1. Các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực chứng khoán liên quan đến rửa tiền
Các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực chứng khoán liên quan đến rửa tiền được quy định trong Điều 31 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 bao gồm:
- Giao dịch có dấu hiệu bất thường: Giao dịch mua, bán chứng khoán có dấu hiệu bất thường trong một ngày hoặc một số ngày do một tổ chức hoặc một cá nhân thực hiện.
- Chuyển tiền không phù hợp: Công ty chứng khoán chuyển tiền không phù hợp với hoạt động kinh doanh chứng khoán.
- Chuyển tiền quốc tế của người không cư trú: Người không cư trú chuyển số tiền lớn từ tài khoản giao dịch chứng khoán hoặc thanh lý hợp đồng ủy thác đầu tư chứng khoán để chuyển tiền ra khỏi Việt Nam.
- Rút tiền mặt sau khi bán cổ phiếu: Khách hàng thường xuyên bán tất cả cổ phiếu trong danh mục đầu tư và đề nghị công ty chứng khoán ký ủy nhiệm chi để khách hàng rút tiền mặt từ ngân hàng thương mại.
- Đầu tư không hợp lý trong khoảng thời gian ngắn: Khách hàng đầu tư bất thường vào nhiều loại chứng khoán không có lợi trong khoảng thời gian ngắn.
- Khoản tiền không phù hợp với khả năng tài chính: Tài khoản chứng khoán của khách hàng đột nhiên nhận được một khoản tiền lớn không phù hợp với khả năng tài chính của khách hàng.
- Nguồn tiền từ quỹ đầu tư có rủi ro cao: Giao dịch mua, bán chứng khoán có nguồn tiền từ quỹ đầu tư được mở ở quốc gia, vùng lãnh thổ có rủi ro cao về rửa tiền.
- Góp vốn từ nhà đầu tư nước ngoài có rủi ro cao: Nhà đầu tư nước ngoài cư trú ở quốc gia, vùng lãnh thổ có rủi ro cao về rửa tiền góp vốn thành lập quỹ đầu tư chứng khoán, công ty đầu tư chứng khoán tại Việt Nam.
2. Các dấu hiệu đáng ngờ cơ bản theo quy định pháp luật
Căn cứ dựa theo quy định tại Điều 27 Luật phòng chống rửa tiền 2022 có quy định cụ thể như sau:
Đây là những dấu hiệu đáng ngờ cơ bản mà các tổ chức và cơ quan quản lý chứng khoán thường xuyên theo dõi để phát hiện và ngăn chặn hoạt động rửa tiền. Dưới đây là chi tiết về mỗi dấu hiệu:
- Thông tin khách hàng không chính xác: Khách hàng từ chối cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin nhận biết không chính xác, không đầy đủ, không nhất quán.
- Thuyết phục không báo cáo giao dịch: Khách hàng thuyết phục đối tượng báo cáo (nhân viên, đối tác) không báo cáo giao dịch cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Không xác định được danh tính: Không thể xác định được khách hàng theo thông tin cung cấp hoặc giao dịch liên quan đến một bên không xác định được danh tính. Khi khách hàng cung cấp thông tin không chính xác, không đầy đủ hoặc không nhất quán với các thông tin khác mà họ đã cung cấp trước đó, hoặc thông tin không phản ánh đúng danh tính thực sự của họ, có thể đây là một dấu hiệu đáng ngờ. Trong một số trường hợp, thông tin cung cấp có thể là giả mạo hoặc không tương ứng với bất kỳ danh tính nào mà cơ quan chứng khoán hoặc tổ chức tài chính đã biết. Giao dịch liên quan đến một bên không xác định được danh tính có thể bao gồm việc chuyển tiền, mua bán chứng khoán hoặc thực hiện các giao dịch tài chính mà không rõ ràng về bên thực sự tham gia. Các tổ chức chứng khoán thường có các quy trình và hệ thống theo dõi để kiểm tra tính xác định của thông tin khách hàng và các giao dịch tài chính. Nếu có sự không nhất quán, khó xác định danh tính hoặc nghi ngờ về tính chân thực của thông tin, các biện pháp bổ sung như yêu cầu xác minh danh tính có thể được thực hiện. Đối với các giao dịch không xác định danh tính, tổ chức chứng khoán có thể thực hiện các biện pháp bổ sung như báo cáo cho cơ quan quản lý và tăng cường xem xét và kiểm tra giao dịch đó để đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật. Bằng cách này, các tổ chức chứng khoán có thể đóng góp vào việc ngăn chặn và phát hiện hoạt động rửa tiền thông qua quản lý thông tin khách hàng và theo dõi các giao dịch đáng ngờ.
- Thông tin liên lạc không đúng: Số điện thoại do khách hàng cung cấp không thể liên lạc được hoặc không tồn tại sau khi mở tài khoản hoặc thực hiện giao dịch.
- Giao dịch liên quan đến Danh sách cảnh báo: Giao dịch được thực hiện theo lệnh hoặc ủy quyền của tổ chức, cá nhân có trong Danh sách cảnh báo. Đây là tình huống khi giao dịch được thực hiện theo lệnh hoặc ủy quyền của một tổ chức hoặc cá nhân được xác định trước đó và đưa vào Danh sách cảnh báo. Danh sách này thường chứa thông tin về các đối tượng nghi ngờ hoặc đã liên quan đến các hoạt động rửa tiền, tội phạm tài chính, hoặc có liên quan đến các tổ chức, cá nhân có nguy cơ cao về rủi ro pháp lý và tài chính. Nếu một tổ chức chứng khoán phát hiện rằng giao dịch được thực hiện bởi một khách hàng có liên quan đến Danh sách cảnh báo, đây là một dấu hiệu đáng ngờ. Điều này có thể bao gồm việc giao dịch theo lệnh của một người nào đó trong Danh sách cảnh báo hoặc thông tin về ủy quyền từ một tổ chức hoặc cá nhân trong danh sách. Các tổ chức chứng khoán thường có các quy trình và hệ thống theo dõi để tự động kiểm tra các giao dịch so với Danh sách cảnh báo và ngăn chặn giao dịch nếu cần thiết. Nếu gặp bất kỳ giao dịch nào liên quan đến danh sách này, tổ chức chứng khoán có thể thực hiện các biện pháp bổ sung như báo cáo cho cơ quan quản lý và tăng cường xem xét và kiểm tra các giao dịch đó. Bằng cách này, cơ quan quản lý và tổ chức chứng khoán có thể hợp tác để ngăn chặn hoạt động rửa tiền và đảm bảo tính minh bạch và an toàn trong thị trường chứng khoán.
- Mối liên hệ với hoạt động phạm tội: Giao dịch có thể xác định được mối liên hệ giữa các bên tham gia giao dịch với các hoạt động phạm tội hoặc có liên quan đến tổ chức, cá nhân có trong Danh sách cảnh báo.
- Số tiền lớn không phù hợp: Tổ chức, cá nhân tham gia giao dịch với số tiền lớn không phù hợp với hoạt động kinh doanh, thu nhập của tổ chức, cá nhân này.
- Yêu cầu không đúng trình tự, thủ tục: Khách hàng yêu cầu đối tượng báo cáo thực hiện giao dịch không đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.
Bằng cách chặt chẽ theo dõi và xử lý những dấu hiệu này, có thể giúp tổ chức và cơ quan quản lý chứng khoán nhanh chóng phát hiện và ngăn chặn các hoạt động rửa tiền trong lĩnh vực chứng khoán.
3. Các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn thị trường chứng khoán
Theo Điều 7 của Luật Chứng khoán 2019 tại Việt Nam, có quy định rõ về các biện pháp mà cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng để bảo đảm an ninh, an toàn thị trường chứng khoán. Dưới đây là chi tiết về các biện pháp được nêu trong Điều 7:
Giám sát an ninh, an toàn thị trường chứng khoán: Cơ quan có thẩm quyền thường xuyên giám sát và đánh giá an ninh, an toàn của thị trường chứng khoán để đảm bảo hoạt động suôn sẻ và không bị ảnh hưởng bởi các rủi ro.
Ứng phó, khắc phục sự cố, sự kiện, biến động: Cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm ứng phó và khắc phục mọi sự cố, sự kiện hoặc biến động có thể ảnh hưởng đến an toàn, ổn định và tính toàn vẹn của thị trường chứng khoán.
Tạm ngừng, đình chỉ giao dịch và đăng ký: Có thể tạm ngừng hoặc đình chỉ giao dịch đối với một hoặc một số chứng khoán niêm yết, đăng ký giao dịch trên hệ thống giao dịch chứng khoán để ngăn chặn các tình huống xấu có thể xảy ra.
Tạm ngừng, đình chỉ hoạt động của Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và công ty con: Có thể tạm ngừng, đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động của Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và các công ty con của nó để kiểm soát và xử lý tình hình khẩn cấp.
Tạm ngừng, đình chỉ hoạt động của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam: Có thể tạm ngừng, đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ, thanh toán chứng khoán của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam.
Cấm đảm nhiệm chức vụ và hoạt động chứng khoán: Cơ quan có thẩm quyền có thể cấm đảm nhiệm chức vụ tại các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, chi nhánh công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ nước ngoài tại Việt Nam, cũng như cấm thực hiện các hoạt động về chứng khoán và thị trường chứng khoán.
Phong tỏa tài khoản chứng khoán và tiền: Có thể phong tỏa tài khoản chứng khoán và yêu cầu người có thẩm quyền phong tỏa tài khoản tiền có liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán.
Những biện pháp này nhằm đảm bảo tính ổn định và an toàn của thị trường chứng khoán, cũng như bảo vệ quyền lợi và lợi ích của các nhà đầu tư.
Vui lòng liên hệ 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn
Tham khảo thêm: Thị trường chứng khoán là gì? Quy định về thị trường chứng khoán