1. Quy định về lấn chiếm vỉa hè bán mai, quất vào dịp Tết

Theo Điều 4 của Luật Giao thông đường bộ 2008, nguyên tắc hoạt động giao thông đặt ra những yêu cầu cụ thể, như bảo đảm sự thông suốt, trật tự, an toàn, và hiệu quả. Ngoài ra, nguyên tắc này cũng đặt ra yêu cầu về đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường. Quy định tiếp theo, tại Điều 36 của Luật Giao thông đường bộ 2008, tập trung vào việc sử dụng đường phố và các hoạt động khác trên đường. Theo quy định này, lòng đường và hè phố chỉ được sử dụng cho mục đích giao thông. Các hoạt động khác trên đường phố cần tuân thủ quy định tại Điều 35 của Luật này, và chỉ trong các trường hợp đặc biệt, có thể được phép sử dụng tạm thời một phần lòng đường, hè phố cho mục đích khác, nhưng phải đảm bảo không ảnh hưởng đến trật tự và an toàn giao thông. Các hành vi cấm, như đổ rác, xây dựng trái phép trên đường, và các hành vi khác được mô tả và quy định rõ trong Điều 35 của Luật Giao thông đường bộ 2008. Các quy định này nhằm đảm bảo tính an toàn và trật tự trên các tuyến đường và đồng thời duy trì môi trường giao thông lành mạnh và thuận tiện cho cộng đồng.

Luật Giao thông đường bộ 2008 quy định một loạt các hành vi bị nghiêm cấm nhằm bảo vệ an toàn và trật tự giao thông. Các hành vi như phá hoại cơ sở hạ tầng giao thông, đặt chướng ngại vật trái phép, sử dụng lòng đường, lề đường, hè phố trái phép, và tham gia giao thông với các phương tiện không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn và bảo vệ môi trường đều bị cấm. Do đó, việc lấn chiếm vỉa hè để bán chậu mai, chậu quất vào dịp Tết nguyên đán là không hợp pháp và bị nghiêm cấm. Hành vi này không chỉ làm ảnh hưởng và cản trở đến người đi bộ, mà còn vi phạm các quy định về sử dụng đường phố và các hành vi bị nghiêm cấm trong Luật Giao thông đường bộ 2008. Việc thực hiện các biện pháp hạn chế và xử lý đối với những hành vi này là cần thiết để duy trì trật tự và an toàn trong hệ thống giao thông.

2. Xử phạt hành vi lấn chiếm vỉa hè bán mai, quất vào dịp Tết

Dựa theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP, sửa đổi bổ sung tại Điều 2 của Nghị định 123/2021/NĐ-CP, quy định về xử phạt các hành vi vi phạm quy định sử dụng và khai thác đất dành cho đường bộ như sau:

- Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng: Đối với cá nhân: Bán hàng rong hoặc bán hàng hóa nhỏ lẻ trên lòng đường đô thị, vỉa hè các tuyến phố có quy định cấm bán hàng, trừ những trường hợp cụ thể được miễn khỏi phạt. Đối với tổ chức: Bán hàng rong hoặc bán hàng hóa nhỏ lẻ trên lòng đường đô thị, vỉa hè các tuyến phố có quy định cấm bán hàng, trừ những trường hợp cụ thể được miễn khỏi phạt.

- Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng: Đối với cá nhân: Dựng rạp, lều quán, cổng ra vào, tường rào và công trình khác trái phép trong phạm vi đất dành cho đường bộ, sử dụng lòng đường đô thị, hè phố trái phép để thực hiện các hoạt động gây cản trở giao thông, chiếm dụng lòng đường đô thị hoặc hè phố dưới 05 m2 làm nơi trông, giữ xe, chiếm dụng phần đường xe chạy hoặc lề đường của đường ngoài đô thị dưới 20 m2 làm nơi trông, giữ xe. Đối với tổ chức: Dựng rạp, lều quán, cổng ra vào, tường rào và công trình khác trái phép trong phạm vi đất dành cho đường bộ, sử dụng lòng đường đô thị, hè phố trái phép để thực hiện các hoạt động gây cản trở giao thông, chiếm dụng lòng đường đô thị hoặc hè phố dưới 05 m2 làm nơi trông, giữ xe, chiếm dụng phần đường xe chạy hoặc lề đường của đường ngoài đô thị dưới 20 m2 làm nơi trông, giữ xe.

- Biện pháp khắc phục hậu quả: Đối với cả cá nhân và tổ chức, ngoài việc bị xử phạt, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả: Thu dọn thóc, lúa, rơm, rạ, nông, lâm, hải sản, thiết bị trên đường bộ nếu có vi phạm. Di dời cây trồng và khôi phục lại tình trạng ban đầu nếu có vi phạm. Thu dọn vật tư, vật liệu, hàng hóa và khôi phục lại tình trạng ban đầu nếu có vi phạm. Thu dọn rác, chất phế thải, phương tiện, vật tư, vật liệu, hàng hóa, máy móc, thiết bị, biển hiệu, biển quảng cáo, và các loại vật dụng khác nếu có vi phạm. Phá dỡ công trình xây dựng trái phép và khôi phục lại tình trạng ban đầu nếu có vi phạm.

Vì vậy, hành vi buôn bán lấn chiếm vỉa hè để bán mai, quất vào dịp Tết có thể bị xử phạt và phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả tùy thuộc vào mức độ và loại hành vi vi phạm.

3. Lấn chiếm vỉa hè bán mai, quất vào dịp Tết có bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Hành vi sử dụng hoặc lấn chiếm vỉa hè (hè phố) để trưng bày và bán chậu mai, quất vào dịp Tết được xem là vi phạm quy định về sử dụng trái phép lòng đường đô thị và hè phố. Người thực hiện hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cản trở giao thông đường bộ, nếu có đủ các yếu tố cấu thành tội phạm. Điều này được quy định tại Điều 261 của Bộ Luật Hình sự 2015, được sửa đổi và bổ sung năm 2017. Điều này chủ yếu tập trung vào tội cản trở giao thông đường bộ và xác định rõ các hành vi gây trở ngại cho quá trình di chuyển trên đường, bao gồm cả việc chiếm dụng không đúng mục đích của lòng đường đô thị và hè phố. Các hình phạt và biện pháp xử lý sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm và tổng hợp các yếu tố cụ thể trong trường hợp đó. Điều này nhằm đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong việc quản lý và duy trì an toàn giao thông trong khu vực đô thị. Theo đó, người lấn chiếm vỉa hè để trưng bày và bán chậu mai, quất vào dịp Tết có thể phải chịu các hình phạt sau:

- Mức phạt thấp nhất: Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng. Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Hoặc bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm khi sử dụng trái phép lề đường, hè phố, phần đường xe chạy, hành lang an toàn đường bộ để trưng bày và bán chậu mai, quất vào dịp Tết, gây thiệt hại cho người khác trong một số trường hợp nhất định.

- Mức phạt trung bình: Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng. Hoặc bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm. Khi sử dụng trái phép lề đường, hè phố, phần đường xe chạy, hành lang an toàn đường bộ để bày bán chậu mai, quất vào dịp Tết, gây thiệt hại cho người khác trong một số trường hợp nhất định như tại đèo, dốc, đường cao tốc hoặc ở đoạn đường nguy hiểm, có làm chết 02 người, gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên.

- Mức phạt cao nhất: Bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm. Khi sử dụng trái phép lề đường, hè phố, phần đường xe chạy, hành lang an toàn đường bộ để bày bán chậu mai, quất vào dịp Tết, gây thiệt hại cho người khác trong một số trường hợp nhất định như có làm chết 03 người trở lên, gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên, gây ra thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên. Điều này nhấn mạnh tính nghiêm trọng của hành vi vi phạm, đặc biệt khi nó dẫn đến hậu quả nặng nề đối với nhân văn và tài sản. Mục tiêu là giữ gìn an toàn và trật tự giao thông, bảo vệ người tham gia giao thông và cộng đồng trước những hậu quả nghiêm trọng có thể phát sinh từ các hành vi không đúng quy định trên đường bộ.

Như vậy, hành vi này không chỉ đối mặt với các khoản phạt tài chính mà còn có thể chịu trách nhiệm hình sự nặng nề tùy thuộc vào mức độ và hậu quả của hành vi vi phạm.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Bán bánh trung thu trên vỉa hè thì xin phép cơ quan nào? 

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!