1. Khái quát chung về trái phiếu Chính phủ

Trái phiếu Chính phủ là là một loại trái phiếu do cơ quan nhà nước ban hành- Bộ Tài chính để thực hiện huy động vốn vào ngân sách nhà nước hoặc vào các dự án, chương trình của Chính phủ thực hiện.

 Như vậy, có thể thấy rằng, trái phiếu trong thị trường trái phiếu Chính phủ được phát hành, có thời hạn, có mệnh giá và lãi suất với mục đích chính là huy động vốn cho ngân sách nhà nước và là nơi để chính phủ thực hiện biện pháp quản lý lượng tiền trên thị trường, chống lại tình trạng lạm phát nếu xảy ra.

Theo quy định của pháp luật thì đối tượng mua trái phiếu là cá nhân, tổ chức Việt Nam hoặc cá nhân, tổ chức nước ngoài.

Trái phiếu Chính phủ sẽ có các phương thức phát hành sau:

– Phát hành qua hình thức đấu thầu

– Phát hành trực tiếp cho ngân hàng nhà nước.

Trái phiếu là một loại giấy tờ chứng nhận nghĩa vụ nợ của người phát hành phải trả cho người sở hữu trái phiếu một khoản tiền cụ thể, trong một khoảng thời gian quy định và với một mức lãi suất xác định. Khoản tiền nói trên được gọi là mệnh giá trái phiếu.

Trái phiếu chính phủ do chính phủ hoặc những ngành đặc biệt như ngành giao thông, bưu điện, xi măng, điện được Chính phủ uỷ quyền phát hành. Những trái phiếu này được phát hành nhằm bù đắp sự thiếu hụt Ngân sách Nhà nước hoặc để xây dựng các công trình công cộng hoặc để giải quyết những khó khăn về tài chính.

Trái phiếu chính phủ là “giấy nhận nợ” của chính phủ.Nếu trái phiếu Chính phủ được phát hành trong nước thì đó là một bộ phận hình thành những khoản nợ trong nước. Nếu trái phiếu Chính phủ được phát hành tại nước ngoài thì hình thành một khoản nợ nước ngoài.

Trái phiếu Chính phủ được bảo đảm chắc chắn bởi uy tín của chính phủ và tài sản quốc gia, trái phiếu chính phủ có khả năng cầm cố và chuyển nhượng. Các tổ chức nhân đạo, các tổ chức tôn giáo, các công ty phục vụ cho mục đích công cộng thường được ưu tiên mua trước và được miễn giảm lệ phí giao dịch.

Hệ thống ngân hàng thương mại là người trợ giúp đắc lực của Nhà nước trong quá trình phát hành và thanh toán trái phiếu Chính phủ.

 

2. Cách tính lãi suất trái phiếu Chính phủ

Cách tính lãi suất của trái phiếu Chính phủ sẽ được quy định tại Thông tư 111/2018/TT-BTC của Bộ Tài Chính. Lãi suất trái phiếu Chính phủ được hiểu như sau: Đó là tỷ lệ phần trăm dựa giá trị mệnh giá trái phiếu mà chủ sở hữu được hưởng. Theo đó vào các kỳ trả lãi theo như điều kiện, điều khoản của trái phiếu mà chủ sở hữu đang năm giữ nhà phát hành phải thanh toán theo tỉ lệ lãi hàng năm đã được quy định.

Lãi xuất trái phiếu Chính phủ sẽ được thông báo khi trên trang điện tử của Sở Giao dịch chứng khoán. Và khi người sở hữu mua được trái phiếu Chính phủ thì lãi suất trái phiếu sẽ được ghi trên trái phiếu mà nhà đầu tư – nhà tạo lập thị trường sở hữu.

Dựa vào đó thì nhà tạo lập thị trường có thể tính số tiền lãi nhận được từ một trái phiếu Chính phủ như sau:

- Đối với trái phiếu có kỳ hạn trả lãi đầu tiên có kỳ trả lãi đầu tiên ngắn hơn so với các kỳ trả lãi tiếp theo:

Số tiền thanh toán lãi của 01 trái phiếu với kỳ trả lãi đầu tiên = (mệnh giá trái phiếu x Lãi suất doanh nghĩa trái phiếu (%/ năm) x số ngày thực tế giữa ngày thanh toán tiền mua trái phiếu và ngày thanh toán tiền lãi đầu tiên kể từ ngày thanh toán tiền mua trái phiếu) : ( số lần thanh toán lãi định kỳ trong một năm x Số ngày trong kỳ trả lãi thông thường theo giả định khi việc thanh toán xảy ra)

- Lãi nhận được của một trái phiếu đối với một trái phiếu trong các kỳ trả lãi tiếp theo:

Số tiền thanh toán lãi của một trái phiếu đối với các kỳ trả lãi tiếp theo = ( Mệnh giá trái phiếu x lãi suất danh nghĩa trái phiếu): số lần thanh toán lãi định kỳ trong một năm.

Lưu ý:

- Đối với số tiền thanh toán lãi của một trái phiếu sẽ được làm tròn đến đơn vị đồng

- Với lãi suất danh nghĩa trái phiếu: Đối với phát hành lần đầu lãi xuất danh nghĩa áp dụng đối với các nhà tạo lập trúng thầu cạnh tranh lãi suất và được làm tròn xuống dưới 1 chữ số thập phân. Đối với phát hành bổ sung lãi suất danh nghĩa của trái phiếu đang lưu hành và được phát hành bổ sung.

Trên trang thông tin điện tử của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội niêm yết thông tin  về lãi suất trái phiếu Chính phủ như sau:

Kế hoạch chiến lược Khối lượng Lợi suất gần nhất
Sáu tháng 16.000 1.5909
Mười hai tháng 500.000 0.3994
Hai năm 1.000.000 0.6001
Ba năm 1.000.000 1.1
Năm năm 500.000 1.76
Bảy năm 500.000 2.3099
Mười năm 500.000 2.8615
Mười lăm năm 860.000 3.05
Hai mươi năm 1.000.000 3.33
Hai mươi lăm năm 1.000.000 4
Ba mươi năm 500.000 3.5

Ngoài ra trên trang thông tin của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội còn có thông tin chính xác đến từng ngày về: Giá sạch nhất; loại hình trả lãi; ngày đáo hạn; ngày giao dịch, ngày kết giao dịch, loại tiền tệ; chỉ số giá bán sạch; chỉ số giá bán bẩn; chỉ số tổng thu nhập; tổng hợp các giao dịch trong ngày…

 

3. Mua trái phiếu Chính phủ ở đâu?

Dựa trên chủ thể phát hành trái phiếu, trái phiếu có thể chia làm 2 loại là trái phiếu Chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp. Ngoài trái phiếu doanh nghiệp thì trái phiếu Chính phủ cũng được nhiều nhà đầu tư tiên lựa chọn do Chính phủ luôn được coi là nhà phát hành uy tín nhất. Vì vậy mà những rủi ro của loại trái phiếu này là rất thấp.

Trái phiếu Chính phủ là loại trái phiếu mà không phải bất cứ nhà đầu tư nào cũng có thể mua được. Khi đầu tư trái phiếu, nhà đầu tư sẽ mua trái phiếu bằng hình thức đấu thầu hoặc phát hành trực tiếp cho ngân hàng nhà nước. Qua các hình thức này, nhà phát hành sẽ chọn ra những nhà đâu tư có đầy đủ điều kiện để thực hiện các giao dịch tiếp theo.

Khi tiến hành đấu thầu, Sở giao dịch chứng khoán sẽ có thông báo đến các nhà đầu tư và đăng tải niêm yết trên thông tin trên trang của Sở giao dịch chứng khoán những thông tin liên quan đến phât hành trái phiếu.

Các thông tin cần được đăng tải trên Trang thông tin của Sở giao dịch chứng khoán gồm những thông tin như: Mã trái phiếu phát hành, Số lượng gói thầu đối với từng mã trái phiếu, thời gian phát hành trái phiếu, phương thức phát hành trái phiếu, lãi suất, tài khoản nhận tiền mua trái phiếu,…

Sau khi thông tin về phát hành trái phiếu đã được đăng tải trên Trang thông tin của Sở giao dịch chứng khoán thì các nhà đầu tư sẽ nộp hồ sơ theo mẫu của Sở giao dịch chứng khoán trong thời gian chậm nhất vào 10h30 phút ngày tổ chức phát hành.

 

4. Ưu nhược điểm của trái phiếu Chính phủ

4.1.Ưu điểm của trái phiếu Chính phủ:

- Mức độ tin cậy Với các chủ thể phát hành ra trái phiếu khác, nhà đầu tư sẽ phải tìm hiểu về chủ thể đó, khả năng chi trả… để đảm bảo độ an toàn trong quá trình sinh lời. Nhưng đối với trái phiếu Chính phủ thì nhà đầu tư sẽ được đảm bảo bởi uy tín của Nhà nước và chính xác là ngân sách nhà nước.

Chính vì vậy so với các chủ thể phát hành khác thì nhà đầu tư sẽ có lòng tin hơn rất nhiều.

- Thông tin nắm bắt được

Các thông tin về trái phiếu Chính phủ sẽ được cập nhật liên tục, hàng ngày trên Cổng thông tin điện tử của Sở Giao dịch chứng khoán.

Nếu như các chủ thể phát hành trái phiếu khác nhà đầu tư sẽ phải chọn lọc các nguồn thông tin. Thì đối với trái phiếu Chính phủ những thông tin đó sẽ được niêm yết công khai.

- Chọn lọc nhà đầu tư - nhà tạo lập thị trường.

Trái phiếu Chính phủ không phải bất cứ chủ thể nào cũng có thể mua được. Khi mua trái phiếu Chính phủ nhà đầu tư sẽ thông qua hình thức đấu thầu hoặc trái phiếu sẽ được phát hành trực tiếp cho ngân hàng nhà nước. Tức là qua hình thức này chủ thể ban hành sẽ chọn lựa những nhà đầu tư đủ điều kiện để thực hiện các giao dịch tiếp theo.

 

4.2. Nhược điểm của trái phiếu Chính phủ:

Chắc chắn rằng trái phiếu Chính phủ không có những nhược điểm có thể kể đến những lý do sau:

- Lãi suất

So với các chủ thể phát hành trái phiếu khác thì trái phiếu Chính phủ được cho là có lãi suất thấp hơn . Mục tiêu của nhà đầu tư là sinh lời khoản tiền mình đang có, chính vì vậy lãi suất thấp hơn những nhà phát hành khác mô hình chung đã tạo nên nhược điểm của trái phiếu Chính phủ.

- Quy trình Quy trình để đầu tư vào trái phiếu

Chính phủ không đơn giản, sẽ phải trải qua quá trình như Luật đã quy định và chắc chắn rằng không phải nhà đầu tư nào cũng đủ điều kiện để có thể mua được trái phiếu Chính phủ.

Để tìm hiểu kỹ hơn về các thông tin liên quan đến trái phiếu Chính phủ, kính mời quý bạn đọc tham khảo nội dung bài viết: Trái phiếu chính phủ là gì? Quy định về trái phiếu chính phủ? của Luật Minh Khuê 

Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn của Luật Minh Khuê về vấn đề trên. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào xin vui lòng liên hệ tới Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại 1900.6162 để được hỗ trợ. Xin trân trọng cảm ơn!