1. Giãn cách xã hội là gì?

Giãn cách xã hội là phương pháp hiệu quả nhất nhằm làm chậm sự lây lan của virus Sars-Cov-2 gây dịch Covid-19. Giãn cách xã hội yêu cầu thay đổi thói quen hàng ngày giữa người với người, người với cộng đồng để giảm thiểu tiếp xúc gần, bao gồm:

  • Giữ khoảng cách tối thiểu 2 mét khi tiếp xúc với người khác;
  • Tránh tụ tập đông người, tránh những buổi họp mặt;
  • Giữ khoảng cách với những người có nguy cơ cao mắc bệnh (như người cao tuổi, người có hệ miễn dịch suy yếu,…)

2. Tại sao phải giãn cách xã hội?

COVID-19 lây nhiễm chủ yếu qua việc tiếp xúc gần (trong khoảng 2m) với thời gian dài. Sự phơi nhiễm xảy ra khi các giọt từ mũi, miệng của người mắc bệnh khi ho, hắt hơi hoặc nói chuyện bắn ra và bay vào không khí. Người tiếp xúc gần có thể hít các giọt nhỏ đó vào phổi.

Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng, người nhiễm bệnh nhưng không có triệu chứng cũng góp phần trong việc lây lan COVID-19, vì có thể phát tán virus trước khi họ có biểu hiện bệnh. Vì vậy, điều quan trọng là giãn cách với người khác ít nhất 2m khi có thể, ngay cả khi bạn hoặc người khác không có bất kỳ triệu chứng nào. Khoảng cách xã hội đặc biệt quan trọng đối với những người có nguy cơ cao mắc bệnh nặng do COVID-19 như người già, người có bệnh mạn tính.

Virus SARS-COV-2 có thể sống nhiều giờ hoặc nhiều ngày trên các bề mặt, tùy thuộc vào một số yếu tố như ánh sáng mặt trời, độ ẩm và loại bề mặt. Một người có thể bị nhiễm virus SARS-CoV-2 bằng cách động chạm vào bề mặt hoặc vật thể có vi-rút trên đó và vô tình đưa tay chạm vào mắt, mũi, miệng chính mình. Tuy nhiên, đây không được cho là cách lây lan chính của virus. Giãn cách xã hội giúp hạn chế cơ hội tiếp xúc với các bề mặt bị ô nhiễm và những người nhiễm bệnh trong cộng đồng.

3. Cách ly xã hội là gì?

Cách ly xã hội là phương pháp bảo vệ sức khỏe, tính mạng của người dân, bằng việc giữ khoảng cách giữa người với người, cộng đồng với cộng đồng, nhằm đối phó với tình huống nguy hiểm như bùng phát dịch bệnh. Quy định cách ly xã hội là không đóng cửa hay dừng hoạt động cơ sở kinh doanh dịch vụ, hàng hóa thiết yếu; các nhà máy vẫn hoạt động nhưng phải có phương án bảo vệ công nhân, người lao động; các cơ quan có thể ứng dụng công nghệ thông tin cho cán bộ nhân viên làm việc tại nhà; người dân nên ở nhà chỉ ra ngoài khi thật sự cần thiết và đảm bảo khoảng cách tối thiểu 2m giữa người với người; xe cộ được đi lại giữa các tỉnh lân cận nhưng phải khi thật sự cần thiết.

Thuật ngữ “cách ly xã hội” được dùng trong chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện các biện pháp phòng, chống Covid-19 được ban hành ngày 31/3/2020. Theo dõi bài viết quy định giãn cách xã hội theo chỉ thị 16.

Đối với việc khu trú người bệnh, có hai mức độ được áp dụng tùy hoàn cảnh khác nhau là: “Quarantine” và “Isolation”

  • Quarantine là gì?

“Quarantine” là biện pháp hạn chế việc di chuyển của một cá nhân/khu vực với cộng đồng, áp dụng với những cá nhân chưa có dấu hiệu nhiễm bệnh, nhưng trước đó đã có tiếp xúc với người nhiễm bệnh.

  • Isolation là gì?

“Isolation” là trường hợp cách ly, ngăn ngừa sự lây truyền từ người này sang người khác, từ bệnh nhân sang người thân hoặc từ bệnh nhân sang nhân viên y tế. Khái niệm này được dùng với những cá nhân đã có dấu hiệu nhiễm bệnh.

Vậy điểm khác biệt cơ bản giữa hai thuật ngữ này nằm ở đối tượng cách ly. “Isolation” áp dụng cho những bệnh nhân dương tính với Covid-19, nhằm tách biệt người bệnh với người lành, chặn đứng khả năng lây lan bệnh trong cộng đồng. “Quarantine” lại áp dụng cho những người khỏe mạnh nhưng có thể đã từng tiếp xúc với người bệnh, nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm.

4. Tại sao cần thực hiện cách ly xã hội/ y tế?

Để giải thích cho sự cần thiết của cách ly xã hội, chúng ta có thể giả định tình huống virus xâm lăng khi Robinson ngoài đảo hoang. Trong trường hợp một loại virus đột biến, không biết tên lây từ động vật sang người, nếu đó là Robinson vậy không ai sẽ phải mắc bệnh trừ chính bản thân anh ấy. Khi đó, có hai tình huống có thể xảy ra, sau khi virus xâm nhập vào cơ thể Robinson.

Tình huống thứ nhất, Robinson tử vong vì kháng thể do cơ thể sản xuất không đủ khả năng chống lại virus. Tình huống thứ hai, Robinson khỏi bệnh nhờ vào kháng thể trong cơ thể. Nhưng dù là tình huống nào, chúng ta cũng có thể thấy được virus gây bệnh sẽ không thể tiếp tục phát triển và lây lan, do không tìm được bất cứ sinh vật sống nào trên hoang đảo. Quay lại thực tế, kết quả sẽ hoàn toàn thay đổi nếu người bị nhiễm virus sinh sống ở khu vực đông dân cư. Virus sẽ tiếp tục nhân lên và lây truyền từ người này sang người khác, nếu chúng ta không áp dụng các biện pháp cách ly xã hội.

Theo bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống VNVC: “Chỉ cần một chút lơi lỏng trong cách ly xã hội, virus sẽ lần theo khe hở đó và tiếp tục gây nên những hậu quả thảm khốc trong cộng đồng. Chính vì vậy, chúng ta cần tuân thủ nghiêm chế độ cách ly xã hội, để chung tay cùng cộng đồng khống chế và ngăn ngừa căn bệnh này”.

Để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và xã hội, trong thời gian thực hiện cách ly xã hội, bạn cần thực hiện các bước sau:

  • Tuyệt đối không rời khỏi nhà trừ khi thật sự cần thiết như cần được chăm sóc y tế. Nghỉ ngơi và chăm sóc tốt cho sức khỏe bản thân, tránh dùng phương tiện giao thông công cộng và không đến các khu vực đông người;
  • Hạn chế tối đa tiếp xúc với những người xung quanh trong thời gian cách ly xã hội. Ở phòng riêng, tránh xa người thân và cả thú cưng trong nhà. Nếu cần tiếp xúc gần với người hoặc thú cưng trong nhà, hãy đeo khẩu trang;
  • Theo dõi tình trạng sức khỏe của bản thân và thông báo ngay cho các cơ quan y tế trong trường hợp xuất hiện các triệu chứng bệnh;
  • Đeo khẩu trang, che mũi miệng khi ho hoặc hắt hơi, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, tránh dùng chung đồ dùng cá nhân và đảm bảo giữ khoảng cách tối thiểu giữa người với người là 2m.

5. Giãn cách xã hội theo chỉ thị 15 là gì?

Quyết liệt thực hiện cấp bách các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19 đang lây lan nhanh trong cộng đồng, ngày 27/3/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị số 15/CT-TTg yêu cầu thực hiện giãn cách xã hội. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu hạn chế tụ tập đông người để kiềm chế, kiểm soát hiệu quả sự lây lan, chủ động ngăn chặn, ứng phó dịch bệnh trên toàn quốc, bảo vệ tốt nhất cho sức khỏe và tính mạng của người dân.

Nội dung quy định giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15 quy định các địa phương không được phép tổ chức hoạt động, các sự kiện tập trung từ 20 người trong một phòng; đối với các khu vực bên ngoài công sở, trường học, bệnh viện, không tập trung từ 10 người trở lên; tại các địa điểm công cộng người dân được yêu cầu giữ khoảng cách tối thiểu 2 mét.

Các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng được yêu cầu ngưng tổ chức các nghi lễ, hoạt động tập trung từ 20 người trở; dừng tất cả các hoạt động văn hóa, thể thao, giải trí tại các địa điểm công cộng.

Chỉ thị 15 về giãn cách xã hội của chính phủ khuyến cáo người dân hạn chế đi lại, nhất là từ các tỉnh, thành phố có dịch (vùng dịch) đến các địa phương khác. Ngoài ra, các hoạt động giao thông công cộng được tạm dừng, trừ các phương tiện vận chuyển hàng hóa để tránh tập trung đông người. Các cơ sở kinh doanh dịch vụ tạm đình chỉ hoạt động, chỉ có cơ sở kinh doanh các loại hàng hóa, dịch vụ thiết yếu được mở cửa để phục vụ nhu cầu thiết yếu cho người dân.

6. Giãn cách xã hội theo chỉ thị 16 là gì?

Ngày 31/3/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 16/CT-TTg về các biện pháp cấp bách trong quá trình phòng, chống dịch Covid-19. Theo đó, Chỉ thị 16 đã nâng giãn cách xã hội lên mức cao hơn Chỉ thị số 15/CT-TTg được ban hành vào ngày 27/3/2020 trước đó. Cách ly xã hội theo Chỉ thị 16 thực hiện nghiêm theo nguyên tắc cách ly, yêu cầu người dân ở tại nhà và chỉ ra ngoài trong những trường hợp thực sự cần thiết.

Chỉ thị số 15, 16 được ban hành nhằm ngăn chặn và đẩy lùi dịch bệnh trong thời gian ngắn nhất có thể, đặt sức khỏe và tính mạng của người dân lên hàng đầu, thắt chặt các biện pháp nhằm hạn chế sự lây lan của dịch bệnh, không làm đứt gãy các hoạt động sản xuất, kinh doanh; đặc biệt là tại các khu công nghiệp lớn, các doanh nghiệp trong các chuỗi sản xuất lớn.

7. So sánh giữa Chỉ thị số 15 và 16 của Thủ tướng Chính phủ

Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu gia đình cách ly với gia đình, tổ dân phố cách ly với tổ dân phố, khu phố cách ly với khu phố, phường cách ly với phường; phân xưởng, nhà máy sản xuất phải đảm bảo khoảng cách an toàn, đeo khẩu trang, thực hiện khử trùng, diệt khuẩn theo quy định.

Bảng so sánh giữa Chỉ thị số 15 và 16 của Thủ tướng Chính phủ:

 

Chỉ thị 15
Ngày 27/3/2020

Chỉ thị 16
Ngày 31/3/2020

Tập trung đông người

Dừng các sự kiện tập trung trên 20 người 01 phòng.

Cách ly toàn xã hội, mọi người dân phải ở nhà, chỉ ra ngoài khi thật sự cần thiết.

 

Không tụ tập từ 10 người trở lên ngoài công sở, trường học, bệnh viện.

Không tụ tập quá 02 người ngoài công sở, trường học, bệnh viện.

Khoảng cách an toàn tối thiểu

02m

02m

Các cơ sở kinh doanh

– Tạm đình chỉ hoạt động các cơ sở kinh doanh dịch vụ.

– Chỉ các cơ sở kinh doanh các loại hàng hóa, dịch vụ thiết yếu được mở cửa.

– Tạm đình chỉ các cơ sở kinh doanh dịch vụ.

– Chỉ các cơ sở kinh doanh các loại hàng hóa, dịch vụ thiết yếu được mở cửa.

Hoạt động vận tải

– Hạn chế di chuyển từ vùng có dịch đến các địa phương khác

– Hạn chế vận chuyển hành khách từ Hà Nội, TP. HCM đến nơi khác

– Dừng di chuyển từ vùng có dịch đến các địa phương khác

– Cơ bản dừng hoạt động vận chuyển hành khách công cộng

Thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15 của Chính phủ giúp hạn chế nguy cơ lây lan dịch Covid-19 trong cộng đồng. Cùng với kế hoạch quyết liệt hành động của Chính phủ, mỗi người dân cần đề cao chiến lược 5K, chủ động nâng cao thức cộng đồng để đẩy lùi dịch bệnh và sớm ổn định cuộc sống.