1. Điều kiện để được công nhận là người chuyển đổi giới tính?
Căn cứ theo quy định tại Điều 17 Dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính quy định về điều kiện để được công nhận là người chuyển đổi giới tính như sau:
Người đề nghị chuyển đổi giới tính được công nhận là người chuyển đổi giới tính khi đáp ứng một trong các điều kiện sau đây:
Phương án 1: Người đề nghị chuyển đổi giới tính không thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính được Hội đồng xác định giới tính xác nhận có nhận diện giới khác với giới tính sinh học hoàn thiện hiện có.
Phương án 2: Người đề nghị chuyển đổi giới tính tự xác định có nhận diện giới khác với giới tính sinh học hiện, nộp Đơn đề nghị đến cơ quan hộ tịch và trong thời gian 06 tháng mà không rút đơn thì được thay đổi các giấy tờ hộ tịch.
- Người đề nghị chuyển đổi giới tính đã sử dụng nội tiết tố sinh dục để chuyển đổi giới tính đủ 02 (hai) năm liên tục và có đề nghị công nhận là người chuyển đổi giới tính.
- Người đề nghị chuyển đổi giới tính đã thực hiện xong phẫu thuật ngực hoặc phẫu thuật bộ phận sinh dục hoặc thực hiện xong cả phẫu thuật ngực, bộ phận sinh dục và có đề nghị công nhận là người chuyển đổi giới tính.
- Người đề nghị chuyển đổi giới tính không thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính tại Bệnh viện đề nghị công nhận và có đề nghị công nhận là người chuyển đổi giới tính.
2. Để được công nhận là người chuyển đổi giới tính cần phải thực hiện thủ tục gì?
Căn cứ theo quy định tại Điều 19 Dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính quy định về hồ sơ, thủ tục công nhận là người chuyển đổi giới tính như sau:
Hồ sơ đề nghị công nhận là người chuyển đổi giới tính bao gồm:
- Đơn đề nghị công nhận là người chuyển đổi giới tính;
- Giấy tờ chứng minh đã thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính đối với trường hợp quy định tại Khoản 4 Điều 17 Luật này (trừ trường hợp người đã phẫu thuật để chuyển đổi giới tính trước ngày Luật này có hiệu lực).
Thủ tục công nhận là người chuyển đổi giới tính:
- Người đề nghị chuyển đổi giới tính nộp 01 (một) bộ hồ sơ theo quy định tại Khoản 1 Điều này đến Bệnh viện đã được phép thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính hoặc Bệnh viện đã điều trị nội tiết tố sinh dục hoặc Bệnh viện đã phẫu thuật ngực hoặc phẫu thuật bộ phận sinh dục để chuyển đổi giới tính cho người đề nghị (sau đây viết tắt là Bệnh viện).
- Bệnh viện tiếp nhận hồ sơ của người đề nghị và kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ trong thời hạn 03 ngày làm việc.
- Trường hợp người đề nghị chuyển đổi giới tính quy định tại Khoản 1 Điều 17 Luật này: Bệnh viện thành lập Hội đồng xác định giới tính để xác định người đề nghị chuyển đổi giới tính có nhận diện giới khác với giới tính sinh học hoàn thiện hiện có của họ và theo dõi liên tục trong thời gian 06 tháng. Sau 06 tháng, Bệnh viện cấp Giấy công nhận là người chuyển đổi giới tính cho người đề nghị trên cơ sở kết luận của Hội đồng xác định giới tính. Trường hợp không cấp Giấy công nhận là người chuyển đổi giới tính, Bệnh viện phải có văn bản trả lời cho người đề nghị và nêu rõ lý do.
- Trường hợp người đề nghị chuyển đổi giới tính quy định tại Khoản 2 và Khoản 3 Điều 17 Luật này: Bệnh viện căn cứ vào đơn đề nghị và hồ sơ đã thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính cho người đề nghị để cấp Giấy công nhận là người chuyển đổi giới tính cho người đề nghị trong thời hạn 01 ngày làm việc. Trường hợp không cấp Giấy công nhận là người chuyển đổi giới tính, Bệnh viện phải có văn bản trả lời cho người đề nghị và nêu rõ lý do.
- Trường hợp người đề nghị chuyển đổi giới tính quy định tại Khoản 4 Điều 17 Luật này: Ngay sau khi nhận được hồ sơ hợp lệ của người đề nghị, Bệnh viện thực hiện khám kiểm tra lại để xác định người đề nghị đã thực hiện hay chưa thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính. Trên cơ sở kết quả khám kiểm tra lại và xác định người đề nghị đã thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính, Bệnh viện cấp Giấy công nhận là người chuyển đổi giới tính cho người đề nghị trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày có kết quả xác nhận người đề nghị đã thực hiện can thiệp y học để chuyển đổi giới tính. Trường hợp không cấp Giấy công nhận là người chuyển đổi giới tính, Bệnh viện phải có văn bản trả lời cho người đề nghị và nêu rõ lý do.
3. Một số vấn đề về thủ tục thay đổi họ tên và các giấy tờ tùy thân khi chuyển đổi giới tính
Ngoài việc ghi nhận quyền chuyển đổi giới tính của cá nhân, Điều 37 của Bộ luật Dân sự năm 2015 cũng xác định: "Cá nhân đã chuyển đổi giới tính có quyền và nghĩa vụ phải đăng ký thay đổi hộ tịch theo quy định của pháp luật về hộ tịch; có quyền nhận diện nhân thân phù hợp với giới tính đã được chuyển đổi theo quy định của Bộ luật này và các luật liên quan". Điều này cung cấp cơ sở pháp lý để đảm bảo các quyền nhân thân của những người chuyển đổi giới tính về hộ tịch, hôn nhân gia đình, quyền nuôi con nuôi, và nhiều vấn đề khác.
Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn chưa có văn bản pháp luật nào cụ thể quy định về những vấn đề này. Do đó, khi ban hành Luật về chuyển đổi giới tính, ngoài việc quy định các điều kiện để thực hiện chuyển đổi giới tính, cần chú ý đến một số vấn đề khác về quyền nhân thân của cá nhân khi chuyển đổi giới tính
Một trong những thách thức lớn mà những người chuyển giới đang phải đối diện tại Việt Nam là quá trình hòa nhập lại vào cuộc sống sau khi hoàn thành quá trình phẫu thuật chuyển đổi giới tính. Do pháp luật Việt Nam chưa cho phép thực hiện phẫu thuật này, nhiều người đã phải đi nước ngoài như Thái Lan, Hàn Quốc để thực hiện. Tuy nhiên, khi trở về nước, họ thường gặp phải nhiều vấn đề về thủ tục nhập cảnh, kiểm tra an ninh tại sân bay do giấy tờ tuỳ thân không phản ánh đúng thông tin về ngoại hình mới của họ.
Trong cuộc sống hàng ngày, họ gặp khó khăn khi phải thực hiện các giao dịch thông thường như sở hữu tài sản, hôn nhân, việc làm hay sử dụng các dịch vụ y tế. Điều này là do hiện chưa có quy định rõ ràng về việc thay đổi họ tên và giới tính trên các giấy tờ tùy thân như giấy khai sinh, chứng minh thư nhân dân, giấy phép lái xe, hộ khẩu, thẻ bảo hiểm,… để phản ánh đúng bản dạng giới tính mới sau khi phẫu thuật. Theo một khảo sát, có đến 71,4% người chuyển giới gặp phải rắc rối liên quan đến giấy tờ tuỳ thân sau khi phẫu thuật do ngoại hình thay đổi không phản ánh đúng thông tin trên giấy tờ.
Luật Căn cước công dân năm 2014 và những văn bản pháp lý khác đã yêu cầu ghi rõ giới tính trong chứng minh nhân dân và căn cước công dân. Điều này tạo ra thêm khó khăn cho người chuyển giới khi họ tham gia các hoạt động yêu cầu sử dụng những giấy tờ này.
Vì lẽ đó, việc đưa ra các quy định cụ thể về trình tự, thủ tục để người chuyển giới có thể điều chỉnh họ tên, giới tính trên các giấy tờ tuỳ thân sẽ giúp họ dễ dàng hơn trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình khi tham gia các hoạt động pháp lý và sinh hoạt hàng ngày.
Xem thêm: Hướng dẫn thủ tục pháp lý về chuyển đổi giới tính
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Cần phải thực hiện thủ tục gì để được công nhận là người chuyển đổi giới tính? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
