Mục lục bài viết

Kính chào luật sư, Mong luật sư tư vấn giúp vấn đề như sau: - Công ty em là công ty vốn 100% Hàn quốc, nhân viên hành chính làm 44 giờ/tuần (nhưng chỉ làm từ thứ 2 đến thứ 6 - 8h00 đến 17h30. Nhân viên làm ca thì chia ra 3 ca (6h00 đến 14h00, 14h00 đến 22h00 và 22h00 đến 06h00 hôm sau). Hiện tại công ty muốn ra quy định cấm nhân viên làm thêm 1 công việc khác sau giờ làm việc tại công ty.

Ví dụ tham gia bán hàng, giảng dạy ngoài giờ ban đêm ... Công ty cho rằng thời gian ngoài giờ làm việc nên dùng để nghỉ ngơi, học tập để phục vụ công việc công ty cho tốt. Luật sư vui lòng cho em hỏi nếu việc cấm này được ban hành, vậy công ty em có vi phạm điều luật nào không (nếu có xin vui lòng trích dẫn). Hướng xử lý, giải thích thế nào với BGĐ người Hàn về việc cấm này ?

 Cảm ơn luật sư đã giành thời gian giải đáp giúp !

>> Luật sư tư vấn Luật lao động về làm thêm giờ, gọi: 1900.6162

 

Luật sư tư vấn: 

1. Làm thêm ngoài giờ là gì?

Tại khoản 1 Điều 107 Bộ luật Lao động năm 2019 có quy định về định nghĩa làm thêm giờ cụ thể: 

"Thời gian làm thêm giờ là khoảng thời gian làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường theo quy định của pháp luật, thỏa ước lao động tập thể hoặc nội quy lao động."

 

2. Có được cấm nhân viên làm thêm công việc khác sau giờ làm việc không?

Tại điểm a khoản 1 Điều 5 của Bộ luật Lao động năm 2019 có quy định về Quyền và nghĩa cụ của người lao động trong đó người lao động có quyền:

"Làm việc; tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc, nghề nghiệp, học nghề, nâng cao trình độ nghề nghiệp; không bị phân biệt đối xử, cưỡng bức lao động, quấy rối tình dục tại nơi làm việc."

Theo đó Bộ Luật Lao động năm 2019 quy định, người lao động hoàn toàn có quyền tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc, nghề nghiệp. Họ có thể làm việc cho bất kỳ người sử dụng lao động nào và ở bất kỳ đâu, miến không trái pháp luật.

Hiện nay pháp luật không cấm người lao động làm thêm công việc khác ngoài công việc chính. Vì vậy, người lao động có quyền là đồng thời nhiều công việc tại cùng một thời điểm, chỉ cần đảm bảo việc không ảnh hưởng đến công việc chính.

Pháp luật cho phép người lao động làm đồng thời nhiều công việc một lúc, tuy nhiên việc bạn có hay không được làm việc ngoài giờ lại phụ thuộc vào hợp đồng lao động đã ký kết với công ty.

Công ty có quyền cấm người lao động đi làm thêm khi hai bên đã thống nhất thỏa thuận với nhau trong hợp đồng lao động điều khoản: "Người lao động không được phép làm thêm công việc có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của công việc chính". Như vậy, bạn phải dựa vào điều khoản trong hợp đồng lao động để biết mình có quyền làm thêm ngoài giờ hay không. Nếu hợp đồng không có điều khoản này và việc làm thêm của bạn không ảnh hưởng đến công việc chính thì công ty không có quyền cấm bạn và hoàn toàn không có căn cứ để xử lý kỷ luật hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng.

Bên cạnh đó, tại khoản 2 Điều 21 có quy định về nội dung hợp đồng lao động, cụ thể:

"Khi người lao động làm việc có liên quan trực tiếp đến bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ theo quy định của pháp luật thì người sử dụng lao động có quyền thỏa thuận bằng văn bản với người lao động về nội dung, thời hạn bảo vệ bí mật kinh doanh, bảo về bí mật công nghệ, quyền lợi và việc bồi thường trong trường hợp vi phạm."

Như vậy, trong trường hợp công việc của người lao động có liên quan đến bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ thì được phép thỏa thuận về quyền lợi của người lao động trong đó có không đi làm thêm ngoài giờ. 

Ngoài các quy định trên pháp luật không hề hạn chế quyền làm thêm ngoài giờ của người lao động vì vậy người sử dụng lao động không thể cấm người lao động làm việc ở một đơn vị khác.

 

3. Công ty có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với người lao động khi nào?

Điều 36 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định công ty chỉ có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng với người lao động khi:

- Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động;

- Người lao động không đủ sức khỏe để thực hiện công việc;

- Do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn hoặc yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền buộc cắt giảm nhân sự;

- Người lao động đủ tuổi nghỉ hưu;

- Người lao động tự ý bỏ việc 5 ngày liên tục trở lên;

- Người lao động cung cấp thông tin không trung thực khi giao kết hợp đồng lao động.

Nếu sa thải người lao động vì lý do không chính đáng, công ty phải nhận người lao động trở lại làm việc theo hợp đồng đã giao kết, phải trả tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trong những ngày người lao động không được làm việc; và phải trả thêm cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng 3 tháng lương theo hợp đồng lao động.

Trước khi đơn phương chấm dứt hợp đồng, công ty phải báo trước cho người lao động ít nhất 45 ngày đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn; 30 ngày đối với hợp đồng có thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng; và 3 ngày đối với hợp đồng có thời hạn dưới 12 tháng. Nếu vi phạm quy định này, công ty phải trả cho người lao động khoản tiền tương ứng với tiền lương trong những ngày không báo trước.

Nếu người lao động quay trở lại làm việc, người này phải hoàn trả cho công ty các khoản tiền trợ cấp thôi việc; trợ cấp mất việc làm, các khoản trợ cấp khác đã nhận của công ty. Nếu người lao động không muốn tiếp tục làm việc, công ty phải thanh toán hết tiền lương, bảo hiểm và thêm khoản trợ cấp thôi việc để chấm dứt hợp đồng, theo điều 46 bộ luật Lao động năm 2019.

Trường hợp công ty không muốn nhận lại người lao động và người này đồng ý thì hai bên phải thỏa thuận khoản tiền bồi thường cho người lao động; ít nhất bằng 2 tháng tiền lương.

 

4. Tại sao các công ty không thích cho nhân viên nhận những công việc khác?

Theo quy định của pháp luật ta có thể thấy người sử dụng lao động không có quyền cấm người lao động nhận thêm công việc khác ngoài công việc chính, trừ khi điều khoản quy định về việc cấm nhận thêm công việc trong hợp đồng lao động. Nhu cầu tài chính hay học hỏi các kỹ năng khác đều là lý do khiến nhân viên part-time, làm thêm ngoài giờ. Bên cạnh đó, công ty không tăng lương cho nhân viên làm cho nhân viên rơi vào trạng thái căng thẳng và thậm chí "chán việc". Đây là những lí do làm cho nhân viên thường lựa chọn làm thêm một cộng việc khác ngoài giờ hành chính. 

Tuy nhiên, đứng ở góc độ của sếp, người đứng đầu công ty, ta cũng có thể hiểu được lý do tại sao sếp không muốn nhân viên đi làm thêm ngoài giờ. Dưới đây là một vài nguyên nhân điển hình, cụ thể như:

Thứ nhất, công việc là thêm có thể là nguyên nhân khiến nhân viên không thể tập trung vào công việc chính, người lao động có thể bị xao nhãng, mất tập trung vào những nhiệm vụ. Sếp luôn mong nhân viên của mình cống hiến hết mình cho công việc, chưa kể một số công việc có yêu cầu về thời gian và trí tuệ của nhân viên. Dù bạn có thể sắp xếp công việc một cách thật tốt, nhưng vẫn không thể đảm bảo cho việc bạn có tận tâm với công việc chính hay không. Do đó, cũng có khá nhiều sếp sẵn sàng tăng lương cho nhân viên hay các khoản tiền thưởng nhằm khuyến khích nhân viên tập trung vào công việc.

Thứ hai, khó ai có thể tập trung toàn bộ năng lượng vào công việc, nếu như bạn không biết cách lên kế hoạch, sắp xếp thời gian hợp lý thì công việc ngoài giờ sẽ khiến bạn kiệt sức và ảnh hưởng đến toàn bộ chất lượng kết quả của cả hai công việc. Không chỉ làm cho cơ thể bị mất hết năng lượng, chịu áp lực, quá tải và không thể đáp ứng được kỳ vọng của cấp trên. Kéo dài tính trạng này khiến cho sự hứng thú với công việc bị mất đi và không còn động lực để tiếp tục công việc nữa.

Thứ ba, trong một vài trường hợp việc bạn đi làm thêm công việc khác có thể sẽ làm lộ một vài thông tin của công ty ra ngoài làm ảnh hưởng đến hình ảnh của công ty.

Cuối cùng, công việc làm thêm có thể khiến bạn cảm thấy thoái mái và vui vẻ hơn công việc chính nhưng điều này lại là điểm khiến sếp không hài lòng với bạn. Thậm chí, khi biết được nhân viên mình tin tưởng có một công việc riêng, họ có thể rút lại kế hoạch phát triển sự nghiệp với nhân viên này, thay vào đó, họ sẽ tìm cách khuyên nhân viên tiến tới công việc thêm ngoài giờ kia. Bên cạnh đó, sếp có thể cho rằng nhân viên đó là không đáng tin cậy, sếp không tin tưởng vào mức độ gắn bó của họ ở công ty, doanh nghiệp đang làm việc vì nhân viên mải mê làm thêm mà bỏ qua công việc chính.

 

5. Làm thế nào để sếp hài lòng khi bạn vẫn làm thêm?

Thứ nhất, ưu tiên công việc chính

Sẽ chẳng ai dám bắt bẻ, đổ lỗi hay làm gì bạn khi bạn luôn hoàn thành và làm tốt công việc của mình được giao. Công việc chính vẫn nên được ưu tiên hơn bởi vì nó có thể là nguồn tài chính chính của bạn chưa kể đến các chính sách đãi ngộ bên cạnh nó nữa, bởi vậy hãy cân nhắc khả năng và các nhu cầu cá nhân để đảm bảo hoàn thành đầy đủ và xuất sắc các nhiệm vụ sếp giao cho bạn. Hãy nhớ lại lúc bạn vất vả nộp đơn xin việc và vượt qua thử thách của vòng phỏng vấn như thế nào để được làm việc, bởi vậy hãy trân trọng công việc hiện tại và dành hết tâm lực để làm việc bạn nhé. Bạn cũng nên hỏi ý kiến sếp cho các sự án sắp tới của công ty để sắp xếp lịch trình riêng phù hợp cho bản thân.

Thứ hai, nỗ lực để trở nên "đáng tiền"

Tiền lương cũng là mục đích cuối cùng khiến chúng ta đi làm. Chính vì thế, mức lương là yếu tố rất quan trọng khi chọn lựa nghề nghiệp. Tuy nhiên, đó không thể là mục tiêu làm việc bởi làm việc vì tiền sẽ làm chậm quá trình học hỏi và rèn luyện kỹ năng của bản thân. "Một nghề cho chín còn hơn 9 nghề", bởi vậy, hãy chứng tỏ bạn là nhân viên xuất sắc trong mắt sếp, lúc này là thời điểm chín muồi cho công việc làm thêm - một đam mê khác trong bạn. Do đó, nắm được kỹ năng đặt mục tiêu là điều cần thiết để bản nỗ lực cải thiện bản thân theo hướng tích cực.

Thứ ba, cân bằng giữa làm việc và nghỉ ngơi

Mất cân bằng trong cuộc sống và công việc sẽ khiến thần kinh bị căng thẳng, làm con người mất tập trung, thường xuyên bất an, cáu bẳn, lo lắng. Tình trạng này kéo dài có thể làm suy giảm hệ miễn dịch, khiến chúng ta dễ mắc bệnh về thể chất như: Đau đầu, đau lưng, bệnh tim và nhiều căn bệnh mãn tính khác. Không ít các nghiên cứu khoa học gần đây đã khẳng định người bị căng thẳng thần kinh trong thời gian dài có nguy cơ trụy tim cao hơn người bình thường. Bên cạnh đó, các vấn đề về tâm lí và sức khỏe do mất cân bằng công việc và cuộc sống gây ra còn dần hủy hoại các mối quan hệ của mỗi người.

Thứ tư, thẳng thắn chia sẻ với sếp về vấn đề tiền lương

Hầu hết nhân viên làm thêm việc ngoài giờ hành chính đều xuất phát từ nguyên nhân là tiền lương chưa đủ để trang trả cuộc sống và để dư ra phòng thân, vì thế họ lựa chọn làm thêm việc để gia tăng thu nhập, nhưng nếu như làm thêm việc cũng không thể giúp bạn tăng thêm thu nhập, bạn còn mất thời gian và sức khỏe. Điều này bạn cần phải suy xét, có một biện pháp bạn có thể xét tới, đó là trao đổi với sếp về vấn đề này. Sếp sẽ cân nhắc để điều chỉnh mức lương để bạn có thể tập trung vào công việc tốt hơn.

Trong trường hợp bạn còn bất kỳ câu hỏi nào liên quan đến vấn đề này hay các vấn đề khác như doanh nghiệp, hôn nhân và gia đình, dân sự, hình sự, bảo hiểm,... cần giải đáp về mặt pháp lý các bạn đừng ngần ngại nhấc máy lên và gọi tới số tổng đài tư vấn pháp lý về lao động 1900.6162 để được đội ngũ luật sư và chuyên viên tư vấn pháp lý với nhiều năm kinh nghiệm trong nghề. Chúng tôi rất hân hạnh được đồng hành cùng quý khách hàng. Trân trọng!