1. Từ ngày 01/01/2025, Chứng minh nhân dân chính thức bị khai tử
Sau khi Quốc hội thông qua Luật Căn cước 2023 vào ngày 27/11/2023, hệ thống pháp luật Việt Nam đã chứng kiến sự đổi mới quan trọng trong quản lý thông tin dân cư và văn bằng cá nhân. Luật này bao gồm 7 chương và 46 điều, tập trung vào việc quy định về Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước; thẻ căn cước, căn cước điện tử; giấy chứng nhận căn cước; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Luật Căn cước 2023 là tại Khoản 2, Điều 46, mà quy định rằng Chứng minh nhân dân có thời hạn sử dụng đến sau ngày 31/12/2024 sẽ giữ nguyên giá trị đến hết ngày 31/12/2024. Điều này có nghĩa là các công dân sở hữu Chứng minh nhân dân với thời hạn hết hạn sau ngày nói trên sẽ không còn hiệu lực từ ngày 01/01/2025.
Tuy nhiên, quy định này không ảnh hưởng đến các giấy tờ khác đã được cấp và sử dụng thông tin từ Chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân. Các loại giấy tờ này vẫn giữ nguyên giá trị sử dụng và không yêu cầu công dân thực hiện bất kỳ điều chỉnh hoặc cập nhật nào liên quan đến thông tin đã được cấp trong giấy tờ.
Có một điều cần lưu ý, đó là Chứng minh nhân dân hết hạn sử dụng từ ngày 15/01/2024 đến trước ngày 30/6/2024 sẽ vẫn giữ giá trị sử dụng đến hết ngày 30/6/2024. Điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho những người có Chứng minh nhân dân sắp hết hạn sử dụng trong khoảng thời gian nêu trên, giúp họ có đủ thời gian để thực hiện các thủ tục cần thiết.
Qua đó, quyết định này của Quốc hội mang lại sự đơn giản hóa và hiệu quả hóa trong quản lý thông tin dân cư, thúc đẩy sự chuyển đổi từ giấy tờ truyền thống sang hình thức điện tử. Việc loại bỏ Chứng minh nhân dân sau ngày 31/12/2024 cũng mở ra những tiềm năng mới trong việc phát triển các dịch vụ công nghệ thông tin và an toàn thông tin cá nhân. Đây là một bước tiến quan trọng, phản ánh cam kết của Việt Nam đối với quá trình hiện đại hóa và số hóa hóa trong lĩnh vực quản lý và bảo vệ thông tin cá nhân.
2. Thủ tục cấp Căn cước công dân khi Chứng minh nhân dân bị khai tử được quy định như nào ?
Căn cước công dân là một loại giấy tờ chứng minh danh tính của công dân trong một quốc gia. Nó thường có các thông tin quan trọng như tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ cư trú và một số thông tin cá nhân khác. Căn cước công dân thường được coi là một phương tiện xác minh danh tính quan trọng và cần thiết trong nhiều hoạt động hàng ngày, bao gồm cả thủ tục hành chính, giao dịch ngân hàng và nhiều lĩnh vực khác. Căn cước công dân thường được cấp và quản lý bởi cơ quan chính phủ hoặc các tổ chức có thẩm quyền tương tự. Quy trình cấp và quản lý căn cước công dân thường được điều chỉnh bởi luật pháp và quy định của quốc gia để đảm bảo tính chính xác và bảo mật của thông tin cá nhân.
Luật Căn cước 2023, thông qua khoản 1 Điều 23, đã đề ra các quy định cụ thể về trình tự và thủ tục cấp thẻ căn cước cho người từ 14 tuổi trở lên, nhằm tạo ra quy trình chặt chẽ và hiệu quả trong việc quản lý thông tin cá nhân.
Đầu tiên, theo quy định, người tiếp nhận có trách nhiệm kiểm tra và đối chiếu thông tin của người cần cấp thẻ căn cước từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Quá trình này giúp xác định chính xác thông tin của người đó, đồng thời nếu không có thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, phải thực hiện thủ tục cập nhật, điều chỉnh thông tin theo quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 10 Luật Căn cước 2023.
Tiếp theo, người tiếp nhận sẽ thu nhận thông tin nhân dạng và thông tin sinh trắc học, bao gồm ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt của người cần cấp thẻ căn cước. Quá trình này đảm bảo tính chính xác và bảo mật của thông tin, đồng thời cung cấp cơ sở dữ liệu đầy đủ để tạo ra một thẻ căn cước có độ đặc biệt và an toàn cao.
Sau đó, người cần cấp thẻ căn cước sẽ kiểm tra và ký vào phiếu thu nhận thông tin căn cước, đánh dấu sự chấp nhận và chịu trách nhiệm với thông tin đã được cung cấp. Quá trình này cũng giúp tạo ra một bản ghi có chữ ký chính thức, xác nhận sự đồng thuận của người liên quan.
Bước tiếp theo là việc cấp giấy hẹn trả thẻ căn cước, tạo điều kiện thuận lợi cho người đó có thể đến nhận thẻ một cách linh hoạt. Quy định cũng chỉ rõ rằng việc trả thẻ căn cước sẽ được thực hiện tại địa điểm được ghi trong giấy hẹn, đồng thời mở rộng quyền lựa chọn địa điểm trả thẻ nếu có yêu cầu cụ thể của người cần cấp thẻ. Tuy nhiên, đối với trường hợp này, cơ quan quản lý căn cước sẽ áp đặt phí dịch vụ chuyển phát, nhằm bảo đảm tính công bằng và hiệu quả trong quản lý.
Những quy định chi tiết này của Luật Căn cước 2023 không chỉ tạo ra một hệ thống cấp thẻ căn cước chặt chẽ và an toàn mà còn thể hiện cam kết của nhà nước trong việc bảo vệ thông tin cá nhân và thúc đẩy sự chuyển đổi sang hình thức điện tử. Đồng thời, quy trình cấp thẻ căn cước linh hoạt và tiện lợi cũng giúp người dân tiếp cận dịch vụ một cách thuận tiện và nhanh chóng.
3. Thẻ Căn cước công dân có giá trị thế nào?
Theo quy định của Điều 20 Luật Căn cước 2023, giá trị sử dụng của thẻ Căn cước không chỉ đơn thuần là một phương tiện xác minh danh tính cá nhân mà còn mở ra nhiều tiềm năng và ưu điểm lớn trong việc thúc đẩy sự hiện đại hóa và tiện lợi hóa trong quản lý hành chính và giao thông quốc tế.
Trước hết, thẻ Căn cước được xác định có giá trị chứng minh về căn cước và thông tin khác đã được tích hợp vào thẻ. Điều này không chỉ giúp người được cấp thẻ thuận tiện trong việc thực hiện các thủ tục hành chính, dịch vụ công mà còn tối ưu hóa các giao dịch và hoạt động khác trên lãnh thổ Việt Nam. Thẻ này trở thành một công cụ đa nhiệm, giảm bớt sự cồng kềnh và tăng cường tính hiệu quả trong quản lý thông tin cá nhân.
Một điểm độc đáo của thẻ Căn cước là khả năng thay thế giấy tờ xuất nhập cảnh trong các trường hợp quốc gia ký kết điều ước hoặc thỏa thuận quốc tế. Nếu hai quốc gia có thỏa thuận, người dân có thể sử dụng thẻ Căn cước thay cho giấy tờ xuất nhập cảnh, làm tăng tính tiện lợi và giảm thủ tục phức tạp khi di chuyển giữa các quốc gia. Điều này làm nổi bật vai trò quan trọng của thẻ Căn cước không chỉ là một công cụ quản lý nội địa mà còn là một phương tiện tích hợp trong quan hệ quốc tế.
Thẻ Căn cước và số định danh cá nhân còn được sử dụng làm cơ sở để cơ quan, tổ chức, cá nhân kiểm tra thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu khác. Điều này tạo ra sự liên kết thông tin hiệu quả, giúp cơ quan chức năng nhanh chóng và chính xác trong việc xác minh và xử lý thông tin cá nhân. Quy định rõ ràng về việc người được cấp thẻ chỉ cần xuất trình thẻ Căn cước khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu, mà không cần phải cung cấp giấy tờ khác, làm giảm bớt rủi ro về việc mất mát và lạc lõng thông tin cá nhân.
Như đã quy định, Nhà nước cam kết bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được cấp thẻ Căn cước theo quy định của pháp luật. Điều này đồng nghĩa với việc cung cấp một hệ thống an ninh pháp lý mạnh mẽ, đảm bảo rằng thông tin cá nhân của công dân sẽ không bị lạm dụng và sẽ được bảo vệ đầy đủ theo các quy định pháp luật hiện hành. Điều này góp phần quan trọng vào việc xây dựng một xã hội an toàn và tiện lợi, nơi mà công dân có thể tin tưởng vào việc sử dụng thẻ Căn cước một cách an toàn và hiệu quả.
Xem thêm: Thủ tục cấp lại chứng minh thư (CMND), thẻ căn cước khi bị mất?
Liên hệ qua 1900.6162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn