam).
- Cuộc biểu diễn được định hình trên bản ghi âm, ghi hình được bảo hộ theo quy định tại Điều 30 của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005
Như vậy, nếu cá nhân là người Việt Nam và cuộc biểu diễn được diễn ủa tại trường đại học thuộc một trong những trường hợp trên, quyền liên quan sẽ được bảo hộ theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ 2005. Điều này đồng nghĩa với việc cuộc biểu diễn đó không chỉ được công nhận mà còn được bảo vệ khỏi việc sao chép và sử dụng trái phép từ phía các bên khác mà không có sự đồng ý của người ca sĩ. Điều này mang lại sự an ninh và khuyến khích sự sáng tạo trong lĩnh vực nghệ thuật và giáo dục.
3. Ca sĩ có được quyền phát sóng cuộc biểu diễn của mình lên mạng xã hội không?
Dựa trên những quy định chi tiết của Điều 29 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, được điều chỉnh bởi khoản 9 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 (Có hiệu lực từ 01/01/2023), quy định rõ về quyền của người biểu diễn.
Theo quy định mới, người biểu diễn có được cả quyền nhân thân và quyền tài sản đối với cuộc biểu diễn của mình. Quyền nhân thân là một phần quan trọng của bảo vệ danh dự và uy tín cá nhân của người biểu diễn trong quá trình biểu diễn và khi phát hành bản ghi âm, ghi hình. Quyền nhân thân cụ thể bao gồm quyền được giới thiệu tên khi biểu diễn, giúp tạo ra một sự nhận biết và kết nối giữa người biểu diễn và khán giả. Điều này không chỉ là một hình thức công nhận, mà còn tạo điều kiện cho người biểu diễn xây dựng và duy trì mối quan hệ tích cực với công chúng.
Ngoài ra, quyền nhân thân còn đảm bảo sự toàn vẹn của hình tượng biểu diễn, ngăn chặn mọi hành động xuyên tạc hoặc sửa đổi không đồng ý từ phía người biểu diễn. Việc này không chỉ bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn đảm bảo rằng công chúng nhận được một hình ảnh chân thực và trung thực về người biểu diễn.
Những quy định này không chỉ tăng cường quyền tự do cá nhân mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của nghệ thuật và văn hóa, giúp người biểu diễn duy trì một tư cách chuyên nghiệp và tích cực trong sự nghiệp của họ
Theo những quy định đặc biệt của Luật Sở hữu trí tuệ, người biểu diễn đối với cuộc biểu diễn của mình có quyền nhân thân khi họ không phải là chủ sở hữu quyền đối với cuộc biểu diễn. Quyền nhân thân là một lợi ích quan trọng nhằm bảo vệ cá nhân và danh dự của người biểu diễn trong mọi tình huống liên quan đến cuộc biểu diễn.
Ngược lại, chủ sở hữu quyền đối với cuộc biểu diễn sẽ được hưởng quyền tài sản, một quyền lợi mà nâng cao giá trị và kiểm soát đối với sự sáng tạo và công bằng thương mại của cuộc biểu diễn. Quyền tài sản này bao gồm độc quyền thực hiện và cấp phép thực hiện một loạt các hành vi quan trọng, bao gồm định hình cuộc biểu diễn, sao chép, phát sóng, phân phối, cho thuê thương mại, và phát sóng bản định hình cuộc biểu diễn.
Những quyền lợi này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho sự sáng tạo và đổi mới trong lĩnh vực nghệ thuật và giải trí mà còn đảm bảo rằng người biểu diễn và chủ sở hữu quyền đều được đối xử công bằng và có đủ động lực để tiếp tục đóng góp vào sự phong phú hóa văn hóa xã hội.
Tuy nhiên, chủ sở hữu quyền đối với cuộc biểu diễn không có quyền ngăn cản tổ chức, cá nhân khác thực hiện một số hành vi nhất định, như sao chép chỉ để thực hiện các quyền khác theo quy định của Luật, hoặc phân phối lần tiếp theo bản định hình cuộc biểu diễn với điều kiện chủ sở hữu quyền đã thực hiện hoặc cho phép thực hiện việc phân phối.
Tổng cộng, những quy định này tạo ra một khung pháp lý rõ ràng và chi tiết, giúp bảo vệ quyền lợi cả nhân thân và tài sản của người biểu diễn trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ.
Theo những quy định được mô tả, người biểu diễn không chỉ sở hữu quyền nhân thân mà còn được đặc quyền với quyền tài sản đối với buổi biểu diễn của mình. Trong phạm vi này, quyền tài sản bao gồm nhiều khía cạnh, trong đó có quyền phát sóng và truyền đạt cuộc biểu diễn chưa được định hình, với điều kiện rằng cuộc biểu diễn không phải là để mục đích phát sóng.
Ngoài ra, người biểu diễn cũng được phép phát sóng và truyền đạt đến công chúng bản định hình cuộc biểu diễn của mình. Điều này bao gồm việc cung cấp đến công chúng bản định hình cuộc biểu diễn theo cách mà công chúng có thể tiếp cận được, không chỉ ở địa điểm mà còn vào thời điểm mà họ lựa chọn.
Với những quyền lợi này, ca sĩ, ví dụ, vẫn giữ quyền tự do phát sóng buổi biểu diễn của mình lên mạng xã hội, miễn là họ không có ý định phát sóng buổi biểu diễn đó. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho sự tương tác với khán giả và cho phép người biểu diễn duy trì quan hệ chặt chẽ và tích cực với cộng đồng trực tuyến, không bị ràng buộc bởi mục đích chính của cuộc biểu diễn.
Xem thêm bài viết liên quan sau đây được biên soạn bởi Luật Minh Khuê: Căn cứ pháp lý xử phạt hành chính ca sĩ Hương Tràm ''Em gái mưa'' do mặc váy xuyên thấu, lộ nội y phản cảm khi hát bar ?
Liên hệ hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật