Quá trình nhận thức bắt đầu từ khi nào ? Có thể bạn sẽ nghĩ về ngày đầu tiên ở trường tiểu học hoặc nhà trẻ, lần đầu tiên mà trẻ con ở trong phòng học cùng giáo viên; hoặc cũng có thể chúng ta liên tưởng đến lúc nhỏ, khi trẻ con học đi, học nói và học cách dùng thìa. Hoặc cũng có thể chúng ta sẽ nghĩ ngay đến giai đoạn từ 1 đến 3 tuổi, thời kì quan trọng nhất của quá trình nhận thức là những năm tháng đầu đời.Vì thế bạn sẽ cho rằng việc học bắt đầu từ khi trẻ sinh ra. Nhưng câu trả lời là: Một vài quá trình nhận thức quan trọng của mỗi người được diễn ra trước khi sinh ra. Có thể các bạn sẽ ngạc nhiên hoặc cũng có thể hoài nghi nhưng các bằng chứng khoa học từ ngành tâm lý học và cả ngành sinh học đã chứng minh vấn đề này. Có lý thuyết cho rằng sức khỏe và thể trạng trong suốt cuộc đời của chúng ta bị ảnh hưởng chủ yếu bởi khoảng thời gian 9 tháng chúng ta nằm trong bụng mẹ.

Nhà khoa học đồng thời là nhà văn, Annie Murphy Paul chỉ ra rằng tất cả chúng ta đều đang tìm hiểu và khám phá về thế giới trước cả khi chúng ta trào đời. Khi lần đầu bồng ẵm những đứa bé trên tay, chúng ta nghĩ rằng các bé là những tờ giấy trắng, vô tri, vô giác về mặt chức năng, nhưng thực tế chính chúng ta đã góp phần định hình nên các bé từ thế giới mình đang sống. Các nhà khoa học đã và đang khám phá những điều kì diệu về quá trình nhận thức của bào thai khi chúng vẫn còn trong bụng mẹ. Trước tiên, chúng nhận biết được giọng nói của người mẹ vì các âm thanh từ thế giới bên ngoài phải đi qua lớp màn bụng dưới và qua bọng nước ối; những âm thanh bào thai nhận biết được bắt đầu từ tháng thứ 4 là không âm hoặc không rõ nhưng tiếng nói của người mẹ vang lại trong cơ thể của mình và truyền đến bào thai dễ dàng hơn và bởi vì bào thai luôn nằm bên trong bụng mẹ nên nó có thể cảm nhận được âm thanh của người mẹ nhiều hơn. Một khi em bé chào đời, nó sẽ nhận ra được giọng nói của mẹ và trẻ nhỏ luôn muốn nghe giọng của mẹ mình hơn giọng của những người khác. Từ đâu chúng ta biết được điều này ? Trẻ sơ sinh hầu như chưa thể làm được điều gì ngoại trừ một việc chúng rất giỏi: đó là bú. Các nhà ngiên cứu đã dựa vào thực tế này để lắp đặt hai núm vú cao su, khi em bé bú một núm vú cao su thì nó sẽ nghe được giọng của mẹ mình trong tai nghe. Và nếu nó bú vào núm vú còn lại thì nó sẽ nghe giọng của một người phụ nữ khác. Đứa bé sẽ thể hiện ngay rằng nó thích giọng của mẹ mình bằng cách chọn cái núm vú đầu tiên.

Khi những người mẹ cứ đọc đi đọc lại một đoạn của tác phẩm “Con Mèo trong cái nón” của giáo sư Seuss trong lúc họ đang mang thai thì những đứa bé khi chào đời cũng sẽ nhận biết được đoạn văn đó. Một thí nghiệm đó là khi những phụ nữ đang mang thai xem một bộ phim truyền hình dài tập nào đó trong suốt quá trình mang thai thì đứa bé của họ khi sinh ra có thể nhận biết được nhạc nền của bộ phim đó. Các bào thai còn nhận biết được cả ngôn ngữ được dùng trong môi trường chúng được sinh ra. Một nghiên cứu cho thấy rằng từ thời điểm sinh ra, trẻ khóc theo ngữ giọng đặc trưng tiếng mẹ đẻ của chúng. Trẻ em Pháp khóc theo nốt cao, trong khi trẻ em Đức kết thúc bằng nốt trầm bắt chước theo tông điệu của những ngôn ngữ này. Quá trình nhận thức ngay từ trong giai đoạn bào thai có thể là cách giúp trẻ tồn tại, ngay từ thời điểm được sinh ra trẻ em đáp lại giọng nói của người chăm sóc chúng nhiều nhất – đó là người mẹ, điều này khiến tình mẫu tử thắt chặt hơn. Cũng có thể chính điều này là một lực đẩy  giúp trẻ học, hiểu và nói tiếng mẹ đẻ.

Nhưng âm thanh không phải là điều duy nhất mà bào thai nhận biết được khi còn trong bụng mẹ, còn cả khứu giác và vị giác. Trong bảy tháng đầu tiên, các chồi vị giác của bào thai được phát triển hoàn toàn, đồng thời các thụ quan khứu giác giúp trẻ tiếp nhận và phân biệt mùi vị bắt đầu hoạt động. Mùi vị thức ăn mà người mẹ hấp thụ, truyền qua lớp nước ối, được hấp thụ một lần nữa bởi bào thai. Trẻ thường nhớ và có xu hướng thích những mùi vị này khi được sinh ra đời. Trong một cuộc thăm dò, một nhóm phụ nữ có thai được yêu cầu uống nhiều nước ép cà rốt trong 3 tháng cuối của quá trình mang thai, trong khi một nhóm khác chỉ uống nước lọc. Sáu tháng sau người ta để cho các bé uống hỗn hợp nước ép cà rốt và ngũ cốc, đồng thời ghi nhận lại những nét mặt và biểu cảm của các bé khi uống. Những đứa bé có mẹ đã uống nước ép cà rốt trước đó thì uống hỗn hợp này nhiều hơn và vẻ mặt của các bé cho thấy dường như chúng muốn uống thêm nữa. Một thí nghiệm khác của Pháp đã chỉ ra rằng những người mẹ hấp thụ thức ăn có vị cam thảo và hoa hồi trong quá tình mang thai thì đứa bé sẽ thể hiện sự ưa thích của mình đối với vị hoa hồi trong ngày đầu tiên của đời mình và được chứng thực một lần nữa trong ngày thứ 4 sau khi chào đời. Những đứa bé mà mẹ chúng không ăn hoa hồi trong quá trình mang thai thì cho rằng hoa hồi “ghê quá”. Điều này nghĩa là người mẹ đã dạy cho bào thai những món ăn nào ngon và an toàn cho chúng. Thực ra những bào thai này còn được dạy những bài học lớn hơn.

Quá trình mang thai 9 tháng, quá trình hình thành và phát triển diễn ra trong bụng có sức ảnh hưởng lớn hơn chúng ta nghĩ. Hầu hết những điều mà phụ nữ mang thai gặp phải hàng ngày – bầu không khí, đồ ăn thức uống, các loại dược phẩm, thậm chí cả cảm xúc của người mẹ - đều ảnh hưởng đến bào thai. Chúng là một chuỗi ảnh hưởng mang đặc tính cá nhân như bản thân của người phụ nữ. Bào thai tiếp nhận những đặc tính này vào trong cơ thể, và biến chúng thành một phần của chính cơ thể mình. Những gì bào thai nhận biết được khi còn trong bụng mẹ là những câu trả lời đóng vai trò thiết yếu cho sự tồn tại của chính đứa bé.

Nghiên cứu về bào thai không nhằm đổ lỗi cho người mẹ về những gì xảy ra trong quá trình mang thai mà là khuyến khích chúng ta tìm cách tốt nhất để cải thiện sức khỏe và thể trạng của thế hệ tiếp theo. 

Bộ phận tư vấn tâm lý - Công ty Luật Minh Khuê (sưu tầm và biên tập)

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không phải là ý kiến tư vấn chính thức cuối cùng của chuyên gia tâm lý. Nếu có điều gì cần chia sẻ, trợ giúp về tâm lý quý khách hãy gọi đến tổng đài tư vấn tâm lý :   1900.6162  chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và cùng bạn tháo gỡ khó khăn !