Có những nguồn nhân lực nào cho phòng chống bão?

Theo Quyết định 18/2021/QĐ-TTg, trong lĩnh vực phòng chống thiên tai, bão được định nghĩa như sau:

Bão là một hiện tượng thiên nhiên xoáy thuận nhiệt đới, thể hiện bằng sức gió mạnh nhất từ cấp 8 trở lên, có khả năng có gió giật. Bão được phân thành các cấp dựa trên sức gió mạnh nhất, với cấp 10 đến cấp 11 được gọi là bão mạnh, cấp 12 đến cấp 15 gọi là bão rất mạnh, và từ cấp 16 trở lên được gọi là siêu bão. Cấp của bão sẽ được xác định dựa trên cấp gió, như được mô tả chi tiết trong Phụ lục III đi kèm với Quyết định 18/2021/QĐ-TTg.

 

Theo khoản 1 Điều 3 của Luật phòng, chống thiên tai 2013 (được sửa đổi và bổ sung bởi điểm a khoản 1 Điều 1 của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều sửa đổi năm 2020), thiên tai được định nghĩa như sau:

"Thiên tai là hiện tượng tự nhiên bất thường có khả năng gây thiệt hại đối với con người, tài sản, môi trường, điều kiện sống và hoạt động kinh tế - xã hội. Thiên tai bao gồm nhiều dạng khác nhau như bão, áp thấp nhiệt đới, gió mạnh trên biển, lốc, sét, mưa lớn, lũ, lũ quét, ngập lụt, sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy, hạn hán, nước dâng, xâm nhập mặn, nắng nóng, cháy rừng do tự nhiên, rét hại, mưa đá, sương mù, sương muối, động đất, sóng thần và các loại thiên tai khác. Dựa trên định nghĩa này, bão được xác định là một loại thiên tai."

Căn cứ theo quy định tại Điều 6 của Luật phòng, chống thiên tai 2013 (được sửa đổi và bổ sung bởi khoản 3 Điều 1 của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều sửa đổi năm 2020), các nguồn nhân lực cho phòng chống thiên tai (bão) bao gồm:

- Tổ chức, hộ gia đình, và cá nhân trên địa bàn đóng vai trò là lực lượng tại chỗ thực hiện các hoạt động phòng, chống thiên tai.

- Dân quân tự vệ là lực lượng tại chỗ thực hiện nhiệm vụ phòng, chống thiên tai dựa trên phương án ứng phó thiên tai của địa phương và sự điều động của người có thẩm quyền.

- Quân đội nhân dân và Công an nhân dân chịu trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ phòng, chống thiên tai và đóng vai trò quan trọng trong công tác sơ tán người, phương tiện, tài sản, cứu hộ, cứu nạn, bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội, dựa trên sự điều động của người có thẩm quyền.

- Tổ chức và cá nhân tình nguyện có thể tham gia hỗ trợ hoạt động phòng, chống thiên tai dựa trên sự chỉ huy của người có thẩm quyền.

- Người làm công tác phòng, chống thiên tai tại cơ quan nhà nước đóng góp vào việc thực hiện nhiệm vụ phòng, chống thiên tai.

- Lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được thành lập ở cấp xã, hoạt động kiêm nhiệm và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định. Đây bao gồm các đơn vị như dân quân ở thôn, ấp, bản, làng, buôn, bon, phum, sóc, tổ dân phố, khu phố, khối phố, khóm, tiểu khu, và các đơn vị khác tại địa phương, chịu trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ phòng, chống thiên tai theo phương án ứng phó thiên tai của địa phương.

 

Theo khoản 1 Điều 12 của Nghị định 66/2021/NĐ-CP, tình huống khẩn cấp về thiên tai được định nghĩa cụ thể như sau:

"Tình huống khẩn cấp về thiên tai là các tình huống thiên tai đã xảy ra hoặc đang diễn ra, đã gây ảnh hưởng hoặc có nguy cơ đe dọa trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe của nhiều người dân, cũng như các công trình đê điều, hồ đập, công trình phòng chống thiên tai, các công trình hạ tầng quan trọng đang trong quá trình sử dụng, bao gồm sân bay, đường sắt, đường cao tốc, quốc lộ, tỉnh lộ, bến cảng quốc gia, hệ thống lưới cao thế từ 66KV trở lên, các khu di tích lịch sử cấp quốc gia, trường học, bệnh viện từ tuyến huyện trở lên, trụ sở các cơ quan từ cấp huyện trở lên, các khu kinh tế, khu công nghiệp. Trong tình huống này, cần triển khai ngay các biện pháp ứng phó khẩn cấp để kịp thời ngăn chặn và khắc phục nhanh chóng hậu quả, được công bố thông qua quyết định của người có thẩm quyền."

Ngoài ra, theo khoản 2 của Điều 12 trong Nghị định 66/2021/NĐ-CP, quyết định công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai cần bao gồm các thông tin quan trọng sau:

- Diễn biến và phạm vi ảnh hưởng của thiên tai hoặc sự cố;

- Sự cố liên quan đến công trình phòng, chống thiên tai hoặc sự cố trong việc xây dựng công trình gây ra bởi thiên tai;

- Mức độ hư hỏng đối với các công trình;

- Thiệt hại hiện tại hoặc nguy cơ gây ra thiệt hại trong tương lai, đặc biệt là liên quan đến tính mạng của con người;

- Các biện pháp khẩn cấp cần được áp dụng ngay lập tức để ứng phó và khắc phục hậu quả, nhằm ngăn chặn và giới hạn thiệt hại do thiên tai hoặc sự cố công trình gây ra;

- Phân công trách nhiệm cho các cơ quan và đơn vị liên quan để triển khai thực hiện các biện pháp ứng phó và khắc phục hậu quả.