Chế độ làm việc và nguyên tắc làm việc của Chính phủ?

1. Chế độ làm việc của Chính phủ được quy định như thế nào?

Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp, là cơ quan chấp hành của Quốc hội. Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội và báo cáo công tác trước Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước.

Theo quy định tại Điều 43 của Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015 có quy định chế độ làm việc của Chính phủ như sau:

- Chế độ làm việc của Chính phủ và từng thành viên Chính phủ được thực hiện kết hợp giữa quyền hạn, trách nhiệm của tập thể Chính phủ với quyền hạn, trách nhiệm cá nhân của Thủ tướng Chính phủ và cá nhân từng thành viên Chính phủ.

- Chính phủ làm việc theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số.

Như vậy chế độ làm việc của Chính phủ theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số. Chính phủ phải hoạt động như một tổ chức tập thể, trong đó các thành viên làm việc cùng nhau để đạt được mục tiêu chung. Tuy nhiên, đồng thời mỗi thành viên của Chính phủ cũng có trách nhiệm cá nhân trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao. Trong quá trình ra quyết định, Chính phủ thường tuân theo nguyên tắc đa số, tức là quyết định được đưa ra dựa trên ý kiến của đa số thành viên. Mỗi thành viên của Chính phủ phải chịu trách nhiệm về hành động của mình và phải là một tấm gương mẫu mực cho các cán bộ, công chức khác. 

2. Nguyên tắc làm việc của Chính phủ bao gồm những nguyên tắc nào?

Theo quy định tại Điều 5 của Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015 thì nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Chính phủ được quy định như sau:

- Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ; bảo đảm bình đẳng giới.

- Phân định rõ nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm giữa Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ với Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chức năng, phạm vi quản lý giữa các bộ, cơ quan ngang bộ; đề cao trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu.

- Tổ chức bộ máy hành chính tinh gọn, năng động, hiệu lực, hiệu quả; bảo đảm nguyên tắc cơ quan cấp dưới phục tùng sự lãnh đạo, chỉ đạo và chấp hành nghiêm chỉnh các quyết định của cơ quan cấp trên.

- Phân cấp, phân quyền hợp lý giữa Chính phủ với chính quyền địa phương, bảo đảm quyền quản lý thống nhất của Chính phủ và phát huy tính chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương.

- Minh bạch, hiện đại hóa hoạt động của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan hành chính nhà nước các cấp; bảo đảm thực hiện một nền hành chính thống nhất, thông suốt, liên tục, dân chủ, hiện đại, phục vụ Nhân dân, chịu sự kiểm tra, giám sát của Nhân dân.

Nguyên tắc làm việc của Chính phủ được quy định tại Điều 2 của Nghị định số 39/2022/NĐ-CP ngày 18 tháng 6 năm 2022 của Chính phủ về ban hành quy chế làm việc của Chính phủ.

- Mọi hoạt động của Chính phủ phải tuân thủ quy định của Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ. Chính phủ làm việc theo chế độ kết hợp giữa quyền hạn, trách nhiệm của tập thể Chính phủ với quyền hạn, trách nhiệm cá nhân của Thủ tướng Chính phủ và cá nhân từng thành viên Chính phủ. Chính phủ quyết định theo nguyên tắc đa số đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền của Chính phủ.

Chính phủ phải hành động trong phạm vi quy định của Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm sự pháp lý và công bằng trong mọi quyết định và hoạt động.

- Đề cao trách nhiệm cá nhân và nêu gương của thành viên Chính phủ, người đứng đầu các bộ, cơ quan, địa phương. Mỗi nhiệm vụ chỉ giao cho một người chủ trì và chịu trách nhiệm. Trường hợp nhiệm vụ giao cho bộ, cơ quan, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thì Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải chịu trách nhiệm.

Mỗi thành viên của Chính phủ có trách nhiệm cá nhân đối với nhiệm vụ được giao, và Chính phủ hoạt động theo một cơ cấu tổ chức cụ thể, phân công trách nhiệm rõ ràng.

- Chủ động giải quyết công việc đúng quy trình, thủ tục, thẩm quyền và quy định của pháp luật, Quy chế làm việc của Chính phủ. Bảo đảm yêu cầu phối hợp công tác, trao đổi thông tin, đề cao sự thống nhất trong giải quyết công việc của Chính phủ.

Các hoạt động của Chính phủ cần được thực hiện một cách hiệu quả và hiệu lực, đảm bảo rằng các mục tiêu và chính sách được thực hiện một cách có ích và có hiệu quả nhất.

- Thực hiện phân công, phân cấp, phân quyền, ủy quyền theo quy định của pháp luật, cá thể hóa trách nhiệm gắn với tăng cường giám sát, kiểm tra và kiểm soát quyền lực, bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, quản lý thống nhất, phù hợp với thẩm quyền của Chính phủ. Phát huy tính chủ động, sáng tạo của người đứng đầu bộ, cơ quan, địa phương.

Chính phủ cần thực hiện các quyết định và hoạt động một cách dân chủ và minh bạch, cho phép sự tham gia của công dân và sự kiểm soát của các cơ quan giám sát.

- Thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính; cấp dưới phục tùng, tuân thủ nghiêm sự lãnh đạo, chỉ đạo, phân công của cấp trên.

Chính phủ cần phối hợp và tương tác chặt chẽ với các bộ, cơ quan khác trong hệ thống chính phủ và với các đối tác khác trong xã hội dân sự và doanh nghiệp để đạt được mục tiêu chung.

- Công khai, minh bạch, đổi mới hoạt động của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan hành chính nhà nước các cấp; thực hiện nền hành chính thống nhất, thông suốt, liên tục, dân chủ, hiện đại, liêm chính, hiệu lực, hiệu quả, vì Nhân dân phục vụ và chịu sự kiểm tra, giám sát của Nhân dân.

3. Chính phủ có hình thức hoạt động như thế nào?

- Theo quy định tại Điều 44 của Luật Tổ chức chức Chính phủ năm 2015 thì hình thức hoạt động của Chính phủ được quy định như sau:

+ Chính phủ họp thường kỳ mỗi tháng một phiên hoặc họp bất thường theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, theo yêu cầu của Chủ tịch nước hoặc của ít nhất một phần ba tổng số thành viên Chính phủ.

+ Trong trường hợp Chính phủ không họp, Thủ tướng Chính phủ quyết định gửi lấy ý kiến các thành viên Chính phủ bằng văn bản.

+ Chính phủ họp theo yêu cầu của Chủ tịch nước để bàn về vấn đề mà Chủ tịch nước xét thấy cần thiết để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước.

- Chính phủ chịu trách nhiệm định hình và thực hiện các chính sách, quyết định quan trọng để phục vụ lợi ích cộng đồng và quốc gia. Để thực hiện nhiệm vụ này, Chính phủ thường tổ chức các cuộc họp định kỳ và bất thường để thảo luận và ra quyết định về các vấn đề quan trọng. Các cuộc họp thường kỳ của Chính phủ diễn ra mỗi tháng một lần và được coi là cơ hội quan trọng để các thành viên thảo luận, đưa ra ý kiến và ra quyết định về các vấn đề quan trọng của quốc gia.- 

- Thủ tướng Chính phủ thường đóng vai trò chủ đạo trong việc lên kế hoạch và tổ chức các cuộc họp này. Ngoài ra, Chính phủ cũng có thể tổ chức các cuộc họp bất thường khi có nhu cầu khẩn cấp hoặc theo yêu cầu của Chủ tịch nước hoặc một phần ba tổng số thành viên Chính phủ. Trong trường hợp Chính phủ không thể tổ chức cuộc họp, Thủ tướng Chính phủ có thể quyết định gửi lấy ý kiến của các thành viên bằng văn bản. Điều này nhấn mạnh sự linh hoạt trong việc tổ chức các cuộc họp và sự quan trọng của việc thu thập ý kiến của các thành viên trong quá trình ra quyết định.

- Ngoài ra, Chính phủ cũng có thể tổ chức các cuộc họp theo yêu cầu của Chủ tịch nước để thảo luận về các vấn đề mà Chủ tịch nước đánh giá là cần thiết để thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn của mình. Điều này thể hiện sự phối hợp và hỗ trợ giữa các cơ quan chính trị để đạt được mục tiêu chung của quốc gia.

Tóm lại, cách tổ chức và tiến hành các cuộc họp của Chính phủ phản ánh sự tổ chức, linh hoạt và phối hợp giữa các thành viên để đảm bảo quyết định được đưa ra một cách có hiệu quả và đáp ứng được nhu cầu và yêu cầu của xã hội. Điều này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự ổn định và phát triển bền vững của quốc gia.

Ngoài nội dung bài viết trên quý khách hàng có thể tham khảo bài viết có nội dung tương tự tại địa chỉ sau: Chính phủ là gì? Vị trí, tính chất và chức năng của Chính Phủ

Nếu quý khách có bất kỳ vấn đề nào liên quan đến nội dung bài viết hoặc pháp lý, chúng tôi khuyến khích quý khách liên hệ trực tiếp đến hotline 19006162 hoặc gửi email tới địa chỉ lienhe@luatminhkhue.vn. Đội ngũ chuyên viên của chúng tôi sẽ sẵn lòng hỗ trợ và giải quyết mọi thắc mắc của quý khách một cách tận tâm và chuyên nghiệp.