Tình yêu luôn là đề tài bất tận cho những ngòi bút với tâm hồn nhạy cảm. "Sóng" của Xuân Quỳnh chính là tiếng lòng của người con gái khao khát được sống trong tình yêu. Đó là một bài thơ vừa xinh xắn, duyên dáng nhưng cũng đầy khát vọng tình yêu trong trái tim người con gái.
1. Dàn ý cảm nhận khổ 1, 2 bài thơ Sóng - Xuân Quỳnh
A. Mở bài
Giới thiệu tác giả Xuân Quỳnh và bài thơ Sóng
B. Thân bài
* Giới thiệu khái quát tác giả và tác phẩm
* Nêu cảm nhận về hai khổ thơ đầu
- Thơ Xuân Quỳnh là tiếng nói đằm thắm về tâm hồn người phụ nữ nhạy cảm, tinh tế
- Bà đã mượn hình ảnh con sóng ngoài tự nhiên gợi ra biểu tượng tuyệt đẹp của tình yêu, những trạng thái của sóng đã trở thành những hình ảnh ẩn dụ về cảm xúc và khát khao của người phụ nữ trong tình yêu.
- Hai khổ thơ đầu là sự đối lập của cảm xúc trong tình yêu mà còn là khát khao vươn lên những điều cao cả
- Khi yêu, người phụ nữ không chỉ có những cảm xúc nồng nhiệt cháy bỏng mà còn có những lúc lắng đọng.
- Tình yêu của người phụ nữ không thể bó hẹp trong không gian nhỏ hẹp mà phải là một không gian rộng lớn.
- Tác giả đã khái quát về quy luật của tình cảm, tình yêu là thứ tình cảm thiêng liêng cháy bỏng trong trái tim của những con người trẻ tuổi.
* Bình luận mở rộng
C. Kết bài
Khẳng định giá trị của tác phẩm và hai khổ thơ.
2. Mẫu văn nêu cảm nhận hai khổ thơ đầu bài Sóng - Xuân Quỳnh
Trong suốt chặng đường sáng tác, có rất nhiều nghệ sĩ tìm hiểu và cắt nghĩa tình yêu. Nhưng định nghĩa về tình yêu vẫn còn là một ẩn số đối với nền văn học Việt Nam. Ta biết tới ông hoàng thơ tình Xuân Diệu, ta biết tới "tôi yêu em" của Puskin, những tất cả đều khó định nghĩa được tình yêu là gì. Bất chợt ta tìm thấy tiếng thơ giản dị, đằm thắm, gần gũi của Xuân Quỳnh với tác phẩm Sóng - bông hoa nở dọc chiến hào. Trong đó tiêu biểu nhất là hai khổ thơ đầu của tác phẩm.
" Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày nay vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ".
Xuân Quỳnh quê ở tỉnh Hà Đông, nay thuộc thành phố Hà Nội. Bà xuất thân trong một gia đình công chức, mẹ mất sớm, bố thường đi công tác xa nhà, Xuân Quỳnh được bà nội chăm sóc. Từ năm 1963 đến 1964 Xuân Quỳnh bắt đầu sự nghiệp văn thơ của mình, sau đó bà làm việc tại Báo văn nghệ và báo phụ nữ Việt Nam. Bà là một trong những nữ thi sĩ nổi tiếng với nhiều bài thơ nổi tiếng. Bà được nhà nước phong tặng Giải thưởng Nhà nước và Giải thưởng Hồ Chí mInh về những cống hiến bà đã để lại cho văn học nước nhà.
Chủ đề chính trong các tác phẩm văn học của bà đó là về nội tâm, thiên nhiều tâm trạng cá nhân nhưng không xa rời thực tại. Thơ của bà là đời sống thực, đó là những năm đất nước còn đang chiến tranh, nghèo đói. Những câu thơ trong Xuân Quỳnh giàu tình cảm và sự tinh tế nảy sinh từ đời sống.
Chu Văn Sơn nhận xét: "Sóng không chỉ là tên một thi phẩm gây xôn xao nhiều thế hệ bạn đọc. Sóng không chỉ là biểu tượng cho một tâm hồn yêu chưa từng nguội. Sóng còn là một nguồn sống, nguồn năng lượng mà nữ sĩ truyền lại cho thế hệ sau qua tiếng thơ của mình. Lòng thơ của chúng ta, người đang yêu, người đã yêu đều thầm thu thứ sóng đặc biệt ấy: đó chính là Sóng Xuân Quỳnh". Sóng được nữ sĩ sáng tác năm 1967 khi bà đi thực tế tại vùng biển Diêm Điền, đây là bài thơ tiêu biểu nhất của Xuân Quỳnh viết về tình yêu mãnh liệt của người phụ nữ, tác phẩm được in trong tập thơ "Hoa dọc chiến hào". Đây được xem là tác phẩm với phong cách và hồn thơ mới lạ trong nền thơ Việt Nam từ sau Cách mạng, Xuân Quỳnh đem đến cho chúng ta một tình yêu vừa nồng nhiệt, táo bạo, tha thiết, dịu dàng.
Sóng chính là hình tượng trung tâm, ẩn dụ dùng để bộc lộ những cảm xúc trong tình yêu, sóng là sự hoà nhập của nhân vật trữ tình "em". Nhà thơ đã xây dựng hình tượng sóng độc đáo, vừa mang nghĩa tả thực vừa mang ý nghĩa tượng trưng, biểu đạt tình cảm và tâm trạng của người phụ nữ đang yêu.
" Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ"
Hai câu thơ mở đầu với nhịp thơ 2/3, hai câu tiếp chuyển nhịp 3/2, Xuân Quỳnh đã mô tả được sự chuyển biến nhanh chóng, biến hoá không ngừng của sóng biển mà cũng là sóng tình. Sóng hiện ra như một con người với những cảm xúc biến động không ngừng, lúc "dữ dội", lúc "dịu êm", lúc "ồn ào" khi thì "lặng lẽ". Đó là hai trạng thái tâm hồn đối lập, đang giằng xé nhau.
Hình ảnh "dịu êm", "lặng lẽ" là hình ảnh "sóng" lúc trời yên biển lặng, sóng nhấp nhô, nhẹ nhàng êm ả vỗ vào bờ cáy như thầm lặng một nỗi niềm. Khi yêu người con gái cũng có những lúc khát khao cháy bỏng được bộc lộ ra ngoài bằng sự cuồng nhiệt nhưng cũng có lúc cảm xúc ấy được lắng sâu vào trong. Bản chất của con gái khi yêu là đối lập nhau, luôn mâu thuẫn, hai câu thơ như lời tâm sự của Xuân Quỳnh khi phát hiện trạng thái phong phú, phức tạp của trái tim người phụ nữ đang yêu.
"Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể"
Chúng ta có thể thấy những hình ảnh quen thuộc "sông", "sóng", "bể" miêu tả hành trình đi từ sông ra biển lớn của sóng. Phép nhân hoá "sông không hiểu" và "sóng tìm ra" đó chính là sự khát khao được vẫy vùng trong một không gian rộng lớn. Sóng vượt qua giới hạn chật hẹp tìm ra tận bể, tìm đến nơi rộng rãi, bao la. Trong tình yêu cũng vậy, tình yêu cũng có những trạng thái phức tạp, khi sôi nổi, khi mãnh liệt, khi dịu dàng đằm thắm. Trong hành trình tìm ra tận bể chính là hành trình tự khám phá, tự nhận thức bản thân và khao khát sự đồng cảm, đồng điệu trong tình yêu của nhân vật "em". Người con gái không dễ dàng chấp nhận tình yêu trong giới hạn bình thường mà khao khát vươn tới những cái rộng lớn. Đó là tiếng lòng của những người phụ nữ bị lệ thuộc trong xã hội phong kiến. Người con gái trong tình yêu không còn cam chịu mà đã quyết đến với tình yêu cao thượng vị tha.
Xuân Quỳnh viết về "Sóng" chính là đang hát những khúc hát về tình yêu, tình yêu trong sóng mãi là khát vọng của tuổi trẻ:
"Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ".
"Sóng ngày xưa" và "sóng ngày nay" vẫn như thế, vẫn khát khao vô bờ, đó là quy luật của tự nhiên và tình yêu cũng vậy, tình yêu vẫn vĩnh hằng với thời gian và tuổi trẻ. Nhà thơ Xuân Diệu từng viết:
"Hãy để trẻ con nói vị ngon của kẹo
Hãy để tuổi trẻ nói hộ tình yêu".
Từ "Ôi" thể hiện niềm sung sướng của nữ sĩ khi phát hiện ra quy luật của sóng, sóng vẫn vỗ mãi vào bờ, với những khát vọng thuỷ chung. Sóng muôn đời vẫn vậy và tình yêu cũng không thể tách rời con người:
"Đố ai sống được mà không yêu
Không nhớ không thương một kẻ nào"
"Khát vọng", "bồi hồi" ta thấy tình yêu là khát vọng của tuổi trẻ, đó là một trái tim với những nhịp đập dồn dập vì khát khao, một tâm hồn với niềm đam mê tình yêu của tuổi trẻ. Cảm nhận hai khổ thơ đầu của Sóng, ta thấy con người có thể yêu ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng có lẽ tuổi trẻ chính là độ tuổi khát khao tình yêu cháy bỏng nhất và nữ thi sĩ cũng vậy.
Hình ảnh "sóng" và "em" có những nét tương đồng, bổ sung soi chiếu cho nhau để làm nổi bật tình cảm, khát vọng của nhân vật trữ tình. Sóng không chỉ thể hiện ở hình ảnh mà còn ở âm điệu, âm điệu của sóng biển, âm điệu của hồn thơ Xuân Quỳnh. Với thể thơ năm chữ, hình ảnh gợi hình gợi cảm, tất cả đã thổi lên ngọn lửa mãnh liệt của người con gái trong tình yêu.
Khi trái tim con người đã cảm nhận được đầy đủ sâu sắc về cuộc sống thì khi đó thơ hiện diện. Thơ chính là phản ánh của trái tim, thể hiện những tình cảm mãnh liệt ở tâm hồn con người. Thơ chính là đích đến cuối cùng của con người, vì vậy thơ không chỉ là thể hiện cảm xúc mà nó còn là một phần của thế giới tâm hồn, nó không chỉ là con chữ trên giấy, nó còn là hình hài của cảm xúc. Thơ chính là cảm xúc của hiện thực, cảm xúc của con người. Trong tác phẩm nhà thơ Việt Nam hiện đại nhận xét: "Ở mỗi tập thơ của Xuân Quỳnh, những bài viết về tình yêu thường để lại những ấn tượng sâu sắc. Với giọng điệu thơ tự nhiên, Sóng thể hiện một tình yêu sâu sắc, bồi hồi, thao thức đến cả trong mơ. Dù có những gian truân trắc trở, nhưng tình yêu lúc nào cũng đẹp, cũng đến được tận cùng hạnh phúc như con sóng biển yêu bờ". Sóng chính là tác phẩm tiêu biểu cho hồn thơ chân thực, với những ngôn từ giản dị, lời thơ mộc mạc nhưng đã diễn tả những tâm trạng của người phụ nữ luôn khát khao được yêu thương. Câu chuyện tình yêu không là của riêng ai, trong trái tim chúng ta đều tồn tại một tình yêu có lúc bình lặng có lúc trào dâng, hai khổ thơ đầu cho ta thấy phong cách thơ của Xuân Quỳnh và nét hiện đại của thi sĩ trước tinh yêu nồng nàn, chủ động.
Tình yêu chính là đề tài có sức hút lớn đối với bao ngòi bút thơ ca, là cung đàn với những nốt trầm bổng làm rung động biết bao tâm hồn. Mỗi một nhà thơ đều có những cảm nhận khác nhau về tình yêu và đến với Xuân Quỳnh ta gặp một cảm xúc tình yêu nhiều trăn trở, khát khao của một tâm hồn người phụ nữ luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc đời thường.
Trên đây là mẫu bài văn nêu cảm nhận về hai khổ thơ đầu của tác phẩm Sóng của Xuân Quỳnh. Hy vọng đó là những tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn, cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.
