1. Chôn, lấp chất thải là gì?

Phương pháp chôn lấp chất thải là một giải pháp hiệu quả trong việc xử lý chất thải rắn, đặc biệt thích hợp cho các loại chất thải không thể tái chế như rác thải đô thị, chất thải công nghiệp, tro xỉ từ các lò đốt, và chất thải nguy hại như chất phóng xạ. Quá trình chôn lấp này kiểm soát quá trình phân hủy của chất thải rắn sau khi chúng được đặt vào lòng đất, được nén và phủ kín bề mặt. Trong quá trình này, chất thải rắn trong bãi chôn lấp sẽ phân hủy, tan rữa, tạo ra các chất như axit hữu cơ, các hợp chất amon và các khí như nitơ, CO2, CH4.

Phương pháp chôn lấp chất thải đặt chất thải vào trong lòng đất hoặc lớp chất liệu phủ nhằm tạo ra một khu vực riêng biệt để loại bỏ và xử lý chất thải. Quá trình này có thể được thực hiện bằng cách đào hố đất hoặc xây dựng khu vực chứa chất thải với sự bảo vệ môi trường, sau đó chất thải được đổ vào và được che phủ bằng lớp đất, vật liệu chống thấm hoặc các chất liệu khác nhằm ngăn chặn tiếp xúc giữa chất thải và môi trường xung quanh. Mục đích của phương pháp chôn lấp chất thải là ngăn chặn sự lan truyền và ô nhiễm từ chất thải đến môi trường, bảo vệ sức khỏe con người, duy trì sự cân bằng trong môi trường.

2. Cơ chế hoạt động của phương pháp chôn lấp rác thải

Phương pháp chôn lấp rác thải hoạt động theo cơ chế sau:

– Hố chôn lấp rác thải sẽ được xây dựng theo kích thước có sẵn, sau đó dùng bạt lót (thường là bạt HDPE) để lót toàn bộ đáy) giúp ngăn chặn ô nhiễm nguồn nước ngầm.

– Trong quá trình chôn lấp rác thải thì rác sẽ chuyển từ sàn trung vào ô chôn lấp, thông qua các lớp rồi được san ủi và nén chặt theo đúng quy trình kỹ thuật. Sau đó phủ lên trên một lớp trung gian giúp giảm mùi hôi và tránh phát sinh côn trùng.

– Nước do rác thải tiết ra sẽ được thu gom thông qua hệ thống ống thu đã được lắp đặt sẵn tại đáy bãi rồi bơm về nhà máy xử lý nước rác thải chuyên nghiệp.

– Các khí thu được trong quá trình chôn lấp rác có thể dùng để sản xuất gas hoặc điện.

3. Phương pháp chôn, lấp chất thải có gây hại cho môi trường không?

Hiện nay, có nhiều phương pháp xử lý chất thải khác nhau, tuy nhiên, phương pháp chôn lấp vẫn được ưa chuộng bởi những ưu điểm sau:

- Phương pháp này đơn giản, dễ thi công và không quá phức tạp.

- Chi phí đầu tư và vận hành thấp, giúp tiết kiệm nguồn lực tài chính.

- Hiệu quả xử lý chất thải tốt, đảm bảo xử lý rác thải theo quy trình khoa học.

- Góp phần bảo vệ môi trường bằng cách không gây ô nhiễm đất và nước xung quanh.

- Ngăn chặn nguy cơ thấm ngang hoặc thấm ngược chất thải vào môi trường.

Đặc biệt, trong các thành phố lớn và khu đô thị, lượng rác thải sản sinh hàng ngày là rất lớn, do đó việc xử lý chất thải trở nên cực kỳ cần thiết. Sự gia tăng dân số cũng đồng nghĩa với việc lượng rác thải tăng lên, do đó lựa chọn phương pháp chôn lấp rác thải không chỉ giải quyết vấn đề rác thải mà còn bảo vệ môi trường sống và ngăn chặn ô nhiễm.

Tuy vậy, phương pháp chôn, lấp chất thải vẫn có thể gây hại cho môi trường nếu không được thực hiện đúng quy trình và quản lý cẩn thận. Dưới đây là một số tác động tiềm năng của phương pháp chôn, lấp chất thải đối với môi trường:

- Ô nhiễm nước và đất: Quá trình phân hủy chất thải trong bãi chôn, lấp có thể tạo ra chất lỏng rỉ từ chất thải, gọi là nước rác, chứa các chất ô nhiễm như hợp chất hữu cơ, kim loại nặng và chất độc hại. Nước rác này có nguy cơ thấm qua lớp phủ và gây ô nhiễm cho nguồn nước ngầm hoặc hệ thống sông, suối gần đó.

- Sinh khối khí: Trong quá trình phân hủy chất thải, các khí như metan (CH4) và khí nitơ (N2O) có thể được sản sinh. Cả hai khí này đều có khả năng gây hiệu ứng nhà kính, góp phần vào biến đổi khí hậu.

- Sự tạo ra chất ô nhiễm: Chất thải không phân hủy hoàn toàn trong quá trình chôn, lấp có thể tạo ra chất ô nhiễm như các hợp chất hữu cơ, kim loại nặng và chất độc hại. Nếu không có biện pháp xử lý hiệu quả, các chất ô nhiễm này có thể tràn ra và gây ô nhiễm đất, nước, không khí xung quanh.

- Sử dụng không hiệu quả diện tích đất: Bãi chôn, lấp chất thải yêu cầu một diện tích đất lớn để thực hiện. Việc sử dụng không hiệu quả diện tích đất có thể tạo ra sự lãng phí tài nguyên và gây áp lực lên không gian đất.

Để giảm tác động tiêu cực lên môi trường, cần áp dụng các biện pháp quản lý chất thải, bảo đảm việc chôn, lấp chất thải tuân thủ quy trình và công nghệ phù hợp. Ngoài ra, việc khuyến khích thúc đẩy các phương pháp xử lý chất thải hiệu quả khác như tái chế, tái sử dụng và chế biến nhiệt cũng cần được thực hiện để giảm lượng chất thải đưa vào bãi chôn, lấp.

4. Hướng dẫn thi công hố chôn lấp rác thải

Quá trình chôn lấp rác thải rắn có quy trình đơn giản nhưng yêu cầu phải tuân thủ kỹ thuật và quy trình chuyên nghiệp. Cụ thể, các bước thực hiện bao gồm:

Bước 1: Khảo sát: Đầu tiên, cần tiến hành khảo sát tình trạng chung của chất thải rắn cần xử lý để lựa chọn phương án thi công hố chôn lấp hiệu quả hơn.

Bước 2: Lựa chọn địa điểm: Tiếp theo, cần lựa chọn địa điểm phù hợp để xây dựng hố chôn lấp. Địa điểm này phải đáp ứng các yêu cầu như rộng rãi, xa khu dân cư và thuận lợi cho việc xử lý rác thải trong thời gian dài.

Bước 3: Lót bạt chống thấm: Chuẩn bị bạt lót màng HDPE để lót đáy và phủ lên trên hố chôn lấp. Sử dụng bạt HDPE vì đây là loại bạt chất lượng, chống thấm tốt, có độ bền cao, chịu được tác động của hóa chất và nước thải. Lưu ý lựa chọn bạt chống thấm dày 2mm và mua từ nguồn uy tín để đảm bảo chất lượng.

Bước 4: Đào hố chôn: Tiến hành đào hố chôn theo kích thước đã tính toán trước. Căn cứ vào lượng rác thải cần xử lý, thiết kế hố rác với diện tích hợp lý. Hố chôn cần có các tầng như tầng thu nước rác, hệ thống ống thu gom rác và hố thu nước rác.

Bước 5: Thu gom và vận chuyển: Thu gom và vận chuyển rác thải rắn đến khu vực chôn lấp, sử dụng máy móc đề chèn, nén rác để đảm bảo việc chặt rác đúng kỹ thuật.

Bước 6: Phủ bạt chống thấm: Cuối cùng, phủ một lớp bạt chống thấm HDPE lên trên hố rác để đảm bảo kín và tạo điều kiện phân hủy chất thải một cách tốt nhất, tránh ô nhiễm môi trường.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, cần lưu ý tuân thủ các quy định, tiêu chuẩn môi trường, quy trình kỹ thuật để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong việc xử lý chất thải. Mọi phương pháp đều gây tác động đến môi trường, do đó, để đạt được môi trường xanh sạch, chúng ta cần nhận thức đúng về vấn đề môi trường và hành động để giảm thiểu việc sử dụng túi nilon, hạn chế sử dụng đồ một lần. Mỗi người hành động đóng góp một phần và tạo đà cho cả xã hội tham gia hành động. Một số hành động đơn giản như sử dụng túi vải tái sử dụng, đồ dùng bền vững, tái chế và phân loại chất thải đúng cách có thể có tác động tích cực đến môi trường. Chỉ khi tất cả chúng ta hành động cùng nhau, chúng ta mới có thể xây dựng một môi trường xanh sạch và bền vững cho tương lai.

Để có thêm thông tin liên quan, mời quý bạn đọc tham khảo bài viết dưới đây: Hành vi xả chất thải ra môi trường hoặc vận chuyển chất thải, chôn lấp chất thải không đúng quy định bị xử phạt thế nào ? 

Trên đây là toàn bộ thông tin trong bài viết của Luật Minh Khuê về vấn đề "Chôn, lấp chất thải là gì? Có gây hại cho môi trường không?". Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần sự hỗ trợ về các vấn đề pháp lý khác, xin vui lòng liên hệ với đội tư vấn pháp luật trực tuyến của chúng tôi qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Chân thành cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm và theo dõi bài viết từ Luật Minh Khuê.