1. Nguyên nhân khiến chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ
Để hiểu rõ hậu quả của Chiến tranh Thế giới I, chúng ta cần tìm hiểu nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp dẫn đến cuộc chiến tranh này. Cụ thể, những nguyên nhân gián tiếp gồm mâu thuẫn về sự phát triển không đồng đều giữa các nước đế quốc ở châu Âu, và sự phân chia bất bình đẳng về thuộc địa giữa các nước đế quốc. Trong khi đó, nguyên nhân trực tiếp bắt đầu từ vụ ám sát thái tử Austria-Hungary Franz Ferdinand bởi một phần tử người Serbia vào ngày 28 tháng 6 năm 1914. Sự kiện này được xem là "giọt nước tràn ly" khiến các nước đế quốc tranh giành và tái phân chia các thuộc địa trên thế giới.
2. Diễn biến chính của chiến tranh thế giới thứ nhất
Vào ngày 1 tháng 8 năm 1914, Đức tuyên chiến với Nga, dẫn đến sự bùng nổ của chiến tranh thế giới và lan rộng trên toàn cầu. Các sự kiện quan trọng khác trong chiến tranh bao gồm Áo-Hung tuyên chiến với Xecbi vào ngày 28 tháng 7 năm 1914, Đức tuyên chiến với Pháp vào ngày 3 tháng 8 năm 1914, và Anh tuyên chiến với Đức vào ngày 4 tháng 8 năm 1914. Pháp bị đe dọa bởi việc Đức tập trung lực lượng ở phía Tây để đánh bại họ, nhưng được cứu nguy bởi Nga khi tấn công quân Đức ở phía Đông.
Từ năm 1916, cả hai phe đối đầu và chiến tranh trở thành một cuộc cầm cự. Mỹ chính thức tham gia vào phe Hiệp ước vào tháng 4 năm 1917. Ngày 7 tháng 11 năm 1917, Nga chính thức rút khỏi chiến tranh sau khi giành được Cách mạng Tháng Mười Nga. Tháng 7 năm 1918, Anh và Pháp tiến hành phản công. Vào tháng 9 năm 1918, ba nước Anh, Pháp và Mỹ tiến công tổng lực, dẫn đến đầu hàng của Đức và các nước đồng minh. Ngày 9 tháng 11 năm 1918, một cách mạng bùng nổ tại Đức, lật đổ chính quyền dân chủ tại quốc gia này. Vào ngày 11 tháng 11 năm 1918, quân Đức đầu hàng vô điều kiện, đánh dấu sự kết thúc của chiến tranh thế giới thứ nhất và thất bại của phe Liên minh.
Từ các sự kiện tiêu biểu này, chiến tranh thế giới thứ nhất có thể được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất (1914-1916) là thời điểm chiến tranh chỉ diễn ra giữa các khối nước châu Âu trước khi lan rộng sang các châu lục khác. Nhiều loại vũ khí hiện đại được sử dụng, và hàng chục triệu người lao động đã thiệt mạng vì lợi ích của các giai cấp thống trị. Giai đoạn thứ hai (1917-1918) bắt đầu khi Cách mạng tháng Hai diễn ra ở Nga, buộc Mĩ phải sớm nhảy vào tham chiến và đứng về phe Hiệp ước (4 - 1917), vì thế phe Liên minh liên tiếp bị thất bại. Cuối cùng, ngày 11/11/1918, Đức đầu hàng đồng minh vô điều kiện. Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe Liên minh.
>> Xem thêm: Chiến tranh thế giới thứ nhất có tính chất, hậu quả kết cục thế nào?
3. Hậu quả của chiến tranh thế giới thứ nhất
- Ảnh hưởng kinh tế, địa - chính trị:
Chiến tranh thế giới thứ nhất đã để lại những hậu quả vô cùng đau đớn và lớn lao. Tính mạng của hơn mười triệu người đã bị đánh đổi vì cuộc chiến đẫm máu này, trong khi hàng chục triệu người khác bị thương tật vĩnh viễn. Không chỉ vậy, nhiều thành phố, làng mạc, đường sá, cầu cống và nhà máy đã bị phá hủy hoàn toàn, gây ra những tổn thất kinh tế đáng kể.
Tuy nhiên, hậu quả của cuộc chiến này không chỉ dừng lại ở đó. Chiến tranh thế giới thứ nhất cũng đã gây ra sự thay đổi lớn trong bản đồ chính trị của châu Âu, khi rất nhiều các quốc gia nhỏ được thành lập từ sự phân rã của các đế quốc cũ. Sự phân chia chủ quan của các cường quốc thắng trận cũng dẫn đến những mâu thuẫn lộn xộn và mất ổn định thế giới sau này.
Trong thời gian này, chiến tranh đã làm rõ mâu thuẫn nghiêm trọng của hệ thống thuộc địa, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến đại chiến thế giới.
- Ảnh hưởng tâm lý - xã hội:
Sau cuộc chiến tranh, thế giới đã tạo ra Hội Quốc Liên và chứng kiến sự nở rộ của phong trào hoà bình toàn cầu. Tuy nhiên, đồng thời cũng xuất hiện xu hướng ngược lại, phản ánh sự thất vọng vào giá trị nhân văn của loài người và tôn sùng sức mạnh, bạo lực. Tâm lý này đã trở thành đất đai mà các chủ nghĩa quân phiệt, phát xít và các xu hướng cực đoan khác có thể nảy sinh và phát triển trong xã hội. Chiến tranh cũng đánh dấu kết thúc của "thế giới cũ", của chủ nghĩa tư bản và đế quốc, đồng thời tạo điều kiện cho sự phát triển mạnh mẽ của phong trào Cộng sản và Chủ nghĩa xã hội trên toàn thế giới, đặc biệt là ở châu Âu.
4. Chiến tranh thế giới thứ nhất mang tính chất phi nghĩa vì sao?
Cuộc Chiến thế giới thứ nhất đã đưa 38 nước đế quốc vào cuộc đấu đá để tranh giành quyền lợi và xâm lược lẫn nhau. Tính chất của cuộc Chiến thế giới thứ nhất là đế quốc xâm lược phi nghĩa nhằm mục đích tranh giành thuộc địa và thế lực. Tuy nhiên, những mục đích này chỉ thuận lợi cho giai cấp tư sản cầm quyền.
Cuộc Chiến thế giới thứ nhất là một cuộc chiến tranh xâm lược và cướp đoạt lãnh thổ và thuộc địa của đối phương. Mỗi nước tham gia chiến tranh, bất kể phe nào, đều có mục đích trục lợi, khuếch trương thế lực, chiếm thêm thuộc địa và cướp giật thuộc địa của phe kia. Cuộc Chiến thế giới đó đã xảy ra giữa hai khối đế quốc để chia lại thế giới. Xung đột giữa Anh và Đức được coi là quyết định chính trong cuộc Chiến thế giới đó.
Cuộc Chiến thế giới thứ nhất đã gây ra tàn phá khổng lồ, với 10 triệu người chết và gần 20 triệu người bị thương. Nó đã mang đến những thảm họa nặng nề cho toàn nhân loại trên toàn cầu.
Cuộc chiến đã kéo dài trong thời gian dài, làm hơn 37 triệu người tham gia và 1,5 tỷ dân bị cuốn vào cuộc chiến tranh đẫm máu. Nó gây ra tối đa 20 triệu người chết và nhiều thành phố, làng mạc, đường sá, cầu cống, nhà máy bị phá hủy.
Số tiền tham chiến của các nước lên tới 85 tỉ đô la, và nhiều nước đã nợ Mĩ. Cuộc Chiến không chỉ không giải quyết được mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về việc tranh giành thuộc địa mà còn làm tăng mâu thuẫn đó.
Những thiệt hại khác về cơ sở vật chất do Chiến tranh gây ra là rất to lớn. Chiến tranh đã suy yếu các đế quốc châu Âu, bất kể chiến thắng hay thất bại. Mĩ trở thành nước chủ nợ chính của Tây Âu nhờ việc bán vũ khí cho các nước trong cả hai nước tham chiến.
Rõ ràng rằng, đây là một cuộc chiến tranh đế quốc vô lý, độc tài, được khởi động bởi giai cấp tư sản vì lợi ích cá nhân, và đã đẩy nhân dân của nhiều quốc gia vào một cuộc chiến đẫm máu và đau khổ. Tác động của chiến tranh lên con người và môi trường rất nặng nề, gây tổn hại nghiêm trọng đến tình hình kinh tế, xã hội, và tinh thần của nhân loại. Cuộc chiến tranh này chỉ là một cuộc chiến đế quốc vô lý, mang lại lợi ích cho tư sản cầm quyền. Cả hai phe tham chiến đều không có lý do đáng để giữ vững hành động của mình, và hậu quả của cuộc chiến nặng nề đè nặng lên đời sống của người lao động và nhân dân các quốc gia thuộc địa. Cuộc chiến này được khởi động bởi các giai cấp cầm quyền trong các nước đế quốc nhằm tranh giành chia sẻ các thuộc địa và tạo ra sự thống trị toàn cầu, trong khi những người lao động phải chịu đựng tất cả những tổn thất và sự hy sinh của cuộc chiến. Cuộc chiến tranh đã mang đến cho nhân loại nhiều đau thương và mất mát, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của các quốc gia và đặc biệt là tình hình thế giới sau cuộc chiến.
>> Tham khảo: So sánh chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai chi tiết nhất
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê liên quan đến vấn đề: Chiến tranh thế giới thứ nhất mang tính chất phi nghĩa vì sao? Mọi thắc mắc chưa rõ hay có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.
