1. Cách xác định ngày kháng cáo
Theo quy định tại Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 thì ngày kháng cáo được xác định cụ thể như sau:
- Đối với trường hợp đơn kháng cáo được chuyển đi qua dịch vụ bưu chính, ngày xác định cho việc kháng cáo sẽ phụ thuộc vào dấu bưu chính tại địa điểm gửi đơn kháng cáo. Điều này có nghĩa là thời điểm mà tem bưu chính được gắn sẽ chứng minh thời điểm kháng cáo đã được chuyển đi.
- Nếu đơn kháng cáo được gửi thông qua Giám thị Trại tạm giam hoặc Trưởng Nhà tạm giữ, thì việc xác định ngày kháng cáo sẽ dựa vào thời điểm mà Giám thị Trại tạm giam hoặc Trưởng Nhà tạm giữ tiếp nhận đơn kháng cáo. Trong việc này, ngày tiếp nhận đơn và thời gian ký xác nhận trên đơn sẽ được ghi chép rõ ràng để đảm bảo tính chính xác và minh bạch.
- Nếu người kháng cáo quyết định nộp đơn kháng cáo tại Tòa án, ngày xác định cho việc kháng cáo sẽ dựa vào ngày mà Tòa án tiếp nhận đơn. Trong trường hợp người kháng cáo lựa chọn trình bày tình huống trực tiếp trước Tòa án, thì thời điểm xác định sẽ phụ thuộc vào ngày Tòa án tạo biên bản ghi nhận chi tiết về quá trình kháng cáo.
2. Cách tính thời hạn kháng cáo
Trong Điều 4 của Nghị quyết 05/2005/NQ-HĐTP, đã được quy định về thời điểm mở đầu của thời hạn kháng cáo một cách cụ thể: Theo quy định này, thời hạn kháng cáo đã được chính thức khởi đầu từ ngày ngay tiếp theo sau ngày chốt được xác định. Điều này mang ý nghĩa rõ ràng rằng quá trình xem xét kháng cáo sẽ bắt đầu ngay sau thời điểm quyết định ban đầu được thông báo.
Ngoài ra, quy định còn nêu rõ những trường hợp cụ thể mà ngày chốt có thể là ngày mà Toà án đã tuyên án hoặc ra quyết định trong những tình huống đối với Viện kiểm sát, bị cáo, hoặc đương sự đã tham gia phiên tòa. Bên cạnh đó, thời điểm kháng cáo cũng có thể dựa trên ngày mà bản án hoặc quyết định đã được chuyển giao hoặc được công khai thông qua việc niêm yết, trong trường hợp bị cáo hoặc đương sự không có mặt trong phiên tòa.
Có thể thấy rằng quy định về thời điểm bắt đầu tính thời hạn kháng cáo trong Nghị quyết 05 nêu trên được xây dựng một cách cẩn thận và cung cấp đầy đủ thông tin để đảm bảo tính minh bạch và sự rõ ràng trong việc áp dụng quy định này
Cần chú ý rằng, trong tình huống mà bị cáo hoặc đương sự hiện diện tại phiên tòa và ngay trong ngày mà Toà án tuyên án hoặc ra quyết định, họ đã nộp đơn kháng cáo, thì Toà án cấp sơ thẩm sẽ tiếp nhận đơn kháng cáo theo quy trình thông thường. Trong trường hợp này, Toà án sẽ đảm bảo việc tiếp nhận và xử lý đơn kháng cáo theo những quy định thông thường, với mục tiêu đảm bảo quyền lợi của bị cáo hoặc đương sự và đảm bảo sự công bằng trong việc xem xét kháng cáo.
Ví dụ: Vào ngày 05 tháng 03 năm 2023, một phiên tòa tại Toà án phúc thẩm đã tiến hành xem xét một vụ án liên quan đến vi phạm giao thông, trong đó người bị án là B đã không có mặt. Toà án đã quyết định ra phán quyết cùng ngày, vào 05 tháng 03 năm 2023. Tuy nhiên, do một số hình thức thủ tục liên quan đến việc thông báo quyết định án, cho đến ngày 15 tháng 03 năm 2023, B mới nhận được bản án tại địa chỉ cư trú hoặc thông tin về niêm yết tại tòa án cấp xã nơi anh ta cư trú. Theo quy định, ngày mà bản án được giao hoặc niêm yết là 15 tháng 03 năm 2023, và thời hạn 15 ngày cho việc kháng cáo của B sẽ bắt đầu từ ngày 16 tháng 03 năm 2023.
3. Thời điểm kết thúc thời hạn kháng cáo
Thời hạn kết thúc cho việc kháng cáo được xác định là thời điểm cuối cùng của ngày cuối cùng trong khoảng thời gian quy định. Trong trường hợp ngày cuối cùng rơi vào một ngày nghỉ cuối tuần (thứ bảy, chủ nhật) hoặc một ngày nghỉ lễ, thì thời hạn sẽ kéo dài đến thời điểm kết thúc của ngày làm việc đầu tiên sau ngày nghỉ. Thời điểm chấm dứt cuối cùng của thời hạn được xác định tại khoảnh khắc 12 giờ đêm (24h) của ngày tương ứng.
Chẳng hạn: Thời hạn kháng cáo kéo dài trong vòng 20 ngày, bắt đầu từ ngày 10 tháng 03 năm 2023, và đến hết lúc 24 giờ của ngày 29 tháng 03 năm 2023. Nếu ngày 29 tháng 03 năm 2023 trùng với một ngày nghỉ lễ, theo quy định, thời hạn kháng cáo sẽ được kéo dài đến lúc 24 giờ của ngày làm việc tiếp theo, nghĩa là ngày 30 tháng 03 năm 2023. Tuy nếu ngày 30 tháng 03 năm 2023 lại là một thứ bảy, thì thời hạn kháng cáo sẽ được tiếp tục kéo dài đến lúc 24 giờ của ngày làm việc đầu tiên sau ngày nghỉ, tức là ngày 01 tháng 04 năm 2023.
4. Kháng cáo quá hạn được quy định ra sao?
Theo quy định tại Điều 335 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 thì kháng quá hạn được quy định cụ thể như sau:
- Đôi khi, trong một số tình huống đặc biệt, việc tiến hành kháng cáo sau khi thời hạn đã trôi qua có thể được xem xét và chấp nhận. Điều này áp dụng khi người kháng cáo đối mặt với những rào cản không thể vượt qua hoặc những tình huống bất khả kháng, đã khiến họ không thể thực hiện kháng cáo trong khoảng thời gian vừa qua, theo những quy định rất cụ thể của Bộ luật.
- Trong khoảng thời gian là 03 ngày kể từ ngày mà đơn kháng cáo sau hết thời hạn đã được ghi nhận tại Tòa án cấp sơ thẩm, trách nhiệm của Tòa án không chỉ giới hạn ở việc chuyển đơn kháng cáo tới Tòa án cấp phúc thẩm. Hơn nữa, Tòa án cấp sơ thẩm còn cần thực hiện việc đích thân cung cấp bản tường trình kèm theo giải thích chi tiết về nguyên nhân quá hạn và trình bày sự chứng minh thông qua chứng cứ, tài liệu, và vật chứng (nếu có) liên quan đến tình hình
- Trong khoảng thời gian là 10 ngày kể từ ngày đơn kháng cáo sau hết thời hạn cùng với chứng cứ, tài liệu và vật chứng đi kèm (nếu có) đã được gửi đến, Tòa án cấp phúc thẩm sẽ thực hiện các bước để đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong việc xem xét kháng cáo sau khi thời hạn đã qua. Theo đó, Tòa án cấp phúc thẩm sẽ thành lập một Hội đồng gồm ba Thẩm phán, được giao nhiệm vụ xem xét kháng cáo sau hết thời hạn. Hội đồng này sẽ hoạt động như một cơ quan độc lập, có trách nhiệm xác định xem kháng cáo sau khi thời hạn đã trôi qua có thể được chấp nhận hay không. Trong quá trình thẩm định, Hội đồng sẽ đưa ra quyết định xác định liệu kháng cáo sau hết thời hạn có được chấp nhận hay không, đồng thời phải tường thuật chi tiết về lý do dẫn đến quyết định chấp nhận hoặc không chấp nhận kháng cáo sau hết thời hạn.
- Vào thời hạn 03 ngày trước ngày diễn ra phiên họp xem xét kháng cáo sau khi thời hạn đã trôi qua, Tòa án cấp phúc thẩm sẽ thực hiện việc gửi bản sao đơn kháng cáo sau hết thời hạn cùng với chứng cứ và tài liệu kèm theo (nếu có) tới Viện kiểm sát cùng cấp. Bước này đảm bảo rằng Viện kiểm sát có đủ thời gian để tiến hành việc xem xét, nắm bắt cơ hội tương tác với các thông tin quan trọng. Trong phiên họp xem xét kháng cáo sau khi thời hạn đã trôi qua, Kiểm sát viên Viện kiểm sát cùng cấp sẽ trình bày quan điểm của Viện kiểm sát về việc xem xét kháng cáo sau hết thời hạn. Điều này giúp đảm bảo rằng quyết định cuối cùng sẽ được hình thành dựa trên sự đa dạng và phân tích kỹ lưỡng từ nhiều góc độ khác nhau.
- Sự hoàn thiện trong việc xem xét kháng cáo sau hết thời hạn được thể hiện qua việc đưa ra quyết định của Hội đồng xem xét kháng cáo quá hạn. Quyết định này không chỉ là kết quả cuối cùng mà còn là bước quan trọng trong quá trình đảm bảo sự minh bạch và công bằng. Để tạo ra một quyết định thật sự chất lượng, người kháng cáo sau hết thời hạn, Tòa án cấp sơ thẩm và Viện kiểm sát cùng cấp với Tòa án cấp phúc thẩm sẽ đồng loạt nhận được bản quyết định từ Hội đồng. Trong tình huống Tòa án cấp phúc thẩm xác nhận việc chấp nhận kháng cáo sau hết thời hạn, bước tiếp theo sẽ được thực hiện bởi Tòa án cấp sơ thẩm. Tòa án này sẽ tuân thủ theo những quy định của Bộ luật, tiến hành tất cả các thủ tục cần thiết và cuối cùng, chuyển gửi hồ sơ vụ án đến Tòa án cấp phúc thẩm để hoàn thiện quy trình.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Kháng cáo bản án, quyết định của tòa án là gì? Quy định về thời hạn kháng cáo là bao lâu. Còn vướng mắc, vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.
