1. Thế nào là hoat động kiểm toán nhà nước?
Theo Điều 3 của Luật Kiểm toán Nhà nước 2015 quy định về hoạt động kiểm toán nhà nước như sau:
- Hoạt động kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước tại Việt Nam thường liên quan đến việc đánh giá và xác nhận tính đúng đắn, trung thực của các thông tin tài chính công, tài sản công, cũng như các báo cáo tài chính liên quan đến quản lý và sử dụng tài chính công, tài sản công. Ngoài ra, hoạt động kiểm toán nhà nước cũng đảm bảo việc chấp hành pháp luật và hiệu quả trong việc quản lý và sử dụng tài chính công, tài sản công. Các hoạt động kiểm toán này giúp cải thiện sự minh bạch, tính minh bạch và trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân trong việc quản lý và sử dụng tài chính công, đồng thời đảm bảo rằng nguồn lực công cộng được sử dụng một cách hiệu quả và tiết kiệm nhất có thể.
- Trong cơ cấu tổ chức của Kiểm toán Nhà nước tại Việt Nam, có hai loại đơn vị chuyên ngành là Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành trung ương và Kiểm toán Nhà nước khu vực.
+ Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành: Đây là là một đơn vị trực thuộc Kiểm toán Nhà nước, có nhiệm vụ chính là thực hiện kiểm toán đối với các đơn vị được kiểm toán ở cấp trung ương. Các nhiệm vụ của đơn vị này được thực hiện dưới sự phân công của Tổng Kiểm toán Nhà nước. Điều này bao gồm việc đánh giá và xác nhận tính đúng đắn, trung thực của thông tin tài chính công, tài sản công, cũng như báo cáo tài chính liên quan đến quản lý và sử dụng tài chính công, tài sản công tại cấp trung ương. Công việc này giúp đảm bảo rằng các hoạt động tài chính công ở cấp trung ương được thực hiện theo đúng quy định, minh bạch và hiệu quả.
+ Kiểm toán Nhà nước khu vực: Đây là một đơn vị trực thuộc Kiểm toán Nhà nước, có trách nhiệm thực hiện kiểm toán đối với các đơn vị được kiểm toán ở cấp địa phương. Các nhiệm vụ của Kiểm toán Nhà nước khu vực cũng được thực hiện dưới sự phân công của Tổng Kiểm toán Nhà nước. Công việc này bao gồm việc đánh giá, xác nhận tính đúng đắn và trung thực của thông tin tài chính công, tài sản công, cũng như các báo cáo tài chính liên quan đến quản lý và sử dụng tài chính công, tài sản công tại cấp địa phương. Qua đó, Kiểm toán Nhà nước khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch, trung thực và hiệu quả trong quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính công ở cấp địa phương.
Cả hai loại đơn vị này đều đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch, trung thực và hiệu quả trong quản lý và sử dụng tài chính công, tài sản công ở cấp trung ương và địa phương.
2. Những hành vi bị cấm trong hoạt động kiểm toán
Theo quy định của Điều 8 Luật Kiểm toán Nhà nước 2015 và điểm a khoản 15 Điều 1 Luật Kiểm toán Nhà nước sửa đổi 2019, các hành vi bị nghiêm cấm được chỉ định như sau:
- Nghiêm cấm đối với Kiểm toán Nhà nước, Kiểm toán viên Nhà nước và cộng tác viên Kiểm toán Nhà nước: Gây sự nhiễu loạn, khó khăn, làm phiền cho đơn vị đang được kiểm toán; Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động bình thường của đơn vị được kiểm toán; Thực hiện hoặc tham gia vào việc đưa, nhận, môi giới hối lộ; Báo cáo không chính xác, thiếu trung thực hoặc không đầy đủ kết quả của quá trình kiểm toán; Sử dụng chức vụ, quyền hạn để thu lợi cá nhân; Tiết lộ bí mật nhà nước hoặc bí mật nghề nghiệp của đơn vị đang được kiểm toán; Phát tán thông tin về tình hình và kết quả của cuộc kiểm toán chưa được công bố chính thức. Những hành vi này đều là hành vi trái pháp luật, làm suy yếu tính độc lập và trung thực của quá trình kiểm toán, gây ra khó khăn không cần thiết cho đơn vị đang được kiểm toán và có thể làm mất uy tín của quá trình này trước công chúng.
- Nghiêm cấm đối với đơn vị được kiểm toán và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động kiểm toán: Từ chối cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ cho cuộc kiểm toán theo yêu cầu của Kiểm toán Nhà nước và Kiểm toán viên Nhà nước; Gây trở ngại cho công việc của Kiểm toán Nhà nước và Kiểm toán viên Nhà nước; Báo cáo không chính xác, không trung thực, không đầy đủ, không kịp thời hoặc thiếu khách quan thông tin liên quan đến cuộc kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước; Thực hiện hoặc tham gia vào việc mua chuộc, đưa hối lộ cho Kiểm toán viên Nhà nước và cộng tác viên Kiểm toán Nhà nước; Che giấu các hành vi vi phạm pháp luật về tài chính công, tài sản công. Đây đều là những hành vi gây cản trở và làm mất tính chính xác, gây hậu quả nghiêm trọng cho quá trình kiểm toán.
- Nghiêm cấm mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân can thiệp trái pháp luật vào hoạt động kiểm toán và kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước, Kiểm toán viên Nhà nước và cộng tác viên Kiểm toán Nhà nước. Hành vi can thiệp trái pháp luật vào hoạt động kiểm toán và kết quả kiểm toán có thể làm mất tính độc lập, trung thực và khách quan của quá trình kiểm toán, ảnh hưởng đến tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý tài chính công. Do đó, việc nghiêm cấm mọi hành vi can thiệp trái pháp luật này là cực kỳ quan trọng để bảo vệ uy tín và hiệu quả của công tác kiểm toán, cũng như để nâng cao trách nhiệm trong quản lý nguồn lực và hoạt động của nhà nước.
3. Trong cùng một năm có được vừa thanh tra, vừa kiểm toán hay không?
Theo quy định tại khoản 10 Điều 1 của Luật Kiểm toán Nhà nước sửa đổi 2019, được quy định như sau:
- Khi lập kế hoạch kiểm toán hàng năm, Kiểm toán Nhà nước, trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình, có trách nhiệm chủ trì và phối hợp với Thanh tra Chính phủ để giải quyết vấn đề trùng lặp, chồng chéo. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác và phối hợp giữa các cơ quan thanh tra và kiểm toán để đảm bảo hiệu quả trong việc kiểm soát, giám sát và quản lý các hoạt động của cơ quan nhà nước. Qua đó, đảm bảo rằng không có sự lãng phí và trùng lặp trong các hoạt động này, từ đó tăng cường tính minh bạch, trung thực và hiệu quả trong quản lý nguồn lực và hoạt động của nhà nước.
- Cơ quan thanh tra, trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình, cũng có trách nhiệm phối hợp với Kiểm toán Nhà nước để xử lý tình trạng trùng lặp, chồng chéo trong các hoạt động thanh tra, kiểm toán. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết của việc hợp tác giữa các cơ quan quản lý nhà nước để đảm bảo tính hiệu quả và minh bạch trong việc giám sát, kiểm soát các hoạt động của các đơn vị và tổ chức. Đồng thời, việc phối hợp này cũng giúp tránh được sự lãng phí và trùng lặp trong các hoạt động kiểm tra, đánh giá, đảm bảo rằng tài nguyên và nguồn lực của nhà nước được sử dụng một cách hiệu quả nhất.
- Khi thực hiện các hoạt động kiểm toán hoặc thanh tra, nếu phát hiện có trùng lặp, chồng chéo, Kiểm toán Nhà nước sẽ chủ trì và phối hợp với cơ quan thanh tra để xử lý. Điều này là để đảm bảo rằng các vấn đề phát hiện được sẽ được giải quyết một cách hiệu quả và kịp thời, từ đó tăng cường tính minh bạch, trung thực và hiệu quả trong quản lý và sử dụng nguồn lực của nhà nước. Các biện pháp xử lý có thể bao gồm điều chỉnh kế hoạch kiểm toán hoặc thanh tra, điều tra sâu hơn về vấn đề cụ thể, hoặc đề xuất các biện pháp cải thiện hệ thống và quy trình.
Như vậy, theo quy định này, trong cùng một năm có thể tổ chức cả hoạt động thanh tra và kiểm toán, nhưng các cơ quan này phải hợp tác với nhau để tránh sự trùng lặp, chồng chéo.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Kiểm toán là gì? Chức năng, nội dung của Kiểm toán nhà nước.
Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
