1. Thế nào là mật ong rừng, mật ong nuôi?
Mật ong rừng là những loại mật ong lấy trực tiếp từ các tổ ong tự nhiên, được xây bởi những chú ong sống hoang dã, hoàn toàn không có sự nuôi dưỡng hay tác động bởi con người. Những chú ong trong rừng tự sinh tồn, tìm hoa, hút mật và cho mật theo mùa.
Loại mật ong này có hương thơm tự nhiên, vị ngọt đậm hơn cả đường và có mùi hơi ngái. Để thu được mật ong rừng, người lấy mật không chỉ có kinh nghiệm mà còn cần phải biết những kỹ năng cơ bản của việc đi rừng, việc tìm tổ ong và cách thu phục chúng để lấy được tổ ong trọn vẹn về.
Quá trình khai thác mật ong rừng sẽ mất nhiều thời gian, công sức và khá nguy hiểm.
Điểm đặc biệt của loại mật này là có màu sắc đa dạng từ màu vàng nhạt, vàng cánh gián cho đến màu đen sẫm. Màu sắc của mật sẽ phụ thuộc vào địa điểm lấy và thời gian khai thác. Thường mật sẽ có màu vàng nhạt vào đầu mùa, vàng sậm vào giữa mùa và màu đen sẫm vào thời điểm cuối mùa.
(Xem thêm: Cách nhận biết mật ong thật, giả và cách bảo quản mật ong)
Mật ong nuôi thu hoạch từ những tổ ong do con người thuần dưỡng. Chúng không cố định một chỗ mà thường xuyên được di chuyển đến nơi có hoa (tùy mùa) để hút mật và tạo mật ong.
Với cách làm này, người nuôi ong có thể kiểm soát được ong hút mật từ loài hoa nào và hạn chế nguy cơ ngộ độc khi sử dụng.
Một bộ phận người tiêu dùng cho rằng mật ong nuôi thường được cho ăn đường để tạo mật. Tuy nhiên, quan niệm trên không chính xác. Hơn nữa, cách làm này không tạo ra lợi nhuận vì giá đường quá cao.
Mật ong nuôi sẽ thu hoạch tại nhà máy với công nghệ hiện đại, đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, có thể đảm bảo hương vị. Dòng chất lượng sẽ không pha thêm đường, chất bảo quản, hương liệu hay màu sắc... Người tiêu dùng cần tìm hiểu thật kỹ thương hiệu muốn mua.
2. Cách phân biệt mật ong rừng và mật ong nuôi đơn giản, chính xác nhất
Quan sát bề mặt mật ong
Ong nuôi thường được cho ăn thức ăn khác ngoài phấn hoa, trong khi ong rừng chỉ hút mật hoa tự nhiên. Vì thế, khi quan sát bề mặt mật ong, nếu có lớp phấn hoa thì đó là mật ong rừng, trong khi mật ong nuôi thì không có hoặc rất ít.
Ngoài ra, mật ong rừng tự nhiên thường chứa nhộng ong, tạo nên lớp phấn mỏng trên bề mặt hoặc dưới đáy chai mật. Trong khi đó, mật ong nuôi đã được xử lý nhân tạo, không có lớp phấn này.
Dựa vào sự thay đổi màu sắc của mật ong qua thời gian
Màu sắc của mật ong phụ thuộc vào nguồn thức ăn, điều kiện tự nhiên và thời gian lấy mật. Mật ong rừng sau khi được thu hoạch thường có màu vàng nhạt, sau đó sẽ chuyển sang màu vàng cam và cuối cùng trở thành màu cánh gián.
Trái lại, mật ong nuôi không thay đổi màu sắc theo thời gian vì mật nuôi thường được tạo màu bằng hoá chất.
(Tham khảo: Những lợi ích sức khỏe đáng ngạc nhiên của mật ong)
Phân biệt mật ong rừng và mật ong nuôi bằng mùi hương
Mật ong rừng thường được lấy từ nhiều loại hoa khác nhau, do đó không có mùi hương đặc trưng. Nó có mùi thơm tự nhiên, ngọt đậm và hơi có mùi ngái.
Mật ong nuôi được tạo ra bởi sự hút mật từ một loài hoa duy nhất như hoa nhãn, hoa vải, hoa tràm hoặc hoa cà phê, điều này làm cho mật ong ít hương thơm hơn, có vị ngọt nhạt và hơi chua. Hương vị của mật ong nuôi sẽ phản ánh mùi hương đặc trưng của loài hoa mà ong đã hút phấn.
Dựa vào vị giác để phân biệt
Cách phân biệt chính xác nhất giữa mật ong rừng và mật ong nuôi là dựa trên vị giác. Nếu là mật ong rừng, sẽ có vị ngọt và khiến cho cổ khé lại vì độ ngọt quá cao. Trong khi đó, mật ong nuôi chỉ cho vị ngọt mà không gây khé cổ.
Phân biệt bằng độ tạo ga và tạo bọt
Mật ong rừng được sản xuất từ nhiều loài hoa khác nhau, vì vậy sẽ chứa nhiều khí CO2 và tạo ra bọt nhiều hơn. Khi đổ vào chai và đậy kín, mật có thể tạo ra lượng bọt lớn và thậm chí làm bật nắp chai. Vì vậy, mật ong tự nhiên thường được đóng trong các chai cổ điển, với khoảng cách khoảng 5-7cm để tránh bọt và khí CO2 làm nổ chai.
Mật ong nuôi được sản xuất bằng cách thu hoạch mật từ một loại hoa duy nhất và sau đó được xử lý công nghiệp, vì vậy nó sẽ ít bọt hơn và không chứa nhiều khí CO2. Do đó, mật ong nuôi có thể được đóng trong các chai đầy đủ mà không lo sợ bật nắp chai.
Sử dụng nước ấm để phân biệt mật ong rừng và mật ong nuôi
Cách khác để phân biệt mật ong rừng và mật ong nuôi là sử dụng nước ấm. Đơn giản chỉ cần cho một chút mật ong vào nước ấm rồi khuấy đều. Nếu mật ong tự nhiên thì nước sẽ lan tỏa hương thơm ngọt thanh. Ngược lại, mật ong nuôi sẽ có mùi hơi nhạt và vị hơi chua.
Phân biệt mật ong rừng và mật ong nuôi bằng cách dùng tủ lạnh
Một phương pháp khác để phân biệt mật ong là đặt nó vào tủ lạnh trong khoảng 2-3 giờ. Nếu mật ong đông cứng hoàn toàn sau khi lấy ra thì đó là mật ong giả. Nếu chỉ đông một nửa thì đó là mật ong pha nước đường hoặc mật ong từ ong nuôi được cho ăn đường.
Nếu đó là mật ong rừng nguyên chất, khi lấy ra khỏi tủ lạnh, bạn sẽ thấy một lớp kết tinh màu trắng đục xuất hiện trên bề mặt hoặc ở đáy chai. Phần còn lại của mật ong vẫn giữ nguyên độ sánh như khi được bảo quản ở nhiệt độ phòng.
3. Mật ong rừng có tốt không?
Mật ong rừng có giá trị dinh dưỡng rất cao đồng thời có vị ngọt và hương thơm rất đặc biệt, mang lại rất nhiều giá trị dinh dưỡng cho con người nên được đông đảo người tiêu dùng tìm mua.
Mật ong rừng được xếp vào loại chất làm ngọt tự nhiên, chứa nhiều chất chống oxy hóa và có tính kháng khuẩn có lợi cho sức khỏe:
- Hỗ trợ chữa viêm họng: Sự pha trộn của mật ong rừng, tỏi, quất, chanh, gừng, tinh bột nghệ, tiêu đen và giấm táo là một công thức rất hiệu quả trong việc chữa đau họng.
- Trị dứt điểm nhiệt miệng: Để loại bỏ tình trạng nhiệt miệng, bạn có thể bôi đều mật ong rừng nguyên chất hoặc hỗn hợp mật ong và tinh bột nghệ lên vùng miệng bị sưng hoặc viêm.
- Giúp cải thiện giấc ngủ: Hãy trải nghiệm các loại thức uống như trà gừng mật ong, mật ong rừng pha sữa ấm, trà hoa nhài mật ong, và mật ong chanh bạc hà để thư giãn tinh thần, giữ ấm cơ thể, và giúp chữa tình trạng mất ngủ.
- Giảm đau dạ dày, hồi phục viêm loét dạ dày: Mật ong rừng hòa quyện với nước ấm, tỏi được ngâm trong mật ong, hỗn hợp gồm mật ong, trứng gà, bột quế cùng nhau, còn bộ đôi nghệ đen ngâm mật ong lại rất tuyệt vời cho sức khỏe vì chúng có hoạt chất chống viêm và giúp làm lành vết thương.
Tuy nhiên, trong rừng có rất nhiều loại cây hoa nên không loại trừ được các cây hoặc hoa có chứa độc tố hoặc gây hại đến sức khỏe con người, nếu ong vô tình hút mật những loài cây, hoa này để tạo mật thì cũng không thể kiểm soát được chất lượng mật có nguy hại hay không. Điều này sẽ gây nguy hiểm cho sức khỏe của người sử dụng. Một số cây hoa có chứa độc tính như: cây mã tiền, xoan, cà độc dược… hoặc nhiều loại cây độc khác.
Chưa dừng lại ở đó, mật ong rừng đa phần được thu hoạch bởi những người nông dân, do đó, thường vắt lấy mật trực tiếp bằng tay trần và chứa trong các chai nhựa chưa qua tiệt trùng. Những yếu tố này khiến mật ong bị nhiễm khuẩn, không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cũng như các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm của Bộ Y tế, dễ gây ngộ độc cho người sử dụng.
Một điểm cần lưu ý, mật từ rừng dù chứa nhiều dược tính quý nhưng sản lượng rất ít và không đủ để cung ứng cho thị trường. Vì vậy, loại mật này có khả năng bị đẩy giá và làm giả rất cao. Hiện tại, giá của một lít mật rừng nguyên chất có giá trị cao gấp 2, gấp 3 lần so với mật ong nuôi.
Mật ong rừng có thật sự tốt hơn mật ong nuôi?
Trên thực tế, thành phần dinh dưỡng trong hai loại mật không có sự chênh lệch quá lớn
Xét về tính chất, mỗi loại mật ong đều sẽ có những màu sắc, hương thơm và vị ngọt khác nhau tuỳ thuộc vào loại hoa
Tính chất mật ong thay đổi theo từng vùng, từng thời kỳ lấy mật và từng loại hoa, nên màu sắc có thể khác nhau. Về tính vị, theo đông y, mật ong có vị ngọt, tính bình, tác dụng trừ ho, tiêu đờm, nhuận tràng, chữa táo bón.
Mật ong nuôi chất lượng cao sẽ hoàn toàn không có các bước pha thêm đường, chất bảo quản, hương liệu hay màu sắc… Chính vì vậy, mật ong nuôi vẫn giữ được toàn bộ giá trị dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe mà không thua kém các loại mật rừng nguyên chất và hơn nữa, còn có phần vượt trội vì đảm bảo các tiêu chí an toàn trong sản xuất.
>> Xem thêm: Cách nhận biết mật ong thật, giả và cách bảo quản mật ong
