1. Một số đặc điểm của hoạt động bảo lãnh ngân hàng

Bảo lãnh ngân hàng là một hình thức đặc biệt của bảo lãnh trong lĩnh vực thực hiện nghĩa vụ dân sự, với những đặc tính đặc thù riêng.

Trước hết, bảo lãnh ngân hàng chứa đựng những đặc điểm chung sau:

- Đặc tính đối nhân: Bảo lãnh ngân hàng cho phép bên nhận bảo lãnh (bên được bảo lãnh) yêu cầu trực tiếp bên bảo lãnh (ngân hàng) thực hiện nghĩa vụ đã cam kết, mà không cần phải thực hiện thủ tục đòi nợ thông qua tài sản khác. Điều này đồng nghĩa với việc cam kết từ phía ngân hàng không phụ thuộc vào việc có tài sản đảm bảo hay không.

- Phạm vi bảo lãnh linh hoạt: Bảo lãnh ngân hàng có thể áp dụng cho toàn bộ hoặc một phần của nghĩa vụ của bên được bảo lãnh, phụ thuộc vào thỏa thuận giữa các bên.

Ngoài ra, hoạt động bảo lãnh ngân hàng cũng có những đặc điểm riêng sau:

- Tính thương mại và chuyên nghiệp: Bảo lãnh ngân hàng là một giao dịch thương mại đặc thù, thể hiện sự chuyên nghiệp và mục đích thu lợi của tổ chức tín dụng. Điều này yêu cầu các ngân hàng thực hiện hoạt động này phải tuân thủ các quy định về kinh doanh và được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Trong hoạt động bảo lãnh ngân hàng, chủ thể luôn là các tổ chức tín dụng. Bảo lãnh ngân hàng mang tính rủi ro cao, do đó chỉ có các tổ chức tín dụng chuyên nghiệp và có vốn đủ mới có khả năng thực hiện.

Tổ chức tín dụng không chỉ là bên bảo lãnh mà còn là một nhà kinh doanh, từ đó hoạt động bảo lãnh mang lại lợi nhuận cho họ.

Giao dịch bảo lãnh tạo ra hai hợp đồng: hợp đồng dịch vụ bảo lãnh và hợp đồng bảo lãnh. Hai hợp đồng này liên kết và tách rời cùng một lúc, có quan hệ nhân quả nhưng hoàn toàn độc lập. Nếu một hợp đồng trở nên vô hiệu, hợp đồng còn lại vẫn có thể tiếp tục hiệu lực.

Giao dịch bảo lãnh ngân hàng không phải là một giao dịch đa bên mà là một giao dịch kép. Tổ chức tín dụng phải kí kết lần lượt cả hai hợp đồng. Bảo lãnh ngân hàng là một giao dịch không thể hủy bỏ bởi người đại diện có thẩm quyền của tổ chức tín dụng bảo lãnh

2. Quy định về chủ thể trong hoạt động bảo lãnh ngân hàng

Căn cứ theo quy định tại khoản 6, 7, 8, 9, 10, 11 Thông tư 11/2022/TT/NHNN liệt kê những chủ thể trong hoạt động bảo lãnh ngân hàng cụ thể như sau:

- Bên bảo lãnh là tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện bảo lãnh cho bên được bảo lãnh. Trong trường hợp đồng bảo lãnh, bảo lãnh đối ứng và xác nhận bảo lãnh thì bên bảo lãnh bao gồm cả tổ chức tín dụng ở nước ngoài.

- Bên được bảo lãnh là tổ chức (bao gồm cả tổ chức túi dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức tín dụng ở nước ngoài) hoặc cá nhân được bảo lãnh bởi bên bảo lãnh hoặc bên bảo lãnh đối ứng.

- Bên nhận bảo lãnh là tổ chức (bao gồm cả tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức tín dụng ở nước ngoài) hoặc cá nhân có quyền thụ hưởng bảo lãnh do bên bảo lãnh hoặc bên xác nhận bảo lãnh phát hành.

- Bên bảo lãnh đối ứng là tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoặc tổ chức tín dụng ở nước ngoài thực hiện bảo lãnh đối ứng cho bên được bảo lãnh.

- Bên xác nhận bảo lãnh là tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoặc tổ chức tín dụng ở nước ngoài thực hiện xác nhận bảo lãnh cho bên bảo lãnh.

- Khách hàng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (sau đây gọi là khách hàng) là tổ chức (bao gồm cả tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức túi dụng ở nước ngoài) hoặc cá nhân, cụ thể như sau:

+ Trong bảo lãnh ngân hàng (trừ bảo lãnh đối ứng, xác nhận bảo lãnh), khách hàng của bên bảo lãnh là bên được bảo lãnh;

+ Trong bảo lãnh đối ứng, khách hàng của bên bảo lãnh là bên bảo lãnh đối ứng, khách hàng của bên bảo lãnh, đối ứng là bên được bảo lãnh;

+ Trong xác nhận bảo lãnh, khách hàng của bên bảo lãnh là bên được bảo lãnh, khách hàng của bên xác nhận bảo lãnh là bên bảo lãnh.

3. Hoạt động bảo lãnh ngân hàng có vai trò gì?

Bảo lãnh ngân hàng là một công cụ quan trọng được áp dụng rộng rãi để tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch kinh tế. Vai trò của bảo lãnh ngân hàng trong nền kinh tế là vô cùng quan trọng, nhằm mục đích phát triển kinh tế và đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh tế. Bảo lãnh ngân hàng đóng vai trò là một yếu tố kích thích, điều hòa, tạo điều kiện thuận lợi cho hàng loạt mối quan hệ trong hợp đồng kinh tế. Nhờ có bảo lãnh, hai bên có thể an tâm tham gia vào các hợp đồng kinh tế và chịu trách nhiệm về cam kết của mình. Bảo lãnh ngân hàng cũng giúp tăng cường quan hệ thương mại quốc tế giữa các quốc gia.

Bảo lãnh ngân hàng có hai chức năng chính: tài trợ và bảo đảm:

- Trong chức năng tài trợ, bảo lãnh ngân hàng cho phép khách hàng không cần phải xuất quỹ trước, được vay nợ hoặc gia hạn thời gian thanh toán tiền hàng, dịch vụ.

- Trong chức năng bảo đảm, người thụ hưởng sẽ nhận được bồi thường tài chính trong trường hợp người được bảo lãnh vi phạm cam kết.

Vai trò của hoạt động bảo lãnh ngân hàng vô cùng quan trọng, đặc biệt đối với các doanh nghiệp. Trong các mối quan hệ kinh tế, sự tin tưởng không luôn tồn tại giữa các đối tác do nhiều nguyên nhân. Do đó, để đảm bảo an toàn trong giao dịch kinh doanh, các bên cung cấp thường yêu cầu phải có bảo lãnh của ngân hàng để thực hiện giao dịch. Bảo lãnh ngân hàng không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn giúp các doanh nghiệp tiếp cận được các hợp đồng mới. Ngoài ra, bảo lãnh cũng giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí vay vốn đáng kể, cung cấp nguồn tài trợ cho nhu cầu vốn lưu động và chỉ đòi hỏi các doanh nghiệp phải trả một khoản phí tương đối thấp.

Đối với tổ chức tín dụng, bảo lãnh là một trong những dịch vụ cung cấp cho nền kinh tế. Bảo lãnh mang lại lợi ích trực tiếp cho ngân hàng thông qua việc thu phí bảo lãnh. Việc này đóng góp vào lợi nhuận của ngân hàng, chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng lợi nhuận từ dịch vụ của các ngân hàng. Không chỉ đóng góp vào lợi nhuận, bảo lãnh còn giúp đa dạng hóa các loại hình dịch vụ, giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro mất vốn.

Đối với nền kinh tế, sự tồn tại của bảo lãnh ngân hàng là rất quan trọng, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế. Bảo lãnh đóng vai trò như một yếu tố kích thích, thúc đẩy hàng loạt quan hệ trong hợp đồng kinh tế. Nhờ có bảo lãnh, các bên có thể tin tưởng tham gia vào ký kết các hợp đồng kinh tế và chịu trách nhiệm với các cam kết của mình. Bảo lãnh ngân hàng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường mối quan hệ thương mại quốc tế giữa các quốc gia.

Đôi khi cần sử dụng bảo lãnh ngân hàng để giúp doanh nghiệp bắt đầu có cơ hội đảm bảo các hợp đồng. Bên cạnh đó, bảo lãnh cũng giúp doanh nghiệp tiết kiệm được nhiều khoản vay và có thêm nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu vốn lưu động mà chỉ phải trả mức phí tương đối thấp.

Xem thêm: Bảo lãnh ngân hàng là gì? Đặc điểm, ví dụ về bảo lãnh ngân hàng

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Chủ thể trong hoạt động bảo lãnh ngân hàng gồm những ai? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!