1. Căn cứ lập quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh theo quy định
Căn cứ theo quy định tại Điều 13 Luật Tài nguyên nước 2023, quá trình lập quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh phải dựa trên năm căn cứ chính sau đây:
- Chiến lược tài nguyên nước quốc gia và các quy hoạch liên quan: Các quy hoạch tài nguyên nước quốc gia đặt ra những mục tiêu chiến lược và hướng phát triển cụ thể cho quản lý và sử dụng tài nguyên nước trên toàn quốc. Các chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, và các chiến lược, quy hoạch khác có liên quan cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quy hoạch tổng hợp lưu vực sông.
- Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội cụ thể: Phải xác định rõ điều kiện tự nhiên của từng địa phương trên lưu vực sông, bao gồm cả đặc điểm địa hình, thổ nhưỡng, và điều kiện khí hậu. Tính đến yếu tố kinh tế - xã hội, cần đánh giá mức độ phát triển của từng địa phương, những ngành nghề kinh tế chủ chốt, và cơ sở hạ tầng có liên quan.
- Nhu cầu khai thác và sử dụng tài nguyên nước: Cần xác định rõ nhu cầu khai thác và sử dụng tài nguyên nước của các ngành, địa phương, và đồng thời đặt trong bối cảnh bảo vệ môi trường. Các yếu tố như nhu cầu nước cho sản xuất, sinh hoạt, và các hoạt động khác cũng cần được đánh giá để đảm bảo tính cân đối và bền vững.
- Kết quả điều tra cơ bản tài nguyên nước: Dữ liệu từ các đợt điều tra cơ bản về tài nguyên nước sẽ cung cấp thông tin cụ thể về lượng và chất lượng nước, cũng như các vấn đề khác như mức độ sạch sẽ, mức độ nước ngầm, và sự biến động theo thời gian.
- Nhiệm vụ lập quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh: Nhiệm vụ lập quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh đã được phê duyệt là căn cứ quan trọng để xây dựng quy hoạch, đặt ra những mục tiêu cụ thể và hướng dẫn cụ thể cho việc quản lý và sử dụng tài nguyên nước trong lưu vực sông liên tỉnh.
Các căn cứ trên giúp đảm bảo rằng quy hoạch tổng hợp lưu vực sông được xây dựng trên cơ sở thông tin chính xác và toàn diện, cũng như đáp ứng đầy đủ các yếu tố chiến lược, tự nhiên, và xã hội để đảm bảo bền vững và hiệu quả.
2. Nội dung quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh
Theo quy định tại Điều 16 Luật Tài nguyên nước 2023, quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh phải bao gồm các nội dung chính sau:
- Phân tích và đánh giá:
+ Phân tích điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội trong lưu vực sông liên tỉnh.
+ Đánh giá hiện trạng quản lý, bảo vệ, điều hoà, phân phối, phục hồi, phát triển, khai thác, và sử dụng tài nguyên nước.
+ Đánh giá tình hình phòng, chống và khắc phục tác hại do nước gây ra.
- Dự báo và phân vùng:
+ Dự báo xu thế biến động số lượng, chất lượng nguồn nước và nhu cầu sử dụng nước cho các ngành trong thời kỳ quy hoạch.
+ Phân vùng chức năng nguồn nước.
+ Xác định khu vực thường xuyên hoặc có nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước.
- Ngưỡng, lượng nước và dòng chảy tối thiểu:
+ Xác định ngưỡng, lượng nước có thể khai thác cho từng đoạn sông, từng khu vực, và tầng chứa nước.
+ Đặt ra các ngưỡng về dòng chảy tối thiểu trên sông và suối.
- Rà soát công trình: Rà soát và tổng hợp các công trình điều tiết, tích trữ nước, khai thác, sử dụng, và phát triển nguồn nước.
- Quan điểm, mục tiêu của quy hoạch: Xác định quan điểm và mục tiêu của quy hoạch về tài nguyên nước.
- Định hướng điều hòa và bảo vệ tài nguyên nước:
+ Phân phối lượng nước ưu tiên, thứ tự ưu tiên để điều hòa, phân phối tài nguyên nước trong trường hợp hạn hán, thiếu nước.
+ Xác định nguồn nước, công trình dự phòng để cấp nước sinh hoạt.
+ Xác định các đập, hồ chứa, công trình điều tiết, tích trữ nước, phát triển nguồn nước có quy mô lớn và tác động lớn đến nguồn nước.
- Giải pháp và kế hoạch chi tiết:
+ Đề xuất giải pháp công trình và phi công trình để bảo vệ nguồn nước và giảm thiểu tác hại do nước gây ra.
+ Kế hoạch chi tiết về điều hòa, phân phối, khai thác, sử dụng tài nguyên nước.
+ Kế hoạch chi tiết về bảo vệ tài nguyên nước và phòng, chống, khắc phục tác hại do nước gây ra.
- Kinh phí và giám sát:
+ Xác định kinh phí, giải pháp và kế hoạch thực hiện quy hoạch.
+ Đề xuất cơ chế giám sát việc thực hiện quy hoạch.
3. Danh mục lưu vực sông, danh mục nguồn nước quy định tại Luật Tài nguyên nước năm 2023
Căn cứ theo quy định tại Điều 5 Luật Tài nguyên nước 2023, danh mục lưu vực sông và danh mục nguồn nước được xác định như sau:
- Danh mục lưu vực sông:
+ Danh mục lưu vực sông liên quốc gia: Bao gồm những lưu vực sông có sự liên quốc gia, tức là chúng chảy qua nhiều quốc gia. Quản lý, điều tra cơ bản, quy hoạch, bảo vệ, điều hòa, phân phối, phục hồi, phát triển, khai thác, và sử dụng tài nguyên nước trong danh mục này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia liên quan.
+ Danh mục lưu vực sông liên tỉnh: Bao gồm các lưu vực sông chảy qua nhiều tỉnh, không kể đến biên giới quốc gia. Quản lý và sử dụng tài nguyên nước trong danh mục này cần sự phối hợp và thống nhất giữa các tỉnh liên quan.
+ Danh mục lưu vực sông nội tỉnh: Bao gồm những lưu vực sông chỉ nằm trong giới hạn của một tỉnh. Quản lý và sử dụng tài nguyên nước ở cấp tỉnh này thường được thực hiện bởi chính ủy ban và cơ quan chức năng của tỉnh đó.
- Danh mục nguồn nước:
+ Danh mục nguồn nước mặt liên quốc gia, danh mục nguồn nước mặt liên tỉnh, danh mục nguồn nước mặt nội tỉnh: Tương tự như danh mục lưu vực sông, danh mục nguồn nước cũng được phân chia theo phạm vi địa lý. Nguồn nước mặt liên quốc gia là những nguồn nước trải dài qua nhiều quốc gia, liên tỉnh áp dụng cho nhiều tỉnh, và nguồn nước mặt nội tỉnh là những nguồn nước chỉ thuộc về một tỉnh cụ thể.
+ Danh mục nguồn nước dưới đất: Bao gồm các nguồn nước dưới đất được quản lý, sử dụng, và bảo vệ. Việc lập danh mục nguồn nước dưới đất là quan trọng để đảm bảo sự bền vững và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn nước từ tầng dưới đất.
Tất cả các danh mục này đều đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài nguyên nước, giúp hệ thống hóa và điều hành một cách hiệu quả các hoạt động liên quan đến nước, từ quy hoạch đến phát triển và bảo vệ môi trường.
4. 06 chính sách của Nhà nước về tài nguyên nước mới nhất
Căn cứ vào quy định tại Điều 4 của Luật Tài nguyên nước 2023, dưới đây là chi tiết nội dung của 06 chính sách mới của Nhà nước về tài nguyên nước:
- Hiện đại hóa và chuyên nghiệp hóa quản lý:
+ Mục tiêu: Quản trị tài nguyên nước quốc gia trên nền tảng công nghệ số.
+ Các biện pháp:
- Xây dựng Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước quốc gia.
- Phát triển hệ thống công cụ hỗ trợ quyết định.
- Bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực trong quản lý tài nguyên nước.
- Ưu tiên đầu tư và ưu đãi dự án nước:
+ Mục tiêu: Tìm kiếm, thăm dò, khai thác nguồn nước, tích trữ nước, và phục hồi nguồn nước.
+ Chính sách:
- Ưu tiên đầu tư vào các dự án khai thác nước cho sinh hoạt và sản xuất ở các vùng khan hiếm nước ngọt.
- Ưu đãi đối với dự án đầu tư khai thác nước ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo.
- Tạo điều kiện tiếp cận nước sinh hoạt cho các đối tượng dễ bị tổn thương.
- Ưu tiên đầu tư mạng quan trắc và giám sát:
+ Mục tiêu: Nâng cao khả năng dự báo và giám sát tài nguyên nước, lũ, lụt, hạn hán, xâm nhập mặn.
+ Biện pháp:
- Xây dựng mạng quan trắc và giám sát tài nguyên nước.
- Nâng cao khả năng dự báo và ứng phó với các tác hại do nước gây ra.
- Khuyến khích tham gia cộng đồng và tổ chức:
+ Mục tiêu: Bảo vệ, phát triển, và phục hồi nguồn nước.
+ Chính sách:
- Khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động điều tra cơ bản tài nguyên nước.
- Hỗ trợ các hoạt động bảo vệ, phát triển, và phục hồi nguồn nước.
- Khuyến khích sử dụng công nghệ tiên tiến:
+ Mục tiêu: Quản lý, bảo vệ, phục hồi, và phát triển nguồn nước hiệu quả.
+ Biện pháp:
- Khuyến khích tổ chức, cá nhân xây dựng, áp dụng tiêu chuẩn, nghiên cứu, và chuyển giao công nghệ tiên tiến.
- Thúc đẩy sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, tuần hoàn, tái sử dụng nước.
- Hội nhập và hợp tác quốc tế:
+ Mục tiêu: Mở rộng và tăng cường hội nhập, hợp tác quốc tế về tài nguyên nước.
+ Chính sách: Khuyến khích hội nhập và hợp tác quốc tế liên quan đến tài nguyên nước.
Luật Tài nguyên nước 2023 sẽ có hiệu lực từ 01/7/2024, trừ khoản 3 và 4 Điều 85 Luật Tài nguyên nước 2023.
Nội dung khác có liên quan bài viết sau: Đất quy hoạch đường giao thông được quy định thế nào? Có được bán không?
Quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với Tổng đài tư vấn pháp luật qua số hotline 1900.6162 để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp và tận tâm từ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi. Đối với những trường hợp cần sự tư vấn chi tiết hơn, chúng tôi cũng rất hoan nghênh quý khách gửi yêu cầu thông tin chi tiết qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết giải đáp mọi thắc mắc của quý khách hàng một cách nhanh chóng và chính xác