1. Người cao tuổi có quyền và nghĩa vụ gì?
Hiện nay theo quy định tại Điều 3 Luật người cao tuổi 2009pháp luật có quy định về quyền và nghĩa vụ của người cao tuổi, cụ thể như sau:
- Về quyền của người cao tuổi được quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật người cao tuổi, theo đó, người cao tuổi có các quyền sau đây: Người cao tuổi có quyền được bảo đảm các nhu cầu cơ bản về ăn, mặc, ở, đi lại, chăm sóc sức khoẻ; Bên cạnh đó, người cao tuổi có quyền quyết định sống chung với con, cháu hoặc sống riêng theo ý muốn; Người cao tuổi được ưu tiên khi sử dụng các dịch vụ theo quy định của Luật người cao tuổi và các quy định khác của pháp luật có liên quan; Người cao tuổi được tạo điều kiện tham gia hoạt động văn hoá, giáo dục, thể dục, thể thao, giải trí, du lịch và nghỉ ngơi; Bên cạnh đó, người cao tuổi còn được pháp luật quy định có quyền được tạo điều kiện làm việc phù hợp với sức khoẻ, nghề nghiệp và các điều kiện khác để phát huy vai trò người cao tuổi; Người cao tuổi được miễn các khoản đóng góp cho các hoạt động xã hội, trừ trường hợp tự nguyện đóng góp; Pháp luật quy định người cao tuổi được ưu tiên nhận tiền, hiện vật cứu trợ, chăm sóc sức khỏe và chỗ ở nhằm khắc phục khó khăn ban đầu khi gặp khó khăn do hậu quả thiên tai hoặc rủi ro bất khả kháng khác; Người cao tuổi theo quy định của pháp luật có quyền tham gia Hội người cao tuổi Việt Nam theo quy định của Điều lệ Hội; Ngoài ra, người cao tuổi còn có các quyền khác theo quy định của pháp luật.
- Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Luật người cao tuổi 2009, bên cạnh các quyền được pháp luật quy định, người cao tuổi có các nghĩa vụ sau đây: Pháp luật quy định người cao tuổi phải nêu gương sáng về phẩm chất đạo đức, lối sống mẫu mực; giáo dục thế hệ trẻ giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc; gương mẫu chấp hành và vận động gia đình, cộng đồng chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước; b) Truyền đạt kinh nghiệm quý cho thế hệ sau; c) Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật
2. Quy định của pháp luật về Hội người cao tuổi Việt
Theo quy định tại Điều 25 Luật người cao tuổi 2009 có quy định về Hội người cao tuổi, kinh phí hoạt động của Hội người cao tuổi, và quy định về nhiệm vụ của Hội người cao tuổi Việt Nam, cụ thể:
- Về hội người cao tuổi Việt Nam, theo quy định tại Điều 25 Luật người cao tuổi 2009 có quy định: Hội người cao tuổi Việt Nam là tổ chức xã hội, được thành lập nhằm đại diện cho nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp của người cao tuổi Việt Nam. Theo quy định của pháp luật, Hội người cao tuổi Việt Nam được tổ chức theo nguyên tắc tự nguyện, hoạt động theo Hiến pháp, pháp luật và Điều lệ Hội.
- Kinh phí hoạt động của Hội người cao tuổi Việt Nam được quy định tại Điều 26 Luật người cao tuổi 2009 có quy định: Kinh phí hoạt động của Hội người cao tuổi Việt Nam được hình thành từ các nguồn sau đây, nguồn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước; nguồn hội phí của hội viên; và các nguồn thu hợp pháp khác. Việc quản lý và sử dụng kinh phí hoạt động của Hội người cao tuổi Việt Nam được thực hiện theo quy định của pháp luật (căn cứ khoản 2 Điều 26 Luật người cao tuổi 2009)
- Về nhiệm vụ tại Điều 27 Luật người cao tuổi 2009 Việt Nam có quy định cụ thể như sau:
+ Hội người cao tuổi Việt Nam có nhiệm vụ tập hợp, đoàn kết, và động viên người cao tuổi tham gia sinh hoạt Hội người cao tuổi, với mục đích góp phần thực hiện các chương trình kinh tế - xã hội, giáo dục thế hệ trẻ, xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá, cùng với đó là giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Như vậy, theo quy định của pháp luật Hội người cao tuổi có nhiệm vụ tập hợp, đoàn kết cũng như động viên người cao tuổi tham gia sinh hoạt Hội người cao tuổi với mục đích góp phần thực hiện các chương trình về kinh tế, giáo dục, trật tự,.....mà Nhà nước đặt ra nhằm giữ gìn an ninh chính trị, trật tự và bảo vệ Tổ quốc.
- Hội người cao tuổi giữ vai tò là nòng cốt trong phong trào toàn dân chăm sóc, phụng dưỡng, phát huy vai trò người cao tuổi. Nhằm phát huy vai trò của người cao tuổi cũng như thực hiện các chính sách của nhà nước về chăm sóc, phụng dưỡng người cao tuổi, Hội người cao tuổi được thành lập và có vai trò quan trọng, nòng cốt trong hoạt động này.
- Pháp luật quy định, Hội người cao tuổi có nhiệm vụ tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người cao tuổi. Quyền và lợi ích của người cao tuổi cần được bảo vệ trong những trường hợp nhất định, do đó Hội người cao tuổi được pháp luật quy định có nhiệm vụ tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người cao tuổi trong những trường hợp nhất định do pháp luật quy định.
- Bên cạnh đó, Hội người cao tuổi cón có nhiệm vụ nghiên cứu nhu cầu, nguyện vọng của người cao tuổi để có thể kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của người cao tuổi cũng như thực hiện tốt nhất phong trào toàn dân chăm sóc, phụng dưỡng và phát huy vai trò của người cao tuổi
- Ngoài ra, hội người cao tuổi có nhiệm vụ đại diện cho người cao tuổi Việt Nam tham gia các tổ chức quốc tế, các hoạt động đối ngoại nhân dân vì lợi ích của người cao tuổi và của Tổ quốc.
3. Bảo hiểm xã hội tự nguyện cho người cao tuổi theo quy định của pháp luật hiện nay?
Hiện nay, theo quy định hiện nay tại Luật BHXH 2014 cụ thể là khoản 2 Điều 4 thì người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của pháp luật.
Theo đó, trong trường hợp người cao tuổi không thuộc trường hợp không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, người cao tuổi có quyền tham gia bảo hiểm tự nguyện, bởi theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Luật bảo hiểm xã hội 2014 đã quy định rõ người thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là người từ đủ 15 tuổi trở lên trong khi đó pháp luật quy định người cao tuổi là người đủ 60 tuổi trở lên.
Hiện nay, theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 9 Nghị định 134/2015/NĐ-CP có quy định về các phương thức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện như sau: phương thức đóng hàng tháng; đóng 03 tháng một lần; phương thức đóng 06 tháng một lần; phương thức đóng 12 tháng một lần; đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần; đóng một lấn cho những năm còn thiếu đối với người tham gia bảo hiểm xã hội đã đủ điều kiện về tuổi để hưởng lương hưu theo quy định nhưng thời gian đóng bảo hiểu xã hội còn thiếu không quá 10 năm thì được đóng cho đủ 20 năm để hưởng lương hưu.
Ngoài ra, trong trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định mà thời gian đã tham gia bảo hiểm xã hội còn thiếu trên 10 năm nếu có nguyện vọng thì tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo quy định. Trên đây là một số vấn đề liên quan đến chế độ người cao tuổi và bảo hiểm xã hội tự nguyện cho người cao tuổi. Theo đó, người cao tuổi có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, trong một số trường hợp nhất định pháp luật có quy định cụ thể nhằm đảm bảo tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của người cao tuổi. Để có thể hiểu rõ ràng hơn về các vấn đề pháp lý có liên quan đến nội dung này, có thể tham khảo bài viết: Người cao tuổi là gì? Bao nhiêu tuổi thì được coi là người cao tuổi.
Mọi thắc mắc về các vấn đề pháp lý có liên quan liên hệ đầu số tổng đài 19006162 hoặc địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp chi tiết.
Trân trọng
