1. Dinh dưỡng có vai trò quan trọng đối với sức khỏe của sản phụ
Việc sinh mổ hay sinh thường đều đau đớn, tuy nhiên sau phẫu thuật cơ thể người mẹ thường đau đớn và mất sức nhiều hơn. Vậy để giúp các sản phụ nhanh chóng lấy lại sức và vết thương mau lành, một chế độ ăn uống hợp lý và đủ chất là điều rất quan trọng cần phải lưu ý.
Chế độ dinh dưỡng rất quan trọng và cần thiết với sức khỏe sản phụ sau sinh mổ. Cụ thể như sau: Giúp vết mổ lành nhanh hơn, tránh nguy cơ nhiễm trùng và giúp phụ nữ nhanh chóng hồi phục sức khỏe. Nhờ nguồn thực phẩm nhiều dinh dưỡng, bà mẹ sẽ nhanh về sữa hơn, có một nguồn sữa dồi dào, sánh thơm cho con bú. Vì thế, chị em nên ưu tiên lựa chọn những thực phẩm lợi sữa.
Bên cạnh những lợi ích kể trên, thực phẩm cũng có tác động trực tiếp đến vấn đề cân nặng của chị em. Sau sinh mổ, nếu có một chế độ ăn hợp lý, lựa chọn những thực phẩm tốt cho cơ thể, các sản phụ sẽ kiểm soát được cân nặng tốt hơn. Rất nhiều thực phẩm vừa lợi sữa lại vừa có tác dụng giảm cân hiệu quả mà không gây hại cho sức khỏe và vẫn đảm bảo dinh dưỡng cho bạn.
Ngược lại, nếu ăn những thực phẩm không tốt, có thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ bầu, ảnh hưởng đến nguồn sữa, hoặc cũng có thể gây mất thẩm mỹ khi làm tăng nguy cơ bị sẹo lồi. Đặc biệt, nếu không có chế độ ăn khoa học, mẹ bầu cũng rất khó kiểm soát cân nặng, ảnh hưởng đến ngoại hình sau sinh, gây mất tự tin khi giao tiếp.
2. Sản phụ sau sinh mổ nên ăn gì?
Những thực phẩm tốt cho sản phụ sau sinh mổ được liệt kê dưới đây:
- Những thực phẩm giàu protein:
Đây là nhóm thực phẩm có tác dụng làm lành vết thương một cách nhanh chóng hơn vì chúng giúp tái tạo tế bào và những mô bị hư hại sau khi mổ. Những thực phẩm có chứa nhiều protein bao gồm sữa, các loại thịt, pho mát, đậu phụ, các loại hạt,.....
- Những thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất:
Các loại vitamin rất cần thiết cho sức khỏe và càng cần thiết đối với những sản phụ vừa trải qua quá trình sinh mổ.
Trong đó: Những thực phẩm chứa nhiều vitamin C chẳng hạn như trái cây họ cam quýt, súp lơ, cà chua, dưa hấu, rau bina, ớt chuông, đậu hà lan, khoai tây,… có tác dụng thúc đẩy quá trình lành vết thương diễn ra nhanh chóng chính bởi vậy đây là câu trả lời thiết yếu cho sau sinh mổ nên ăn gì.
Các loại vitamin A lại bổ sung chất chống oxy hóa, vì thế nó có thể phòng ngừa nguy cơ bị viêm nhiễm vết mổ cho sản phụ. Thông thường vitamin A sẽ có nhiều trong những loại quả có màu vàng, màu cam. Chẳng hạn như cà rốt, khoai lang, dưa hấu, cá hồi, cá ngừ,… hoặc loại vitamin này cũng có rất nhiều trong những loại rau có màu xanh đập, đặc biệt là rau cải xoăn.
Trong chế độ ăn hằng ngày, bạn cũng đừng quên Vitamin E. Tác dụng của vitamin E chính là hỗ trợ vết thương nhanh liền trở lại và đồng thời giảm nguy cơ hình thành sẹo. Nên bổ sung một số thực phẩm có nhiều vitamin E như hạt hướng dương, hạnh nhân, mầm lúa mì,…
Kẽm: Một số thực phẩm có chứa nhiều kèm chẳng hạn như đậu, các loại hạt, phô mai,… Kẽm kích thích hình thành collagen và tổng hợp protein. đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành collagen và tổng hợp protein: thịt, hải sản, các loại hạt, đậu, phô mai và sữa.
Những thực phẩm chứa nhiều vitamin và khoáng chất không chỉ có tác dụng bổ sung dinh dưỡng cho sản phụ mà cũng giúp họ kiểm soát cân nặng và nhanh lấy lại vóc dáng sau sinh.
Nhóm thực phẩm giúp tăng và lợi sữa: cháo thịt bò, cháo móng giò đu đủ xanh, cháo mè đen..... Một số món ăn lợi sữa theo dân gian dành cho mẹ bầu sau sinh mổ: Sau mổ, chị em cũng có thể bổ sung thêm vào chế độ ăn một số món ăn có chứa nhiều dinh dưỡng và đặc biệt, giúp cho nguồn sữa luôn dồi dào. Chẳng hạn như: Nên ăn móng giò hầm đu đủ để tốt cho sữa.
Món móng giò hầm đu đủ: Đu đủ là loại thực phẩm có chứa nhiều vitamin và khoáng chất, bên cạnh đó là lượng protein và chất béo lớn giúp mẹ bầu có một nguồn sữa vừa dồi dào vừa chất lượng cho con.
Những trường hợp sữa loãng, ít sữa rất phù hợp với món này. Ngoài ra cá chép kết hợp với đu đủ xanh cũng giúp mẹ bầu về sữa nhanh chóng và chất lượng sữa sánh thơm hơn rất nhiều. Trong vòng 6 giờ sau sinh chỉ nên uống nước hoặc ăn cháo loãng.
- Nên uống đủ nước:
Mẹ bầu cũng nên uống đủ nước và có thể uống thêm một số loại thức uống khác như sữa nóng, nước gạo lứt, chè vằng, ngũ cốc lợi sữa,..... Sản phụ sau sinh cũng cần chú ý bổ sung đủ lượng nước cho cơ thể ít nhất 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày tránh tình trạng thiếu nước sau sinh.
>> Xem thêm: Sau sinh mổ có được ăn thịt gà không? Sau bao lâu thì được ăn?
3. Sản phụ sau sinh mổ không nên ăn những loại thực phẩm nào?
Sau sinh mổ, chị em nên kiêng những thực phẩm sau:
+ Không nên ăn những thực phẩm có tính hàn vì nó sẽ có thể làm cho cơ thể sản phụ nhiễm lạnh, ức chế sự ngưng tụ máu khiến cho vết mổ sẽ khó lành, lâu lành hơn. Một số thực phẩm có tính hàn cần tránh như cua, ốc, hay rau đay,…..
+ Những thực phẩm như gạo nếp, lòng trắng trứng, rau muống,….. có thể gây viêm vết mổ, dễ gây sẹo lồi,… vì thế, bạn nên tránh những thực phẩm này.
+ Không nên ăn những thực phẩm nhiều mỡ như da của các loại gia cầm (da gà, da vịt,.....), không nên ăn đồ ăn chiên xào,…..
+ Không ăn những thực phẩm cay nóng, chẳng hạt như ớt hoặc hạt tiêu,…..
+ Không sử dụng chất kích thích, chẳng hạn như cà phê, rượu bia, thuốc lá.
+ Không ăn thực phẩm tái sống.
+ phẩm gây đầy hơi: sữa đậu nành, tinh bột, thực phẩm lên men như các loại dưa muối, cải muối
+ Các món chiên xào, dầu mỡ Các sản phẩm chứa chất kích thích như cà phê, thuốc lá, bia rượu, nước tăng lực, nước ngọt,...
Ngoài ra, cần lưu ý:
- Sau khi sinh 6h: Sản phụ bị kích thích ruột, chức năng ruột cũng bị hạn chế nên chị em chỉ nên uống nước, đợi có hiện tượng xì hơi hoặc có thể đi đại tiện được thì mới nên ăn cháo loãng.
- Sau khi sinh mổ 2 ngày: Nên ăn những thực phẩm mềm, dễ tiêu như các loại cháo, súp,… vì lúc này phụ nữ dễ bị đau do co thắt dạ con, sản dịch tiết ra nhiều.
- 1 tuần sau khi mổ: Nên ăn thực phẩm dễ tiêu và giúp chị em dễ xì hơi, tốt cho nhu động ruột.
- 1 tháng sau mổ: Ăn cân bằng dinh dưỡng, đa dạng thực phẩm để tốt cho sức khỏe và đủ sữa cho con.
- Hơn 1 tháng sau mổ: Nên ăn những thực phẩm tốt cho sức khỏe, lợi sữa nhưng hạn chế ăn quá nhiều để kiểm soát cân nặng.
Bên cạnh đó, mẹ cần thực hiện theo lời chỉ dặn của bác sĩ, như vệ sinh cá nhân sạch sẽ, chăm sóc tuyến vú, cho con bú đúng cách, nghỉ ngơi, vận động nhẹ nhàng.
- Trong vòng 6 tiếng sau sinh mổ, sản phụ không nên ăn gì.
- Tránh ngồi dậy trong vòng 12 tiếng đầu vì có thể gây tụt huyết áp (đối sản phụ được gây mê bằng phương pháp gây tê tủy sống), ngày thứ 2 nên ngồi dậy và đi lại nhẹ nhàng giúp mẹ đỡ mệt mỏi hơn.
- Cho con bú ngay trong ngày đầu tiên để tránh bị mất sữa.
- Tắm hoặc lau người sau sinh khoảng 3 - 4 ngày, dùng nước ấm để đảm bảo sức khỏe.
- Đảm bảo ngủ đủ giấc (khoảng 8 - 9 tiếng mỗi ngày), nhưng cũng không nên ngủ quá nhiều vì sẽ khiến nước ối bị tích tụ ở tử cung.
- Nằm nghiêng thoải mái giúp sản phụ giảm cảm giác đau hơn so với nằm ngửa.
- Nên theo dõi tình trạng tiểu tiện và đại tiện của mẹ bầu
- Đảm bảo vệ sinh, lau vú bằng gạc mềm thấm nước ấm cả trước và sau khi cho con bú.
Trên đây là các nội dung chế độ dinh dưỡng của sản phụ sau khi sinh mở. Để hiểu rõ hơn về các nội dung được trình bày trong bài viết, tham khảo: Gợi ý mâm cơm ở cữ cho mẹ sinh thường dễ làm thơm ngon dinh dưỡng. Trân trọng!
