Chính sách đặc thù thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia ra sao?

1. Nghị quyết về chính sách đặc thì thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia

Ngày 18/01/2024, Quốc hội đã chấp nhận và thông qua Nghị quyết 111/2024/QH15, điều chỉnh và thiết lập một loạt các cơ chế và chính sách đặc thù nhằm hiện thực hóa mục tiêu quốc gia trong khuôn khổ chương trình mục tiêu quốc gia.

Điều này không chỉ là một bước quan trọng mà còn là sự cam kết rõ ràng của Quốc hội đối với việc tối ưu hóa và hiệu quả hóa quá trình thực hiện chính sách quốc gia để đảm bảo sự phát triển bền vững và toàn diện của đất nước.

Nghị quyết này không chỉ là một văn bản hướng dẫn, mà còn là bước tiến quan trọng đánh dấu sự chuyển đổi tích cực trong việc quản lý và thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đáp ứng nhanh chóng và linh hoạt với những thách thức và cơ hội mới nổi lên.

2. Chính sách đặc thù thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia

Nghị quyết 111/2024/QH15 đã ban hành một loạt các quy định chi tiết, cung cấp cơ chế và chính sách đặc thù nhằm thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn 2021 - 2025. Đặc biệt, nghị quyết này tập trung vào Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn 2021 - 2030.

Bằng cách này, Nghị quyết không chỉ là một tài liệu hướng dẫn chi tiết mà còn là bản lề quan trọng, mở ra một hành trình chiến lược cho sự phát triển toàn diện của đất nước. Các quy định của Nghị quyết này không chỉ chú trọng vào việc đề xuất giải pháp cho các thách thức hiện tại, mà còn đặt ra những khung pháp lý linh hoạt để nhanh chóng và linh hoạt thích ứng với những biến động và cơ hội mới trong tương lai. Điều này thể hiện sự tận tâm và cam kết sâu sắc của Quốc hội đối với sự phồn thịnh và phát triển bền vững của đất nước.

Trong quá trình điều chỉnh dự toán ngân sách nhà nước và kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước hàng năm, quy trình cụ thể được thực hiện như sau: Hội đồng nhân dân cấp tỉnh sẽ đưa ra quyết định về việc điều chỉnh dự toán ngân sách nhà nước cho năm 2024, bao gồm cả chi thường xuyên. Đồng thời, dự toán ngân sách nhà nước chưa giải ngân hết trong năm 2023, bao gồm cả chi đầu tư và chi thường xuyên của các chương trình mục tiêu quốc gia, sẽ được điều chỉnh và chuyển sang năm 2024.

Quá trình này tuân theo quy định của Nghị quyết 104/2023/QH15 và Nghị quyết 108/2023/QH15, thể hiện sự chặt chẽ và linh hoạt trong quản lý ngân sách, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc thực hiện chính sách quốc gia. Quyết định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh không chỉ là bước đi quan trọng trong việc đáp ứng nhanh chóng và linh hoạt với biến động của kinh tế và xã hội, mà còn là biểu hiện của sự quan tâm sâu sắc đến sự phát triển toàn diện của địa phương.

Theo thẩm quyền được phân cấp, quyết định về việc điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước của các chương trình mục tiêu quốc gia, chưa giải ngân hết trong năm 2023 và đã được chuyển sang năm 2024 theo quy định của Nghị quyết 104/2023/QH15 và Nghị quyết 108/2023/QH15, sẽ được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện thực hiện.

Quá trình này không chỉ là sự thực hiện thẩm quyền theo quy định của pháp luật mà còn là bước quan trọng trong quản lý ngân sách ở cấp địa phương. Việc điều chỉnh này không chỉ tập trung vào khía cạnh tài chính mà còn thể hiện sự đáp ứng linh hoạt và chủ động đối với biến động kinh tế và xã hội. Đồng thời, việc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý nguồn lực, từ đó hỗ trợ hiệu quả quá trình thực hiện chính sách quốc gia ở cấp địa phương.

3. Nguyên tắc điều chỉnh chính sách đặc thù thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia

* Nguyên tắc quan trọng trong quá trình điều chỉnh dự toán ngân sách nhà nước là đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả, và điều này được thể hiện qua một số quy định cụ thể như sau:

- Chuyển đổi từ dự án thành phần không đủ điều kiện hoặc không đối tượng hỗ trợ: Các điều chỉnh dự toán được thực hiện khi một dự án thành phần không còn đối tượng hỗ trợ hoặc không đáp ứng đủ điều kiện để giải ngân theo quy định. Tỷ lệ giải ngân thấp cũng là một yếu tố quan trọng, và điều chỉnh được thực hiện để bổ sung nguồn lực cho các dự án thành phần khác trong cùng chương trình mục tiêu quốc gia.

- Giới hạn tổng dự toán và không thay đổi cơ cấu đầu tư: Việc điều chỉnh không được phép vượt quá tổng dự toán ngân sách nhà nước. Cơ cấu đầu tư và cơ cấu chi thường xuyên của từng chương trình mục tiêu quốc gia phải được giữ nguyên, không thay đổi so với quyết định giao thẩm quyền cấp có thẩm quyền.

Qua nguyên tắc này, không chỉ đảm bảo sự linh hoạt và nhanh chóng trong quản lý ngân sách nhà nước mà còn giữ vững tính ổn định và minh bạch trong quá trình điều chỉnh, nhằm đáp ứng chính xác và hiệu quả với những biến động và thách thức của dự án.

* Quá trình điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước hàng năm giữa các dự án đầu tư trong danh mục dự án đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, trong cùng chương trình mục tiêu quốc gia, đặt ra những nguyên tắc quan trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả:

- Quá trình điều chỉnh không được phép vượt quá tổng mức vốn đầu tư đã được cấp có thẩm quyền giao trong kế hoạch đầu tư công trung hạn của từng dự án. Đặc biệt, chất lượng của từng dự án cũng được đặt lên hàng đầu, nhằm đảm bảo rằng việc điều chỉnh không chỉ tăng cường mức đầu tư mà còn đảm bảo hiệu suất và giá trị gia tăng cho từng khoản đầu tư. 

- Tổng mức vốn trong năm của chương trình mục tiêu quốc gia không chỉ là một con số trên giấy tờ, mà là cột mốc quan trọng đánh dấu sự hỗ trợ và cam kết của Nhà nước đối với các mục tiêu và ưu tiên quan trọng của đất nước. Nguyên tắc này không chỉ là vấn đề về số liệu, mà còn là về cách quản lý, phân phối và sử dụng nguồn lực một cách có hiệu quả và công bằng.

+ Việc điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước phải tuân thủ chặt chẽ tổng mức vốn trong năm của chương trình mục tiêu quốc gia, đồng thời bảo đảm sự cân đối và hiệu quả trong phân phối nguồn lực. Điều này không chỉ giúp tránh những sự chệch lệch không mong muốn trong việc phân phối vốn, mà còn thể hiện sự quan tâm và đầu tư có chủ đích vào những lĩnh vực có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển toàn diện của đất nước.

+ Quy trình điều chỉnh phải đặt nền tảng trên sự linh hoạt, nhưng cũng phải rõ ràng và minh bạch. Cân nhắc kỹ lưỡng về mức độ điều chỉnh và ưu tiên cụ thể trong phân phối nguồn lực là quan trọng để đảm bảo rằng mọi dự án và chương trình đều nhận được sự hỗ trợ cần thiết và đúng đắn.

- Chấp nhận cơ cấu đầu tư ban đầu của từng dự án không chỉ là một nguyên tắc quản lý, mà còn là một chiến lược có sức mạnh to lớn, nhằm đảm bảo rằng quá trình điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước không ảnh hưởng đến tính ổn định và hiệu quả trong quá trình triển khai các dự án.

+ Tôn trọng cơ cấu đầu tư ban đầu không chỉ là việc duy trì sự ổn định trong quản lý nguồn lực, mà còn là việc thúc đẩy sự tin tưởng từ các bên liên quan, bao gồm cả những đối tác và cộng đồng địa phương. Khi cơ cấu đầu tư ban đầu được xây dựng dựa trên các phân tích kỹ lưỡng và thảo luận mặt bằng, việc giữ nguyên nó trong quá trình điều chỉnh không chỉ là sự bảo đảm cho sự ổn định mà còn là sự thể hiện của sự uy tín và tôn trọng đối với kế hoạch ban đầu.

+ Thực hiện nguyên tắc này cũng mang lại những lợi ích chiến lược, đặt nền tảng cho sự hiệu quả và bền vững của dự án. Việc duy trì cơ cấu đầu tư ban đầu giúp giảm thiểu rủi ro, tạo điều kiện cho quá trình quản lý và theo dõi tiến độ một cách hiệu quả hơn. Đồng thời, nó còn tạo ra một môi trường đáng tin cậy, khích lệ sự đầu tư và cam kết lâu dài từ phía các đối tác, nhà đầu tư và cộng đồng, tất cả đều là yếu tố quan trọng đối với sự thành công của mọi dự án.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Quy định lập và quản lý chi phí dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.