Trong chương trình trung học phổ thông có rất nhiều các tác phẩm văn học đây là nguồn tài liệu làm cơ sở để Bộ Giáo dục ra đề thi Trung học Phổ thông Quốc gia. Việc thống kê các tác phẩm đã xuất hiện trong các năm trước giúp chúng ta dễ dàng tập trung ôn luyện các tác phẩm trọng tâm có khả năng ra trong đề thi vào năm nay.
1. Tác phẩm trọng tâm ôn thi Trung học Phổ thông Quốc gia
- Vợ chồng A Phủ: đây cũng là một tác phẩm truyện ngắn tiêu biểu của Ngữ Văn lớp 12 và cũng đã rất lâu tác phẩm này không xuất hiện trong đề thi. Vì vậy có khả năng sẽ xuất hiện trong năm nay.
- Tác phẩm Người lái đò sông Đà: là một tác phẩm rất hay của nhà văn Nguyễn Tuân, miêu tả hình tượng đẹp đẽ của con người lao động trước thiên nhiên tuy nhiên. Đã rất lâu tác phẩm này không xuất hiện trong đề thi. Vì vậy có khả năng sẽ ra trong năm nay.
- Ai đã đặt tên cho dòng sông: tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông xuất hiện gần đây nhất trong đề thi Trung học phổ thông quốc gia năm 2019. Vì vậy tất có khả năng vào năm nay tác phẩm này sẽ được ra lại trong đề thi.
- Tác phẩm Đất Nước của nhà văn Nguyễn Khoa Điềm là một tác phẩm rất hay và đặc sắc. lần gần đây nhất tác phẩm này xuất hiện trong đề thi là vào năm 2020 nên việc xuất hiện lại trong năm nay cũng rất có khả năng.
- Việt Bắc của Tố Hữu: rất lâu Tác phẩm Việt Bắc của Tố Hữu không xuất hiện trong tác phẩm thi Trung học Phổ thông Quốc gia. Chính vì vậy năm nay rất có khả năng tác phẩm này sẽ được xuất hiện.
2. Những tác phẩm có khả năng không xuất hiện trong kỳ thi trung học phổ thông quốc gia
- Thuốc của Lỗ Tấn: đây là một tác phẩm hay của nhà văn Lỗ Tấn. Nhưng đây là tác phẩm văn học nước ngoài. Trong tiền lệ của kỳ thi Trung học phổ thông quốc gia, chưa có năm nào ra đề thi là một tác phẩm nước ngoài. Do đó tất cả các tác phẩm nước ngoài trong chương trình văn học sẽ bị loại bỏ.
- Số phận con người Solocope: nội dung của tác phẩm Số phận con người rất ấn tượng, nói lên tính cách kiên cường nhân hậu của những người lính Nga. Tuy nhiên đây là tác phẩm không được giảng dạy quá chi tiết trong quá trình học và là tác phẩm văn học nước ngoài nên không xuất hiện trong đề thi.
- Ông già và biển cả - Hemingway: đây tác phẩm đã được xuất hiện ở năm 2019 đồng thời cũng là một tác phẩm rất hay và cực kỳ quan trọng trong chương trình văn học lớp 12. Tuy nhiên đã xuất hiện ở năm trước đó nên khả năng Ông già và biển cả xuất hiện trong năm nay là rất thấp.
- Những đứa con trong gia đình: tác phẩm này không được giảng dạy ở trường giáo dục thường xuyên. Do đó sẽ không được ra trong kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông, do kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông là của các học sinh trên cả nước ở tất cả các trường.
- Đàn Guitar Của Lorca: đây cũng là một trong những tác phẩm mà các trường giáo dục thường xuyên sẽ không học. Vì vậy khả năng ra là rất thấp sẽ không xuất hiện trong đề thi chung.
- Ngôi sao sáng của văn nghệ dân tộc Nguyễn Đình Chiểu: tác phẩm Ngôi sao sáng của văn nghệ của dân tộc viết về một nhân vật nổi tiếng trong nền văn học Việt Nam đó là Nguyễn Đình Chiểu. Tuy nhiên không có dạng kiểu bài nghị luận văn học nào có sự liên quan đến tác phẩm này nên tỷ lệ ra sẽ không cao.
- Sóng: tác phẩm Sóng là tác phẩm rất hay của nữ nhà thơ Xuân Quỳnh nói lên nỗi lòng của người con gái trong tình yêu và nét đẹp tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam. Tuy nhiên bài thơ này đã ra vào năm 2021 nên khả năng lặp lại sẽ là rất thấp.
- Tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa: Chiếc Thuyền Ngoài Xa của nhà văn Nguyễn Minh Châu là một tác phẩm đặc sắc. Đây là bức tranh về khung cảnh thiên nhiên cũng như cuộc sống của người dân làng chài, đồng thời cũng là số phận của những người phụ nữ nghèo khổ. Tuy nhiên tác phẩm này đã được xuất hiện trong đề thi chính thức của năm 2022 nên khả năng lặp lại vào năm nay là rất thấp.
- Tác phẩm Rừng Xà Nu của nhà văn Nguyễn Trung Thành: Đây là một tác phẩm xuất hiện rất ít trong đề thi đại học môn Ngữ Văn. Trước năm 2012 tác phẩm xuất hiện khá nhiều ở trong đề thi môn Ngữ Văn. Tuy nhiên trong những năm gần đây thì tác phẩm này không được dạy quá trọng tâm nên khả năng ra vào năm nay là rất thấp.
- Chí Phèo của nhà văn Nam Cao: Đây là một tác phẩm tiêu biểu trong chương trình Ngữ Văn. Tuy nhiên tác phẩm này thường ít xuất hiện trong đề thi hoặc nếu có chỉ là phần liên hệ đánh giá.
3. Những tác phẩm xuất hiện nhiều lần trong đề thi môn Ngữ Văn
- Đất Nước - Nguyễn Khoa Điềm: tác phẩm Đất Nước của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm là một tác phẩm xuất hiện rất nhiều trong đề thi ngữ văn như: đề thi trung học phổ thông quốc gia năm 2017, thi tốt nghiệp năm 2013, thi tốt nghiệp năm 2018 và kỳ thi tốt nghiệp năm 2020. Một số dạng đề phổ biến của tác phẩm Đất nước đó là nêu cảm nhận hoặc phân tích một đoạn thơ, đặc biệt là đoạn "Đất là nơi anh đến trường, Nước là nơi em tắm, Đất Nước là nơi ta hò hẹn"
- Tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông của Hoàng Phủ Ngọc Tường: với tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông là một tác phẩm vô cùng quen thuộc trong các đề thi Ngữ văn. Lần gần đây nhất tác phẩm này xuất hiện là trong đề thi Trung học phổ thông quốc gia năm 2019. Với các dạng đề phổ biến là cảm nhận về đoạn văn hoặc nêu cảm nhận về vẻ đẹp của hình tượng sông Hương qua ngòi bút của tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường.
- Việt Bắc của Tố Hữu: trong đề thi trung học phổ thông năm 2020 tác phẩm Việt Bắc đã được xuất hiện trong lần thi đợt 2 với nội dung phân tích cảnh hùng tráng của Việt Bắc trong thời kỳ kháng chiến qua một đoạn trích. Với các năm trước nội dung của đề thi là phân tích hình ảnh đẹp trong đoạn thơ của Việt Bắc.
- Tác phẩm Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân cũng là một trong những tác phẩm tiêu biểu được lặp lại nhiều lần trong các đề thi. Với các đề bài phổ biến như phân tích hình tượng sông Đà, phân tích hình tượng người lái đò từ đó làm nổi bật phong cách miêu tả nhân vật của nhà văn Nguyễn Tuân.
- Chiếc thuyền ngoài xa - Nguyễn Minh Châu: một trong những tác phẩm không thể không kể đến thường xuyên xuất hiện trong các đề thi đó là Chiếc Thuyền Ngoài Xa. Trong những năm gần đây tác phẩm này đã xuất hiện hai lần trong đề thi Trung học Phổ thông Quốc gia đó là năm 2018 và năm 2022. Một số dạng đề phổ biến của tác phẩm này đó là phân tích sự đối lập giữa vẻ đẹp của hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa và tình cảnh bạo lực của gia đình làng chài. Ngoài ra còn phân tích hình ảnh người đàn bà làng chài và chi tiết tấm ảnh cuối câu chuyện.
- Tây Tiến của tác giả Quang Dũng: Tây Tiến là tác phẩm đặc sắc thường xuyên xuất hiện trong các đề thi ngữ văn với các dạng đề phổ biến là cảm nhận hình tượng người lính.
- Vợ Nhặt của nhà văn Kim Lân: đây là một tác phẩm rất nổi tiếng và được mọi người yêu thích. Tác phẩm này đã xuất hiện rất nhiều trong kỳ thi trung học phổ thông năm 2011, 2009, 2012 và lần gần đây nhất là năm 2016. Dạng đề quen thuộc xoay quanh tác phẩm Vợ nhặt đó là phân tích truyện và nêu khát vọng sống của con người trong hoàn cảnh khổ cực.
Trên đây là một số tác phẩm có thể xuất hiện trong đề thi Ngữ Văn trung học phổ thông mà Luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Hi vọng những thông tin chúng tôi cung cấp trên đây sẽ là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích dành cho các bạn để các bạn có thể ôn luyện và đạt được kết quả tốt trong kỳ thi sắp tới nhé. Chúc các bạn may mắn.
