1.Tìm hiểu về ga khu đoạn là gì?
Ga khu đoạn là một thuật ngữ trong lĩnh vực đường sắt, được giải thích chi tiết trong tiết 3.1.17, tiểu mục 3.1 của Mục 3 trong Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11793:2017 về Đường sắt đô thị khổ đường 1000 mm - Yêu cầu thiết kế tuyến. Định nghĩa của ga khu đoạn như sau:
- Ga khu đoạn, hay còn được gọi là Sectioning station, là một ga nằm ở giữa hai khu đoạn chạy tàu. Ngoài việc thực hiện tác nghiệp đón tiễn và nhường tránh tàu, ga khu đoạn còn có nhiệm vụ chính là giải thể, lập tàu, chỉnh bị và thay đổi đầu máy.
- Ga khu đoạn đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và vận hành hệ thống đường sắt. Vị trí trung tâm của ga khu đoạn giữa hai khu đoạn chạy tàu cho phép nó trở thành một điểm kết nối quan trọng giữa các tuyến đường sắt. Tại ga này, các tàu từ hai khu đoạn khác nhau có thể kết hợp hoặc tách ra, tùy thuộc vào yêu cầu vận chuyển và tình hình lưu thông.
- Một trong những tác nghiệp quan trọng tại ga khu đoạn là giải thể. Khi một tàu đến ga, các đơn vị hàng hoá hoặc hành khách có thể được tháo gỡ ra khỏi tàu và chuyển đến tàu khác để tiếp tục hành trình. Đồng thời, tại ga này, các đơn vị hàng hoá mới hoặc hành khách mới có thể được lắp ráp lên tàu để tiếp tục hành trình.
- Ngoài việc giải thể, ga khu đoạn cũng có vai trò trong việc lập tàu. Khi một tàu cần được lắp ráp, các đơn vị hàng hoá từ các tàu khác có thể được chuyển đến ga khu đoạn và sau đó lắp ráp thành một tàu hoàn chỉnh. Quá trình lập tàu này đảm bảo rằng các đơn vị hàng hoá từ nhiều nguồn khác nhau có thể được tổ chức và vận chuyển một cách hiệu quả.
- Chỉnh bị và thay đổi đầu máy cũng là một phần của tác nghiệp tại ga khu đoạn. Khi cần thiết, các đầu máy của các tàu có thể được chỉnh bị hoặc thay đổi để đảm bảo khả năng vận hành tốt nhất. Quá trình này bao gồm sửa chữa, bảo dưỡng và thay thế các linh kiện cần thiết.
Tóm lại, ga khu đoạn là một ga quan trọng trong hệ thống đường sắt đô thị, đóng vai trò là điểm kết nối giữa các khu đoạn chạy tàu. Ngoài việc thực hiện tác nghiệp đón tiễn và nhường tránh tàu, ga khu đoạn còn có nhiều nhiệm vụ quan trọng như giải thể, lập tàu, chỉnh bị và thay đổi đầu máy. Nhờ vai trò đặc biệt của mình, ga khu đoạn đóng góp vào sự linh hoạt và hiệu quả của hệ thống đường sắt đô thị, đảm bảo việc vận chuyển hàng hóa và hành khách diễn ra một cách thuận lợi và an toàn.
2. Những yếu tố nào cần căn cứ khi thiết kế xây dựng mới ga khu đoạn ?
Khi thiết kế và xây dựng ga mới trên một đoạn tuyến đường, có một số yếu tố quan trọng cần được xem xét.
- Đầu tiên, cần phải căn cứ vào nhu cầu vận chuyển hàng hóa và hành khách đi tàu của ga đó. Những yếu tố này bao gồm mức độ sử dụng ga, số lượng hàng hóa và hành khách dự kiến, tần suất lưu thông tàu và dự đoán về tăng trưởng trong tương lai. Việc đánh giá chính xác nhu cầu vận chuyển là rất quan trọng để lựa chọn kích thước và khả năng của ga.
- Thứ hai, địa hình và địa mạo khu vực dân cư nơi ga được xây dựng cũng là yếu tố quan trọng. Các yếu tố địa lý như độ cao, độ dốc, địa hình đồng bằng hay núi non sẽ ảnh hưởng đến cách bố trí và thiết kế của ga. Nếu khu vực có địa hình phức tạp hoặc độ dốc lớn, việc thiết kế ga sẽ phải điều chỉnh để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong vận hành.
- Thứ ba, cơ sở kinh tế dọc tuyến đường cũng cần được xem xét. Những yếu tố này bao gồm sự phát triển của các ngành công nghiệp, kinh tế địa phương và tiềm năng phát triển trong tương lai. Cần đánh giá khả năng hấp thụ tài nguyên vận chuyển và tạo ra lưu lượng hành khách và hàng hóa cần thiết để đảm bảo ga được thiết kế đúng mức.
- Mục tiêu của việc thiết kế ga là tạo ra một mặt bằng phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật của tuyến đường mà ga đó sẽ nằm trong. Cần so sánh kinh tế kỹ thuật để xác định loại hình ga phù hợp như xếp ngang, xếp dọc hoặc nửa xếp dọc. Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp, kiểu xếp ngang là lựa chọn phổ biến và nên sử dụng thiết kế theo tiêu chuẩn và điển hình.
- Khi tính toán thiết kế, cần xem xét việc giảm diện tích sử dụng đất một cách tối đa và đảm bảo sự đơn giản và tiết kiệm kinh phí trong công tác giải phóng mặt bằng. Điều này có thể đạt được thông qua việc tối ưu hóa bố trí các yếu tố như đường ray, nền đường, các công trình phụ trợ và không gian xung quanh ga.
Tóm lại, việc thiết kế và xây dựng ga mới trên một đoạn tuyến đường đòi hỏi cân nhắc đa dạng yếu tố. Ngoài việc lựa chọn dựa trên nhu cầu vận chuyển hàng hóa và hành khách, cần xem xét địa hình, địa mạo và cơ sở kinh tế của khu vực. Đồng thời, việc tối ưu hóa diện tích sử dụng đất cũng là một yếu tố quan trọng. Qua đó, việc thiết kế ga mới sẽ đảm bảo phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật và mang lại hiệu quả kinh tế cao.
3. Nền ga khu đoạn được bố trí ra sao?
Nền ga khu đoạn là một yếu tố quan trọng trong thiết kế đường sắt đô thị khổ đường 1000 mm theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11793:2017. Quy định về nền ga khu đoạn được trình bày tại tiết 5.4.2 của tiêu chuẩn này.
- Theo tiết 5.4.2.1, nền ga khu đoạn, ga trung gian và ga tránh nên được bố trí trên đường bằng. Trong trường hợp gặp khó khăn, có thể bố trí trên đường dốc, nhưng độ dốc không được vượt quá 2,5 ‰. Trong mọi trường hợp, độ dốc bình quân của nền ga không được lớn hơn độ dốc hạn chế trừ đi lực cản khởi động và lực cản của đường cong, nhằm đảm bảo đoàn tàu có thể khởi động từ vị trí bất lợi nhất. Lực cản khởi động của đoàn tàu không thấp hơn 4 kg/Tấn.
- Theo tiết 5.4.2.2, chiều dài toàn bộ của nền ga nên được đặt trên một đoạn dốc. Trong trường hợp địa hình khó khăn, có thể đặt trên nhiều đoạn dốc khác nhau. Chiều dài và phương pháp nối dốc trên mặt cắt dọc của nền ga phải tuân thủ các quy định như đường chính khu gian.
- Tiết 5.4.2.3 quy định phạm vi chiều dài được sử dụng cho đường đón tiễn ga khu đoạn, ga trung gian và ga tránh trong trường hợp bình thường phải được đặt trên đường bằng. Tuy nhiên, trong điều kiện địa hình khó khăn, nếu có thể giảm khối lượng đào, đắp hoặc rút ngắn chiều dài đặt ray, ga tránh và ga trung gian có thể được bố trí một phần hoặc toàn bộ trên đoạn dốc phù hợp với quy định tại tiết 5.4.2.4.
- Đối với đường đón tiễn chuyên dùng cho một hướng, nói chung phải được thiết kế trên đường bằng hoặc trên đường dốc theo hướng xe nặng.
Tóm lại, nền ga khu đoạn nên được bố trí trên đường bằng, trong trường hợp khó khăn có thể bố trí trên đường dốc, nhưng độ dốc không vượt quá 2,5 ‰. Độ dốc bình quân của nền ga không được lớn hơn độ dốc hạn chế trừ đi lực cản khởi động và lực cản của đường cong, nhằm đảm bảo đoàn tàu có thể khởi động từ vị trí bất lợi nhất. Lực cản khởi động của đoàn tàu không thấp hơn 4 kg/Tấn. Quy định cũng chỉ ra rằng phạm vi chiều dài dùng được của đường đón tiễn ga khu đoạn trong trường hợp bình thường phải được đặt trên đường bằng. Tuy nhiên, trong trường hợp địa hình khó khăn, có thể điều chỉnh vị trí bố trí của ga tránh và ga trung gian trên đoạn dốc để giảm khối lượng đào, đắp hoặc rút ngắn chiều dài đặt ray, tuân thủ quy định tại tiết 5.4.2.4.
Xem thêm >>> Quy cách hồ sơ thiết kế xây dựng công trình, bản vẽ thi công?
Nếu quý khách hàng có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến nội dung bài viết hoặc các vấn đề pháp lý, chúng tôi mong muốn được đồng hành cùng quý khách để giải quyết vấn đề một cách tốt nhất. Để đảm bảo quý khách nhận được sự tư vấn chính xác và đáng tin cậy, chúng tôi xin mời quý khách liên hệ với tổng đài tư vấn pháp luật của chúng tôi qua số điện thoại 1900.6162 hoặc gửi email tới địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn.