1. Tìm hiểu về Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước
Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) được thành lập theo Quyết định số 151/2005/QĐ-TTg ngày 20/6/2005 của Thủ tướng Chính phủ, và chính thức bắt đầu hoạt động từ ngày 01/08/2006.
SCIC ra đời trong bối cảnh Việt Nam đang tiến hành mạnh mẽ các chủ trương sắp xếp, đổi mới, và nâng cao hiệu quả hoạt động cũng như sức cạnh tranh của các doanh nghiệp nhà nước. Mục tiêu của việc thành lập SCIC là tách bạch rõ ràng giữa chức năng quản lý nhà nước và chức năng đại diện chủ sở hữu của Nhà nước tại các doanh nghiệp. Theo đó, việc quản lý vốn nhà nước chuyển từ phương thức quyết định hành chính sang đầu tư kinh doanh vốn. Nhà nước, với tư cách là cổ đông và nhà đầu tư, hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và bình đẳng với các thành phần kinh tế khác.
Trong quá trình phát triển, SCIC đã trải qua nhiều giai đoạn thay đổi quan trọng để hoàn thiện cơ cấu và nâng cao hiệu quả hoạt động. Ngày 01/11/2013, Chính phủ ban hành Nghị định số 151/2013/NĐ-CP về chức năng, nhiệm vụ và cơ chế hoạt động của SCIC, nhằm làm rõ hơn vai trò và trách nhiệm của Tổng công ty. Tiếp đó, ngày 16/6/2014, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 57/2014/NĐ-CP về Điều lệ và tổ chức hoạt động của SCIC.
Sự điều chỉnh và bổ sung cần thiết để phù hợp với tình hình thực tế và nâng cao hiệu quả quản lý đã được thực hiện thông qua Nghị định số 147/2017/NĐ-CP và Nghị định số 148/2017/NĐ-CP, được Chính phủ ban hành ngày 25/12/2017, thay thế cho các quy định trước đó. Điều này đánh dấu sự hoàn thiện và phát triển của SCIC trong việc quản lý và đầu tư vốn nhà nước.
Đến ngày 12/11/2018, Bộ Tài chính đã hoàn thành việc bàn giao SCIC về Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Việc này không chỉ là một bước tiến quan trọng trong quá trình sắp xếp lại cơ cấu quản lý vốn nhà nước mà còn thể hiện sự quyết tâm của Chính phủ trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của SCIC và các doanh nghiệp nhà nước khác. Qua đó, SCIC tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của mình trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia.
2. Chế độ làm việc của Kiểm soát viên của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước
Căn cứ theo khoản 5 Điều 17 Điều lệ tổ chức và hoạt động của SCIC ban hành kèm theo Nghị định 148/2017/NĐ-CP, chế độ làm việc của Kiểm soát viên được quy định như sau:
- Độc lập và chủ động thực hiện nhiệm vụ:
+ Kiểm soát viên có quyền và trách nhiệm độc lập thực hiện các nhiệm vụ được giao phó, không chịu sự chi phối của bất kỳ cá nhân, tổ chức nào.
+ Chủ động trong việc triển khai các hoạt động kiểm soát, đề xuất phương án giải quyết các vấn đề phát sinh.
- Phạm vi nhiệm vụ:
+ Thực hiện các nhiệm vụ kiểm soát theo kế hoạch được giao.
+ Đề xuất, kiến nghị thực hiện các nhiệm vụ kiểm soát khác ngoài kế hoạch, ngoài phạm vi được phân công khi xét thấy cần thiết.
- Báo cáo kết quả kiểm soát:
+ Báo cáo kết quả kiểm soát định kỳ cho cơ quan đại diện chủ sở hữu.
+ Cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến hoạt động kiểm soát khi có yêu cầu.
- Tham gia họp Ban Kiểm soát:
+ Tham dự đầy đủ các cuộc họp của Ban Kiểm soát.
+ Trình bày báo cáo kết quả kiểm soát, tham gia thảo luận và đóng góp ý kiến vào các hoạt động của Ban Kiểm soát.
- Quyết định của Ban Kiểm soát:
+ Quyết định của Ban Kiểm soát được thông qua khi có đa số thành viên dự họp tán thành.
+ Các ý kiến khác với nội dung quyết định đã được thông qua phải được ghi chép đầy đủ, chính xác và báo cáo Bộ Tài chính.
- Lưu ý:
+ Chế độ làm việc của Kiểm soát viên có thể được điều chỉnh theo quy định của pháp luật và Điều lệ tổ chức và hoạt động của SCIC.
+ Kiểm soát viên cần thực hiện nghiêm túc các quy định về đạo đức nghề nghiệp, bảo mật thông tin và trách nhiệm giải trình.
Kiểm soát viên trong SCIC có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động hiệu quả, minh bạch của doanh nghiệp. Chế độ làm việc của Kiểm soát viên được quy định chặt chẽ nhằm đảm bảo tính độc lập, chủ động và hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ.
3. Quyền và trách nhiệm của Kiểm soát viên của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước
* Theo quy định tại khoản 2 Điều 18 Nghị định 148/2017/NĐ-CP thì Ban Kiểm soát và Kiểm soát viên tại SCIC có những quyền hạn sau:
- Tham gia các cuộc họp và chất vấn:
+ Tham dự các cuộc họp giao ban, họp Hội đồng thành viên, họp Ban Tổng Giám đốc, họp chuyên đề liên quan đến nhiệm vụ của Kiểm soát viên.
+ Tham gia các cuộc tham vấn, trao đổi chính thức và không chính thức của cơ quan đại diện chủ sở hữu với Hội đồng thành viên.
+ Có quyền chất vấn Hội đồng thành viên, thành viên Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc về các kế hoạch, dự án, chương trình đầu tư phát triển và các quyết định khác trong quản lý điều hành SCIC.
+ Phát biểu nhưng không có quyền biểu quyết, trừ trường hợp quy định tại Điều 40 Điều lệ SCIC.
- Được cung cấp thông tin: Được cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu, báo cáo về các nội dung thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc liên quan đến việc điều hành hoạt động kinh doanh của SCIC.
- Xem xét sổ sách, báo cáo và hồ sơ:
+ Xem xét sổ sách kế toán, báo cáo, hợp đồng, giao dịch và bất kỳ hồ sơ, tài liệu nào khác của SCIC tại trụ sở chính hoặc chi nhánh, văn phòng đại diện của SCIC.
+ Kiểm tra công việc quản lý điều hành của Hội đồng thành viên, thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc khi cần thiết hoặc theo yêu cầu của cơ quan đại diện chủ sở hữu.
+ Xem xét hồ sơ, tài liệu của doanh nghiệp mà SCIC nắm giữ 100% vốn điều lệ, doanh nghiệp khác có vốn góp của SCIC (phối hợp với Người đại diện phần vốn nhà nước của SCIC tại các doanh nghiệp này sau khi được sự chấp thuận của SCIC).
- Xem xét, đánh giá hoạt động:
+ Xem xét, đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh, thực trạng tài chính của SCIC.
+ Đánh giá thực trạng vận hành và hiệu lực các quy chế quản trị nội bộ của SCIC.
- Yêu cầu báo cáo thông tin:
+ Yêu cầu thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc, Kế toán trưởng và những người quản lý khác báo cáo, cung cấp thông tin về bất cứ việc gì trong phạm vi quản lý và hoạt động đầu tư, kinh doanh của SCIC.
+ Yêu cầu Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc, Kế toán trưởng báo cáo về thực trạng tài chính, thực trạng về kết quả kinh doanh của công ty con, công ty liên kết khi cần thiết để thực hiện nhiệm vụ.
- Báo cáo vi phạm: Phát hiện thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc và những người quản lý khác làm trái quy định về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm hoặc có nguy cơ vi phạm; hoặc phát hiện hành vi vi phạm pháp luật, quy định về quản lý kinh tế, Điều lệ SCIC hoặc quy chế quản trị nội bộ của SCIC phải báo cáo ngay cho:
+ Cơ quan đại diện chủ sở hữu SCIC.
+ Các thành viên khác của Ban kiểm soát.
+ Cá nhân có liên quan.
- Đề xuất thành lập đơn vị kiểm toán: Đề nghị Bộ Tài chính thành lập đơn vị thực hiện nhiệm vụ kiểm toán tham mưu và trực tiếp hỗ trợ Ban kiểm soát thực hiện các quyền và nghĩa vụ được giao.
- Sử dụng con dấu của SCIC:
+ Được sử dụng con dấu của SCIC cho các văn bản, hồ sơ, tài liệu thuộc phạm vi, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm soát viên.
+ SCIC phối hợp với Kiểm soát viên xây dựng quy chế sử dụng con dấu bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật.
- Được đào tạo nghiệp vụ:
+ Được đào tạo nghiệp vụ kiểm soát do cơ quan quản lý nhà nước tổ chức.
+ Tham gia các hội thảo, đào tạo liên quan đến nghiệp vụ chuyên môn của Kiểm soát viên do SCIC tổ chức.
- Các quyền hạn khác: Các quyền hạn khác theo quy định của pháp luật, quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính.
* Tại Điều 19 Nghị định 148/2017/NĐ-CP quy định về trách nhiệm trọng đại của Kiểm soát viên SCIC
- Đạo đức và pháp luật:
+ Kiểm soát viên SCIC cam kết tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật, Điều lệ SCIC, quyết định của đại diện chủ sở hữu và luôn đặt đạo đức nghề nghiệp lên hàng đầu trong mọi hành động.
+ Đây là kim chỉ nam cho việc thực hiện các quyền hạn và nghĩa vụ được giao, đảm bảo lợi ích hợp pháp tối đa cho SCIC và đại diện chủ sở hữu.
- Trung thành và trách nhiệm:
+ Kiểm soát viên SCIC luôn trung thành với lợi ích của SCIC và đại diện chủ sở hữu, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.
+ Quản lý và bảo mật thông tin chặt chẽ theo quy định, tuyệt đối không lợi dụng quyền hạn gây cản trở hoạt động kinh doanh của SCIC.
+ Tránh xa mọi hành vi sử dụng thông tin, bí quyết, cơ hội kinh doanh của SCIC cho mục đích cá nhân hoặc phục vụ tổ chức, cá nhân khác.
- Hiệu quả và minh bạch:
+ Kiểm soát viên SCIC thực hiện các quyền hạn và nghĩa vụ một cách trung thực, cẩn trọng, hiệu quả, hướng đến lợi ích tối đa cho SCIC.
+ Cần đảm bảo minh bạch trong mọi hoạt động, báo cáo đầy đủ, chính xác thông tin cho cơ quan đại diện chủ sở hữu khi cần thiết.
- Hậu quả nghiêm trọng cho hành vi vi phạm:
+ Kiểm soát viên SCIC vi phạm nghĩa vụ quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều này sẽ phải chịu trách nhiệm cá nhân hoặc liên đới bồi thường thiệt hại cho SCIC.
+ Mức độ vi phạm và thiệt hại sẽ quyết định mức độ xử lý kỷ luật, vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.
+ Mọi thu nhập và lợi ích bất chính thu được do vi phạm sẽ phải được hoàn trả cho SCIC.
- Phát hiện vi phạm - Trách nhiệm chung:
+ Thành viên Ban kiểm soát có trách nhiệm báo cáo bằng văn bản đến Bộ Tài chính khi phát hiện vi phạm của Kiểm soát viên.
+ Yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm và đề xuất giải pháp khắc phục hậu quả kịp thời.
Kiểm soát viên SCIC đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động hiệu quả, minh bạch và tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Do vậy, việc thực hiện đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ được giao là trách nhiệm không thể né tránh của mỗi Kiểm soát viên.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Kiểm soát viên là gì? Tiêu chuẩn, trách nhiệm của kiểm soát viên. Còn khúc mắc, . liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ Xin cảm ơn.
