1. Các ten (cartel ) là gì?
Các ten (cartel) là thoả thuận hợp tác chính thức về giá cả, sản lượng và những điều kiện khác giữa các doanh nghiệp trong thị trường thiểu quyền. Những thoả thuận như vậy làm giảm cạnh tranh và tạo ra sự hợp tác giữa các doanh nghiệp nhằm đạt được những mục tiêu như tối đa hoá lợi nhuận hay gây khó khăn cho sự gia nhập thị trường của các doanh nghiệp mới. Nhìn chung, các thành viên các ten phải trả một khoản phụ phí để đảm bảo ràng họ quyết tâm thực hiện những mục tiêu nêu ra trong các ten. Khi liên kết với nhau, các doanh nghiệp trong các ten hành động thống nhất và tối đa hoá lợi nhuận như một nhà độc quyền, vì vậy người ta còn gọi các ten là độc quyền nhóm hay tập đoàn độc quyền.
Các nhà kinh tế thường sẽ quan tâm đến những điều kiện dẫn tới sự mất ổn định của nó, tức các nguyên nhân phá vỡ các ten. Đặc biệt, vấn đề gian lận trong các ten được các nhà kinh tế quan tâm nhiều nhất.
Đối tượng của cartel chính là hành vi thỏa thuận và liên kết. Thỏa thuận cartel được hiểu là sự gặp gỡ ý chí giữa ít nhất hai bên, theo đó các bên từ bỏ " chủ quyền" của mình để đạt được sự đồng thuận nhằm cùng nhau kiểm soát thị trường.
2. Phương thức hoạt động của cartel
Các thỏa thuận cartel đạt hiệu quả nhất khi chỉ có một số ít các công ty, tập đoàn thống trị một hoạt động nào đó. Các thỏa thuận này được chia thành các-ten (cartel) công cộng và các-ten( cartel) tư nhân.
Cartel công cộng là một loại cartel được Chính phủ thiết lập và điều tiết các quy tắc vì các lý do chính đáng rộng lớn hơn. Có thể bao gồm các Cartel xuất khẩu nhằm tăng cường sự canh tranh cho các doanh nghiệp trong nước, ví dự như luật Webb-Pomerene (đạo luật được thông qua vào năm 1918 của Hoa Kỳ, nhằm ủng hộ các nổ lực xuất khẩu), các cartel nhập khẩu thì sẽ ít gặp hơn.
Cartel tư nhân là sự thỏa thuận giữa các hãng, trong nhiều trường hợp chưa đựng các yếu tố bí mật, đặc biệt nếu như các cartel này đi ngược lại pháp luật hoặc có những hành vi có thể dẫn đến tăng giá cao bất thường đối với người tiêu dùng. Cartel tư nhân thường được bị cấm ở nhiều quốc gia.
3. Mục đích của Cartel
"Cartel là tổ chức gồm các nhà sản xuất độc lập được thành lập để điều chỉnh hoạt động sản xuất, định giá hoặc tiếp thị của các thành viên nhằm hạn chế cạnh tranh và tối đa hóa sức mạnh thị trường của họ.”
Bởi vì các thỏa thuận của cartel đều đặt vấn đề lợi nhuận lên hàng đầu cho nên thì cartel có mục đích là tóio đa hóa lợi nhuận. Cartel giúp cho các doanh nghiệp thống nhất giá bán một cách độc quyền và giảm thiểu sự cạnh tranh khắc nghiệt giữa họ.
Cartel là sự thỏa thuận giữa các doanh nghiệp với nhau, điều này chứng tỏ rằng đây là sự liên kết giữa các doanh nghiệp với nhau, cùng nhau liên kết loại bỏ những đối thủ cạnh tranh khác. Sự liên kết của các doanh nghiệp trong một cartel không chỉ giúp tối ưu lợi nhuận, tạo dựng vị thế vững chắc của các doanh nghiệp trên thị trường thiếu quyền mà cartel còn gây khó khăn cho các doanh nghiệp mới bắt đầu gia nhập thị trường
Cartel là sự liên kết giữa các doanh nghiệp lớn vậy cho nên mà cartel còn được gọi với các tên như là tập đoàn độc quyền hay là nhóm độc quyền. Cartel mang đến mục đích chung là tăng lợi nhuận giảm cạnh tranh, nhưng mà điều này lại cũng mang khó khăn đối với những doanh nghiệp mới, những doanh nghiệp yếu kém. Doanh nghiệp muốn tham gia vào thỏa thuận Cartel phải trả một khoản phụ phí để duy trì mối dây liên minh và đảm bảo rằng họ quyết tâm thực hiện những mục tiêu chung đã đề ra.
Cartal ngăn cản sự gia nhập thị trường của các doanh nghiệp mới.
4. Đặc điểm của Cartel
Cartel thường xuất hiện trong một số ngành công nghiệp độc quyền theo nhóm. Bởi vì hầu hết các cartel đều xuất hiện trong một ngành công nghiệp độc quyền nào đó theo nhóm, nơi có ít người bán hàng hoặc hàng hóa chỉ được phục vụ tập trung cho một nhóm khách hàng vô cùng nhỏ.
Thành viên cartel có thể thỏa thuận với nhau về những vấn đề như là thiết lập mức giá, giảm tổng số lượng hàng hóa bán, thiết lập mức giá cổ phiếu, phân bổ khách hàng, phân bổ vùng bán hàng, gian lậu thầu, thành lập các doanh nghiệp bán hàng chung, thay đổi các điều kiện bán hàng, hoặc tổ hợp các phương thức trên.
Nếu như không đồng ý về tỷ lệ phan chia thị trường, các thành viên cần đưa ra cách phân chia lợi nhuận độc quyền phù hợp
Hiện nay thì trên thị trường chúng ta có thể nhận thấy có hai loại cartel phổ biến đó là:
- Cartel thỏa thuận mức giá: Đó là các thành viên cùng nhau thống nhất và ấn định mức giá tổi thiểu và tối đa; các thành viên thỏa thuận về công thức tính giá hàng hóa cùng biên độ tăng/giảm giá phù hợp nhằm đạt được sự đồng bộ giá trên thị trường
- Cartel ngăn chặn sự gia nhập thị trường của doanh nghiệp mới đây được hiểu chính là loại cartel dạng liên minh hướng đến mục đích là khống chế các doanh nghiệp mới gia nhập thị trường. Theo đó thì cartel này thường có nội quy và nguyên tắc hoạt động của thành viên trong hiệp hội có kèm theo các điều kiện ràng buộc nhằm ngăn chặn trường hợp phản cạnh tranh đối với thành viên mới gia nhập; cartel quy định cấm cạnh tranh đối với thành viên, quy định cấm rút khỏi liên minh cartek hiện tại để gia nhập một liên minh mới đang ở vị thế cạnh tranh với liên minh này; điều khoản phân chia tỷ lệ thị trường phân phối theo quy mô và tính chất hoạt động của các thành viên trong hiệp hồ cartel; Điều khoản hạn chế sản xuất hoặc ấn định sản lượng lưu thông ngoài thị trường; điều khoản tẩy chay các sản phẩm khác đang trên đà cạnh tranh hoặc ảnh hướng đến uy tín của hiệp hội.
Một trong những carten vô cùng phổ biến đó là OPEC, tổ chức các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ. Cartel này thường hợp lại mỗi khi có biến động về giá cả dầu mỏ lớn trên thị trường thế giới để quyết định các nước thành viên OPEC liệu sẽ tăng hay giảm sản lượng khai thác và xuất khẩu để điều chỉnh giá trên thị trường toàn cầu. Để làm được việc này, tổng trữ lượng có thể khai thác và xuất khẩu của các-ten OPEC chiếm tới trên 60% sản lượng toàn cầu, tạo ra một sức mạnh mặc cả và đàm phán đáng kể với các quốc gia tiêu thụ nhiều dầu mỏ, thường là các nước công nghiệp phát triển giàu có.
Cartel được coi là bất hợp khác khi nó có mục đích nhằm là ngăn chặn, hạn chế hoặc làm sai lệch quy luật cạnh tranh bình thường trên thị trường. Một trong những hậu quả tiêu cực nhất của cartel là người tiêu dụng sẽ không được hưởng lợi từ sự cạnh tranh lành mạnh về giá cả trên thị trường mà đáng lẽ gia họ phải được hưởng nếu có cuộc chiến tranh về giá cá diễn ra. Tuy nhiên thì không phải cartel nào cũng được coi là bất hợp pháp, De beers tổ chức các nhà xuất khẩu kim cương được xem là tổ chức xuyên quốc gia, theo đó thì thỏa thuận ấn định giá được coi là một điều hoàn toàn bình thường và cần thiết.
Trên đây là toàn bộ những thông tin mà nội dung mà chúng tôi muốn cung cấp cho các bạn có liên quan đến cartel, hi vọng rằng thông qua những nội dung mà chúng tôi cung cấp đã giúp cho các bạn đã có thêm thông tin hữu ích và có thể hiểu hơn về cartel, nhận biết được những đặc điểm của cartel. Ngoài ra nếu các bạn còn có những câu hỏi thắc mắc khác có liên quan thì có thể liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại của tổng đài tư vấn 19006162 hoặc gửi yêu cầu về địa chỉ mail lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn hướng dẫn cụ thể.
Ngoài ra thì các bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết sau đây của chúng tôi để có thêm thông tin hữu ích:
