Cha, mẹ bỏ rơi con chưa thành niên nhiễm HIV bị xử phạt thế nào?

1. Tìm hiểu kiến thức về HIV

1.1. HIV là gì?

HIV là một hội chứng gây suy giảm miễn dịch ở người do nhiễm phải virus HIV (Human Immunodeficiency Virus). Virus gây nên bệnh HIV thuộc họ Retroviridae, là loại virus có vật chất di truyền là RNA một sợ dương có áo ngoài. Khi xâm nhập và cơ thể, virus nhân lên và tấn công hệ miễn dịch của người bệnh bao gồm các đại thực bào, các lympho bào T. Kết quả làm suy giảm chức năng miễn dịch, tạo điều kiện cho sự phát triền hoặc xâm nhập của các vi sinh vật gây hại nên HIV còn gọi là bệnh cơ hội.

1.2. Con đường lây bệnh của HIV

HIV không có ổ chức dịch trong tự nhiên, người nhiễm HIV là nguồn truyền nhiễm duy nhất cho những người xung quanh. Ba con đường lây nhiễm HIV chủ yếu là:

- Lây qua đường máu: Máu và các chế phẩm của máu có khả năng lây truyền HIV từ người sang người thông qua:

+ Dùng chung bơm kim tiêm hoặc các dụng cụ dùng trong y tế có dính máu của người nhiễm HIV

+ Dùng chung dao cạo, kim xăm trổ, kim châm cứu,...

+ Có vết thương hở tiếp xúc với máu của người bị nhiễm HIV

- Lây qua đường tình dục: Quan hệ tình dục không an toàn với những người nhiễm HIV tức là bạn đang có nguy cơ cao bị lây nhiễm HIV.

- Lây từ mẹ sang con: Virus HIV có thể xâm nhập vào cơ thể trẻ sơ sinh qua 3 con đường

+ Lây qua nhau thai trong quá trình mang thai

+ Lây qua sữa mẹ

+ Lây qua nước ối, dịch âm đạo hoặc máu mẹ dính vào niêm mạc hoặc vết thương hở của trẻ.

1.3. Nguy cơ bị nhiễm HIV của thanh thiếu niên

Thanh thiếu niên có nguy cơ bị nhiễm HIV cao hơn những đối tượng khác

Theo một thống kê trên toàn thế giới thì có tới gần 40% ca nhiễm mới là ở những người trẻ tuổi từ 15-25 tuổi và mỗi ngày có khoảng 5.000 thanh niên trên thế giới nhiễm HIV tương đương với gần 2 triệu ca mắc mới mỗi năm.

Thanh niên là nhóm tuổi có nhu cầu tình dục rất cao. Bên cạnh nhu cấu giao tiếp xã hội, học tập, lao động thì nhu cầu vui chơi, giải trí, kết bạn, tình yêu, hôn nhân và gia đình là những vấn đề quan tâm rất lớn ở thanh niên. Hiện nay, ước tính Việt Nam có khoảng 22,1 triệu thanh niên từ 16-30 tuổi, chiếm 22,5% dân số. Ở nhóm tuổi này, họ vấn đang phát triển về tâm sinh lý vè không dễ kiểm soát hành vi như những người trưởng thành. Vì vậy, thanh niên luôn là nhóm có nguy cơ cao hơn các tuổi khác.

2. Cha, mẹ bỏ rơi con chưa thành niên nhiễm HIV có vi phạm pháp luật không?

2.1. Quy định của pháp luật về hành vi cha, mẹ bỏ rơi con chưa thành niên nhiễm HIV:

Các hành vi có liên quan đến vấn đề HIV mà có tác động tiêu cực đến đời sống, xã hội, nhận thức, sức khoẻ và nhân phẩm, danh dự của người khác đều bị pháp luật nghiêm cấm.

Theo đó, theo quy định tại Điều 8 Luật phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) 2006 thì pháp luật nghiêm cấm các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện các hành vi sau đây:

2.2. Quy định xử phạt hành vi cha, mẹ bỏ rơi con chưa thành niên nhiễm HIV

Ngày 14/11/2013, Chính phủ ban hành Nghị định 176/2013/NĐ-CP quy định hành vi xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.

Theo đó, hình thức xử phạt cha, mẹ bỏ rơi con chưa thành niên nhiễm HIV là một trong những nội dung trọng tâm và được quy định tại Điểm d khoản 2 Điều 21 Nghị định 176/2013/NĐ-CP. Cụ thể như sau:

Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với cha, mẹ bỏ rơi con chưa thành niên nhiễm HIV; người giám hộ bỏ rơi người được giám hộ nhiễm HIV. 

Mức phạt này đồng thời áp dụng với các hành vi:

- Từ chối tuyển dụng vì lí do người lao động nhiễm HIV hoặc nghi ngờ nhiễm HIV, trừ một số nghề phải xét nhiệm HIV trước khi tuyển dụng theo quy định của pháp luật;

- Từ chối tiếp nhận học sinh, sinh viên, học viên vào học trong cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân vì lí do nhiễm HIV hoặc thành viên trong gia đình có người nhiễm HIV;

- Từ chối tiếp nhận đối tượng bảo trợ xã hội vào cơ sở bảo trợ xã hội vì lí do nhiễm HIV;

Ngoài ra, người vi phạm còn bị buộc tiếp nhận người nhiễm HIV theo quy định tại Khoản 4 điều này.

3. Vai trò của công tác thông tin, giáo dục, truyền thông trong xóa bỏ kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV/AIDS

Trong công tác phòng, chống HIV/AIDS nói chung và các hoạt động chống lại kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV/AIDS nói riêng, thông tin, giáo dục, truyền thông luôn luôn đóng vai trò hết sức quan trọng. 

Các nghiên cứu ở Việt Nam chỉ ra rằng nguyên nhân gốc rễ của kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV/AIDS là nỗi sơ lây nhiễm HIV và sự đánh đồng với tệ nạn xã hội. Kinh nhiệm quốc tế về phòng chống AIDS đã chứng minh rằng kỳ thị và phân biệt đối xử đối với những người bị ảnh hưởng HIV/AIDS chính là rào cản lớn nhất đối với những nỗ lực phòng chống đại dịch này. Kỳ thị và phân biệt đối xử là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến HIV/AIDS càng trở nên khó kiểm soát hơn.

Đặc biệt, tình trạng hiện nay tỷ lệ nhóm tuổi thanh niên mắc HIV/AIDS khá cao. có tới 70% người mắc HIV nằm trong độ tuổi từ 16-39 tuổi. Điều này dẫn đến nhiều hệ luỵ đối với kinh tế, xã hội.

Đây là mối đe doạ rất lớn đến nền kinh tế vì giới trẻ là lực lượng lao động chính của xã hội. Không chỉ vậy, nó còn ảnh hưởng tới chất lượng dân số, sức khoẻ giống nòi của quốc gia.

Về mặt xã hội, vấn đề kỳ thị không chỉ riêng với người có HIV mà còn đối với người thân và gia đình họ tạo nên những tác động tiêu cực về mặt xã hội. 

Nhiệm vụ của công tác thông tin, giáo dục truyền thông chống lại kỳ thị và phân biệt đối xử là cung cấp thông tin. Các thông tin cần được cung cấp có thể bao gồm kiến thức khoa học về HIV/AIDS, cơ chế lây nhiễm HIV và cách phòng tránh lây nhiễm, các tiếp xúc không lây nhiễm, cách chăm sóc cho người nhiễm HIV, các vấn đề pháp lý bao gồm quyền của người nhiễm HIV,... 

Trên đây là nội dung hỗ trợ của Luật Minh khuê đối với thắc mắc của ban về hình thức xử phạt cha, mẹ bỏ rơi con chưa thành niên nhiễm HIV. Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật qua email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác. Trân trọng./.