1. Máy đo pH, thiết bị, dụng cụ lấy mẫu xác định pH của nước chiết bê tông và vữa xây dựng
Về thiết bị đo pH, các quy định chính được mô tả chi tiết trong phần 4.1 của Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 9339:2012 về Bê tông và vữa xây dựng. Điều này bao gồm các yếu tố quan trọng sau:
- Để đảm bảo độ chính xác và độ tin cậy của quá trình đo, đồng hồ đo pH được đặc tả với các tính năng cụ thể như điện trở đầu vào lớn hơn 10^12W. Ngoài ra, nó còn được trang bị bộ phận bù trừ nhiệt độ và khả năng điều chỉnh độ dốc theo milivon trên đơn vị pH, với độ chính xác đến 0,01 đơn vị pH.
- Hệ điện cực, đặc trưng cho quá trình đo pH, được thiết kế dưới dạng hệ điện cực tổ hợp, hay còn gọi là điện cực kép. Hệ này bao gồm:
+ Điện cực chỉ thị: Một điện cực thủy tinh chính xác, được biết đến là điện cực pH, đảm bảo tính chính xác và độ nhạy trong quá trình đo.
+ Điện cực so sánh: Có thể sử dụng điện cực calomen bão hòa hoặc điện cực Ag/AgCl để đảm bảo sự ổn định và đáng tin cậy trong quá trình so sánh và đo pH.
* Về vấn đề thiết bị và dụng cụ lấy mẫu, chi tiết quy định được đề cập tại mục 4.2 của Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 9339:2012 về Bê tông và vữa xây dựng, nêu rõ những yếu tố quan trọng sau:
- Thiết bị lấy mẫu bê tông dạng cục:
+ Máy khoan ống lấy lõi bê tông: Được chỉ định với đường kính mũi khoan biến động từ 50 mm đến 150 mm. Điều này giúp đảm bảo khả năng lấy mẫu chính xác và đồng đều từ các phần khác nhau của bê tông, tùy thuộc vào yêu cầu cụ thể của quá trình đo.
+ Máy cắt lấy mẫu bê tông cục: Đây là một phương tiện quan trọng để thu thập mẫu từ bề mặt của bê tông cục. Việc này đặc biệt quan trọng để đảm bảo đại diện cho chất liệu xây dựng và để tiến hành các thử nghiệm với độ chính xác cao.
- Để thực hiện quá trình lấy mẫu bê tông và vữa, các thiết bị và dụng cụ được đề cập đến tại mục này được đặc tả một cách chi tiết nhằm đảm bảo sự đa dạng và độ chính xác trong quá trình này.
+ Máy khoan điện cầm tay: Được thiết kế với đường kính mũi khoan biến động từ 10 mm đến 16 mm, đây là công cụ chính để khoan lỗ và thu thập mẫu từ bê tông và vữa.
+ Búa và đục: Cung cấp khả năng lấy mẫu từ các khu vực khó tiếp cận hoặc khi máy khoan không thích hợp.
+ Thìa hoặc que gạt bằng thép không gỉ: Dùng để lấy mẫu bê tông và vữa dạng bột từ các lỗ khoan, đồng thời giúp bảo đảm tính đại diện của mẫu thu thập được.
+ Giấy bóng kính: Sử dụng để hứng mẫu từ lỗ khoan, giúp giữ nguyên tính chất của mẫu trong quá trình chuyển động và xử lý.
+ Túi đựng mẫu bằng polyetylen: Các mẫu lấy được được đặt trong túi chất liệu polyetylen để bảo vệ khỏi tác động từ môi trường xung quanh và giữ cho chất liệu mẫu không bị biến đổi.
2. Cách tiến hành xác định pH của nước chiết bê tông và vữa xây dựng bằng máy đo pH
Theo quy định tại Mục 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9339:2012 thì cách tiến hành xác định pH của nước chiết bê tông và vữa xây dựng bằng máy đo pH như sau:
* Bước 1: Tiến hành chuẩn bị mẫu đo
- Chính xác đến 0,01 gram, hãy cân 5 gram mẫu bột bê tông và vữa đã được chuẩn bị theo quy trình 6.2.1 và 6.2.2. Đặt chúng vào cốc hoặc bình 4.3.6, đã được rửa sạch và tráng bằng nước cất. Đồng thời, thêm 50 mL nước cất, đã được chuẩn bị theo 5.1, vào cùng để tạo ra một hỗn hợp đồng nhất.
- Sử dụng kỹ thuật khuấy hoặc lắc nhẹ, đảm bảo bột vữa và bê tông phân tán đều trong nước. Hãy đậy nắp kín để ngăn chặn sự tiếp xúc với không khí.
- Sau 30 phút, lắc lại các bình mẫu một lần nữa để đảm bảo sự đồng đều trong quá trình phân tán.
- Để yên bình mẫu trong khoảng 24 giờ để chiết tách nước từ bê tông và vữa, chuẩn bị mẫu nước chiết để thực hiện quá trình xác định pH. Quá trình này sẽ đảm bảo tính chính xác và độ ổn định của kết quả đo pH.
* Bước 2: Hiệu chuẩn máy đo pH
- Bắt đầu bằng việc xác định giá trị pH sơ bộ của dung dịch mẫu nước chiết từ bê tông, sử dụng giấy chỉ thị và ghi lại kết quả pH thu được.
- Tiếp theo, thực hiện việc tráng rửa điện cực và bình đựng dung dịch đệm tiêu chuẩn với nước cất ít nhất ba lần. Để đảm bảo sự chính xác, hãy sử dụng giấy thấm hoặc khăn lau mềm để hấp thụ nước từ đầu điện cực. Bình đựng mẫu có thể được sấy hoặc lau khô bằng giấy thấm.
- Lựa chọn hai dung dịch đệm tiêu chuẩn sao cho giá trị pH của dung dịch mẫu (2.1) nằm trong khoảng giá trị pH của hai dung dịch đệm tiêu chuẩn này.
- Thực hiện việc chuẩn máy đo pH tại hai giá trị pH của dung dịch đệm tiêu chuẩn được chọn ở bước trước. Tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất để thực hiện quy trình chuẩn máy đo.
- Kiểm tra sự chênh lệch giữa hai kết quả đo của cùng một dung dịch đệm tiêu chuẩn, đảm bảo rằng chênh lệch không quá 0,02 đơn vị pH. Trong trường hợp vượt quá giới hạn này, tiến hành chuẩn lại máy đo pH.
CHÚ Ý: Tránh việc tái sử dụng các dung dịch đệm tiêu chuẩn đã sử dụng trước đó để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của quá trình đo pH.
* Bước 3: Thực hiện quá trình đo pH
- Bắt đầu bằng việc thực hiện quy trình tráng, rửa, và làm sạch điện cực, tuân theo các bước tương tự như mô tả ở 2.2 để đảm bảo sự chuẩn bị hoàn hảo cho quá trình đo.
- Trước khi bắt đầu quá trình đo, nhẹ nhàng lắc bình chứa mẫu (đã được chuẩn bị theo 1.1) và để yên trong khoảng 5 phút để đảm bảo sự phân tán đồng đều của bột vữa và bê tông trong nước.
- Sau đó, nhúng điện cực vào mẫu để đo, lắc tròn và nhẹ để đảm bảo dung dịch mẫu tiếp xúc đầy đủ với điện cực. Để yên cho điện cực cho đến khi giá trị đo được ổn định trên máy đo pH. Ghi lại giá trị pH thu được.
CHÚ Ý: Khi nhúng điện cực vào mẫu đo, đầu điện cực không được chạm vào lớp bê tông hoặc vữa lắng ở đáy bình.
- Tiếp tục quá trình đo pH cho dung dịch mẫu thứ hai (mẫu song song). Đảm bảo rằng sự chênh lệch giữa hai kết quả đo không vượt quá 0,05 đơn vị pH. Nếu chênh lệch lớn hơn, hãy thực hiện lại quá trình đo.
CHÚ THÍCH:
+ Khi rửa và lau điện cực, hạn chế cọ rửa mạnh để tránh ảnh hưởng đến độ phân cực của điện cực và do đó giảm sai số của phép đo.
+ Theo dõi hướng dẫn của nhà sản xuất để bảo quản điện cực và máy đo pH để đảm bảo tính ổn định và độ chính xác của thiết bị.
3. Báo cáo thử nghiệm xác định pH của nước chiết bê tông và vữa xây dựng bằng máy đo pH
Dựa trên Mục 9 của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9339:2012 về Bê tông và vữa xây dựng - Phương pháp xác định pH bằng máy đo pH, việc biên soạn báo cáo thử nghiệm phương pháp này yêu cầu cung cấp những thông tin đầy đủ và chi tiết.
- Mã số hoặc ký hiệu đặc biệt của mẫu nước chiết bê tông và vữa xây dựng. Ngày, tháng, năm khi mẫu được lấy, giúp theo dõi thời gian và quá trình lấy mẫu.
- Mô tả nơi lấy mẫu hoặc tên cụ thể của cấu kiện trong công trình. Điều này giúp xác định nguồn gốc và đặc tính của mẫu được thử nghiệm.
- Xác định tên của đơn vị thử nghiệm để có thông tin về tổ chức thực hiện quá trình đo pH. Cung cấp thông tin về đơn vị chịu trách nhiệm và có thể liên hệ khi cần thiết.
- Ghi chép chính xác ngày, tháng, và năm khi thử nghiệm được thực hiện. Thông tin này giúp theo dõi và đối chiếu kết quả theo thời gian, đồng thời có thể phản ánh sự biến động của pH theo điều kiện môi trường và thời gian.
- Xác định viện, tổ chức, hoặc cơ sở thực hiện tiêu chuẩn này. Điều này giúp xác nhận nguồn gốc và độ tin cậy của quá trình đo pH.
- Ghi lại nhiệt độ khi thử nghiệm được thực hiện. Nhiệt độ có thể ảnh hưởng đến kết quả đo pH, và do đó, thông tin này quan trọng để hiểu rõ về điều kiện môi trường khi thực hiện thử nghiệm.
- Ghi rõ giá trị pH của mẫu được đo theo quy định tại Điều 8 của tiêu chuẩn. Chú ý đến các chi tiết như đơn vị đo, độ chính xác, và điều kiện thử nghiệm.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Quy định nguyên tắc xác định độ pH và độ axit tự do của mật ong. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
