1. Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp là gì? Được sử dụng vào mục đích nào?

Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp là một tập hợp các tài nguyên tài chính mà tổ chức hoặc tổ chức cụ thể thiết lập để hỗ trợ và đầu tư vào các hoạt động liên quan đến phát triển, cải thiện và duy trì hoạt động sự nghiệp của đơn vị. Nguồn tài chính cho quỹ này có thể bao gồm tiền thu nhập từ hoạt động kinh doanh chính, lợi nhuận, tài trợ từ các đối tác, và các nguồn tài chính khác.

Chức năng của Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp được pháp luật quy định cụ thể và có thể thay đổi trong từng thời kỳ, và hiện nay Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp chỉ được sử dụng vào các mục đích được quy định cụ thể tại Điểm a Khoản 2 Điều 14 Nghị định 60/2021/NĐ-CP Quy định về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập đó là:

- Phát triển cơ sở vật chất: Một phần quỹ có thể được sử dụng để xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp hoặc sửa chữa cơ sở vật chất như tòa nhà, nhà xưởng, và cơ sở hạ tầng. Điều này đảm bảo rằng tổ chức có môi trường làm việc hiện đại và đáp ứng được yêu cầu công việc.

- Mua sắm trang thiết bị và phương tiện: Quỹ cung cấp nguồn tài chính để mua sắm trang thiết bị, công cụ và phương tiện làm việc cần thiết cho hoạt động sản xuất và cung ứng dịch vụ một cách kịp thời, hiệu quả.

- Phát triển năng lực nhân sự: Một phần quỹ có thể được sử dụng để đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn của người lao động trong tổ chức. Điều này giúp cải thiện chất lượng công việc và khả năng đáp ứng yêu cầu của người dân, của các cơ quan đơn vị sự nghiệp công lập khác có liên quan.

- Áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật: Quỹ có thể được sử dụng để áp dụng những tiến bộ khoa học, kỹ thuật và công nghệ mới vào hoạt động sản xuất hoặc dịch vụ. Điều này giúp tối ưu hóa, nâng cao hơn hiệu suất và hiệu quả trong công việc.

- Hỗ trợ mua bản quyền và tác phẩm: Khi tổ chức cần sử dụng các tác phẩm bản quyền như phần mềm, nội dung truyền thông hoặc tài liệu giáo dục, quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp có thể được sử dụng để mua bản quyền hoặc tác phẩm này. Điều này giúp đảm bảo rằng tổ chức có quyền sử dụng và tận dụng các tài nguyên này để cải thiện hoạt động của mình.

- Góp vốn liên doanh và liên kết: Một phần của quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp có thể được dành để góp vốn vào các dự án liên doanh hoặc liên kết với các tổ chức hoặc cá nhân khác. Điều này có thể mang lại lợi ích về mặt tài chính và hợp tác trong việc phát triển sản phẩm, dịch vụ hoặc dự án mới.

Có thể thấy, lợi ích của quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp là rất lớn đối với sự hoạt động ổn định, phát triển của đơn vị sự nghiệp nói riêng và toàn bộ nền kinh tế, văn hóa, xã hội của nước nhà nói chung.

2. Những trường hợp theo cơ chế tài chính phải bổ sung vào Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp

Hiện nay các quy định về Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp được quy định tại nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, và đối với từng đơn vị, từng tình hình kinh tế của mỗi thời kỳ mà yêu cầu về các trường hợp đóng góp, trích một phần tài chính bổ sung vào quỹ này sẽ có những sự khác nhau. Và hiện nay những trường hợp cần phải thực hiện bổ sung vào Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp theo cơ chế tài chính đó là:

- Thứ nhất, căn cứ tại Khoản 2 Điều 8 Nghị định 60/2021/NĐ-CP quy định:

Đơn vị sự nghiệp công cần tiến hành trích khấu hao, tính hao mòn tài sản cố định qua thời gian, nhằm phản ánh sự suy giảm giá trị của tài sản do sử dụng và tuổi thọ theo những tiêu chuẩn, điều kiện của pháp luật về việc quản lý, sử dụng tài sản công.
Số tiền trích khấu hao tài sản cố định đó sẽ được sử dụng để bổ sung vào Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của đơn vị. Quỹ này thường được tạo ra để đảm bảo có nguồn tài chính đủ mạnh để thúc đẩy và phát triển các hoạt động của tổ chức công, từ việc nâng cao chất lượng dịch vụ, đầu tư vào công nghệ, đào tạo nhân viên, đến mở rộng quy mô hoạt động.

- Thứ hai, theo quy định tại Khoản 2 Điều 55 Nghị định số 151/2017/NĐ-CP có đưa ra yêu cầu về việc bổ sung vào Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp như sau:

Sau khi thực hiện quá trình xử lý tài sản công, số tiền thu được đó sẽ đươc sử dụng, khấu trừ vào các chi phí như: chi phí liên quan đến việc xử lý tài sản, cũng như trả nợ vốn vay và vốn huy động (nếu có) mà đơn vị đã được cung cấp trước đó. Ngoài ra, nếu có nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, đơn vị cũng phải thực hiện việc thực hiện nghĩa vụ này theo quy định của pháp luật. (tuy nhiên, số tiền thu được từ việc xử lý tài sản công trong trường hợp này không thuộc phạm vi tại Khoản 1 Điều 55 Nghị định 151/2017)
Cuối cùng, số tiền sau khi đã khấu trừ hết vào các chi phí, thực hiện nghĩa vụ tài chính đầy đủ thì phần còn lại sau khi xử lý tài sản công đó phải được bổ sung vào Quỹ phát triển hạot động sự nghiệp.

- Thứ ba, gần đây nhất là Thông tư 23/2023/TT-BTC cũng quy định về vấn đề này, cụ thể tại Khoản 4 Điều 15 của thông tư quy định như sau:

Số tiền trích khấu hao của tài sản cố định theo quy định tại Khoản 1, Khoản 2 Điều 15; cùng với phần giá trị thương hiệu của sự nghiệp công lập căn cứ theo Khoản 3 Điều 15 phải được bổ sung vào Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của đơn vị;
Số tiền trích khấu hao của tài sản cố định, mà nguồn gốc của loại tài sản này được hình thành từ nguồn vốn vay, vốn huy động được sử dụng như sau: số tiền trích khấu hao tài sản được ưu tiên sử dụng trả nợ, trả lãi; nếu còn số tiền còn lại thì phải bổ sung vào Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của đơn vị.

3. Một số vấn đề liên quan về Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp

Một số vấn đề khác liên quan về Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp được thể hiện khá rõ ràng trong Điều 14 Nghị định 60/2021/NĐ-CP như sau:

- Về thời gian thời gian trích lập và số tiền tối thiểu cần trích lập và Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp:

Khi kết thúc năm tài chính và sau khi hoàn tất việc ghi nhận toàn bộ các khoản thu, chi thường xuyên giao tự chủ, khấu hao tài sản cố định, nộp thuế và các khoản nộp ngân sách nhà nước theo quy định, phần chênh lệch giữa tổng số tiền thu và chi (nếu tiền thu nhiều hơn) của đơn vị sự nghiệp công sẽ được sử dụng theo trình tự cụ thể.
Đầu tiên, sẽ được trích lập vào Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp: Một phần tối thiểu là 25% tổng số tiền chênh lệch này. Sau đó, phần còn lại của chênh lệch nếu có sẽ được sử dụng theo các nguyên tắc, quy định khác được áp dụng cho tình huống cụ thể.

Việc này nhằm đảm bảo rằng một phần tài chính dư thừa sẽ được dành để phát triển và củng cố hoạt động của đơn vị sự nghiệp, giúp duy trì và nâng cao hiệu suất hoạt động trong tương lai.

- Quy định về việc sử dụng Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp: Khi sử dụng Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp để thực hiện các hoạt động như đầu tư, mua sắm, tham gia góp vốn vào các dự án liên doanh hoặc liên kết, đơn vị sự nghiệp cần tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật liên quan đến đầu tư công, quản lý và sử dụng tài sản công, quy định về đấu thầu và các luật lệ khác có liên quan.

- Thẩm quyền quyết định mức trích vào quỹ và quy trình sử dụng quỹ: Các mức trích cụ thể cho từng quỹ, cùng với quy trình sử dụng chúng, được quyết định bởi Thủ trưởng đơn vị sự nghiệp công. Quyết định này phải tuân thủ quy chế chi tiêu nội bộ và phải tuân thủ các quy định pháp luật có liên quan. Thêm vào đó, các thông tin này cần phải được công khai rõ ràng trong nội bộ của đơn vị.

Để hiểu hơn về vấn đề này bạn có thể tham khảo thêm bài chia sẻ Tính khấu hao, hao mòn tài sản cố định tại đơn vị sự nghiệp công lập ? của Luật Minh Khuê. Mong rằng bài viết trên đây là một tài liệu tham khảo hữu ích dành cho các bạn, nếu còn điều gì vướng mắc hay cần hỗ trợ về các vấn đề pháp lý bạn có thể liên hệ tới số tổng đài 1900.6162 hoặc liên hệ qua email lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng sự quan tâm và theo dõi của các bạn!