Chưa xóa án tích có được đăng ký nghĩa vụ quân sự không?

1. Chưa xóa án tích có được đăng ký nghĩa vụ quân sự không?

Căn cứ theo quy định tại Điều 13 Luật nghĩa vụ quân sự 2015 quy định đối tượng không được đăng ký nghĩa vụ quân sự như sau:

- Công dân thuộc một trong các trường hợp sau đây không được đăng ký nghĩa vụ quân sự:

+ Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đang chấp hành hình phạt tù, cải tạo không giam giữ, quản chế hoặc đã chấp hành xong hình phạt tù nhưng chưa được xóa án tích; 

+ Đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) hoặc đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc;

+ Bị tước quyền phục vụ trong lực lượng vũ trang nhân dân.

Như vậy, căn cứ theo quy định trên người đã chấp hành xong hình phạt tù nhưng chưa được xóa án tích là một trong những đối tượng không được đăng ký nghĩa vụ quân sự.

2. Các mánh khóe được sử dụng để trốn thực hiện nghĩa vụ quân sự

Thủ đoạn được các thanh niên sử dụng để trốn tránh NVQS nhiều nhất là tìm cách làm sai lệch tình trạng sức khỏe của mình, lợi dụng tiểu xảo để không đủ tiêu chí nhập ngũ. Trước khi vào khám sức khỏe, có những thanh niên đã sử dụng thuốc tăng huyết áp, tăng mạch, khi khám thì nôn mửa. Có người mắt bình thường, nhưng khi đọc chữ số thì vờ như không thấy, cố tình đọc sai. Thậm chí nhiều thanh niên đã uống cà phê liên tục rồi thức trắng nhiều ngày đêm, nhịn ăn, chơi game online để tìm cách giảm thị lực mắt, tăng huyết áp, không đủ trọng lượng trước ngày khám tuyển.

Một tiểu xảo khác từng được truyền tai nhau, đó là chuẩn bị sẵn một lượng nước đường vừa đủ để khi lấy nước tiểu sẽ đưa vào ống xét nghiệm nhằm làm sai lệch tỷ lệ đường trong nước tiểu...

Trên thực tế, bên cạnh việc thực hiện tốt thì quá trình tổ chức khám sức khỏe NVQS cũng bộc lộ những hạn chế, thậm chí là tiêu cực. Ở một số địa phương, công tác khám tuyển NVQS chưa được quan tâm đúng mức, còn để công dân không đủ điều kiện, không đủ tiêu chuẩn sức khỏe nhập ngũ như: Di chứng chấn thương để lại, có sẹo bỏng lớn; chấn thương sọ não chưa phục hồi... sau phúc tra tiêu chuẩn chiến sĩ mới, đơn vị phát hiện và loại trả, địa phương phải bù đổi.

Lợi dụng các chính sách của Nhà nước, nhiều công dân tìm nhiều cách lách luật để rời khỏi nơi cư trú trong khoảng thời gian gọi khám tuyển NVQS; cố tình không phản hồi thông tin khi cơ quan chức năng xác minh tình trạng. Pháp luật hiện hành còn có những kẽ hở để một số công dân lợi dụng, đó là công dân lợi dụng việc quản lý nhân khẩu diện KT2 để trốn tránh NVQS (diện tạm trú của công dân có hộ khẩu thường trú ở quận, huyện nhưng tạm trú ở quận, huyện khác trong cùng tỉnh). Họ thay đổi KT2 trong khoảng thời gian cơ quan chức năng thực hiện gọi công dân nhập ngũ để lách luật. Trong trường hợp này cần nghiên cứu để quản lý công dân bằng số hóa, bởi việc này giúp cho công tác quản lý nguồn nhập ngũ được chính xác. Ví dụ, công dân rời khỏi địa phương A (chuyển khẩu, tạm trú, tạm vắng...) đến địa phương B thì trên hệ thống quản lý báo vắng ở địa phương A và báo có ở địa phương B.

Nguyên nhân xảy ra tình trạng trên là do thực tế số đông thanh niên trong độ tuổi gọi nhập ngũ là lao động chính trong gia đình; đi làm xa nhà, dài ngày. Các gia đình hiện chỉ có 1-2 con, nguyện vọng được học tập, có việc làm ổn định, sống gần nhà... Điều này dẫn đến tình trạng công dân tìm cách trốn tránh NVQS có dấu hiệu gia tăng. Ngoài ra, việc tuyển quân ngày càng được quan tâm và chỉ đạo thực hiện chặt chẽ. Quá trình thực hiện các khâu đều có sự giám sát nhưng vẫn có kẽ hở vì phụ thuộc nhiều vào ý thức, trách nhiệm của người thực hiện nên dễ phát sinh tiêu cực. Nhiều địa phương thừa nhận, nếu không thường xuyên giám sát chặt chẽ, việc này cũng dễ phát sinh tiêu cực, bị lợi dụng.

Trên thực tế, dư luận cũng bàn tán những câu chuyện như có trường hợp con em gia đình có điều kiện kinh tế thì không phải nhập ngũ, con em gia đình nông dân, gia đình nghèo thì phải thực hiện NVQS. Điều này gây ra sự mất công bằng. Hiện tượng tiêu cực trong công tác tuyển quân là cảnh báo rất đáng quan tâm, bởi hành vi này vi phạm pháp luật, gây dư luận xấu.

Ngoài ra còn có hiện tượng một số gia đình chủ động tìm cách “chạy chọt” để con em mình không phải nhập ngũ mà không hiểu thực chất chính sách miễn, hoãn hay tiêu chuẩn nhập ngũ của con em mình có đủ hay không. Do vậy, họ rất dễ bị các đối tượng nhận tiền lừa gạt. Đây cũng là khoảng trống trong nhận thức và hiểu biết, chấp hành pháp luật của công dân. Vì vậy để chấn chỉnh vấn đề này cần cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, đồng lòng, quyết tâm, có sự giám sát chặt chẽ của nhân dân.

3. Những vướng mắc, bất cập về tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự

Tại Điều 332 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 (BLHS) quy định về tội “Trốn tránh nghĩa vụ quân sự”, đây là quy định có ý nghĩa rất quan trọng trong việc xử lý những trường hợp thanh niên không nhận thức được trách nhiệm cũng như quyền lợi trong thực hiện nghĩa vụ quân sự dẫn đến có hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự. Tuy nhiên, thực tiễn giải quyết các vụ án, vụ việc có dấu hiệu của tội này nảy sinh nhiều khó khăn, vướng mắc do bất cập trong quy định của pháp luật và trong quy định, hoạt động mang tính đặc thù của Quân đội.

Những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn áp dụng về Tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự:

- Điều 332 BLHS đã “không quy định về” hành vi “không chấp hành lệnh gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự”, gây khó khăn trong việc áp dụng pháp luật trong thực tiễn

- Điều 332 BLHS đã không liệt kê đầy đủ về hành vi “Không chấp hành lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu”. Việc quy định chỉ dừng lại ở “lệnh gọi tập trung huấn luyện” mà không đề cập đến “lệnh gọi tập trung diễn tập, sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu” làm nảy sinh những khó khăn, bất cập trong việc áp dụng pháp luật

Ví dụ: A không chấp hành lệnh gọi tập trung huấn luyện thì bị xử lý, truy cứu trách nhiệm hình sự. B không chấp hành lệnh gọi tập trung diễn tập thì chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính.

Trong khi đó, diễn tập là hình thức huấn luyện cao nhất, toàn diện nhất, việc trốn tránh không tham gia diễn tập là hành vi có tính chất, mức độ nghiêm trọng hơn. Nhưng vì Điều 332 BLHS không quy định hành vi này nên không có cơ sở pháp lý để truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đề xuất, kiến nghị về Tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự:

Để khắc phục các vướng mắc, bất cập trên, Luật Minh Khuê xin đưa ra một số đề xuất, kiến nghị sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 332 BLHS năm 2015 theo hướng không liệt kê hành vi. Cụ thể như sau:

- Người nào trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

Với quy định như vậy, khi áp dụng, chúng ta sẽ có thể viện dẫn đến văn bản luật điều chỉnh cụ thể về lĩnh vực này là Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, từ đó, tiến hành xử lý đối với 04 hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự, đảm bảo tính toàn diện, thống nhất và không bỏ lọt tội phạm.

Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Người đang thi hành án treo có phải đi nghĩa vụ quân sự? của Luật Minh Khuê.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Chưa xóa án tích có được đăng ký nghĩa vụ quân sự không? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!