1. Đối tượng phải đi cai nghiện bắt buộc

Căn cứ theo quy định tại Điều 32 Luật Phòng, chống ma túy 2021 thì người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

- Không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện.

- Trong quá trình cai nghiện ma túy tự nguyện, bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy.

- Người nghiện ma túy dạng thuốc phiện không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt điều trị nghiện bằng thuốc thay thế, hoặc bị chấm dứt điều trị bằng thuốc thay thế do vi phạm quy định về điều trị nghiện.

- Trong thời gian quản lý sau quá trình cai nghiện ma túy, tái nghiện.

Ngoài ra, theo quy định của Điều 33 Luật Phòng, chống ma túy 2021, đối với người nghiện ma túy từ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi, sẽ bị đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc khi:

- Không đăng ký, không thực hiện hoặc tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện.

- Trong quá trình cai nghiện ma túy tự nguyện, bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy.

2. Cơ quan có trách nhiệm lập hồ sơ đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc?

Việc lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc được quy định tại khoản 56 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020 như sau:

- Việc lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đối với người nghiện ma túy quy định tại Điều 96 của Luật này được thực hiện như sau:

+ Đối với người nghiện ma túy có nơi cư trú ổn định thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;

+ Đối với người nghiện ma túy không có nơi cư trú ổn định thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó có hành vi vi phạm pháp luật lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;

+ Trường hợp người nghiện ma túy do cơ quan Công an cấp huyện hoặc cơ quan Công an cấp tỉnh trực tiếp phát hiện, điều tra, thụ lý trong các vụ vi phạm pháp luật mà thuộc đối tượng đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc quy định tại Điều 96 của Luật này thì cơ quan Công an đang thụ lý vụ việc tiến hành xác minh, thu thập tài liệu và lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc đối với người đó;

+ Hồ sơ đề nghị gồm có biên bản vi phạm; bản tóm tắt lý lịch; tài liệu chứng minh tình trạng nghiện ma túy hiện tại của người đó; bản tường trình của người nghiện ma túy hoặc của người đại diện hợp pháp của họ và các tài liệu khác có liên quan;

+ Công an cấp xã có trách nhiệm giúp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp thu thập các tài liệu và lập hồ sơ đề nghị quy định tại các điểm a, b và d khoản 1 Điều này.

- Cơ quan lập hồ sơ đề nghị quy định tại khoản 1 Điều này phải chịu trách nhiệm về tính pháp lý của hồ sơ đề nghị. Sau khi hoàn thành việc lập hồ sơ đề nghị, cơ quan lập hồ sơ phải thông báo bằng văn bản cho người bị đề nghị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc người đại diện hợp pháp của họ về việc lập hồ sơ. Những người này có quyền đọc hồ sơ và ghi chép các nội dung cần thiết trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được thông báo.

3. Hiện nay, hệ thống cơ sở cai nghiện bắt buộc chỉ đáp ứng được 60% nhu cầu

Theo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, hiện nay hệ thống cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc mới chỉ đáp ứng khoảng 60% nhu cầu thực tế và không đồng đều ở các địa phương khác nhau. Hơn 50% cơ sở không đáp ứng được các yêu cầu và điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết cho việc thực hiện quy trình chuyên môn về cai nghiện ma túy, cũng như các điều kiện sinh hoạt cho người cai nghiện ma túy.

Về chất lượng, nhiều cơ sở đã lâu ngày không được nâng cấp, sửa chữa định kỳ nên đã xuống cấp rất nghiêm trọng. Một phần lớn cơ sở không có thiết kế phù hợp với việc tổ chức cai nghiện ma túy hoặc không đảm bảo các yêu cầu về cơ sở vật chất và trang thiết bị cần thiết cho việc cai nghiện.

Ngoài ra, đội ngũ cán bộ tại các cơ sở cũng đang đối mặt với những thách thức. Số lượng cán bộ không đủ và chưa được chuẩn hóa theo các quy định về đôi ngũ viên chức. Đặc biệt, họ cũng chưa được đào tạo và tập huấn chuyên sâu về cai nghiện ma túy theo quy trình được quy định trong Nghị định 116/2021/NĐ-CP. Điều này gây ra rủi ro trong việc thực hiện cai nghiện và quản lý sau cai nghiện ma túy, ảnh hưởng đến hiệu quả của công tác phòng, chống ma túy.

Hiện tại, chỉ có một số ít tỉnh thành (8/63 tỉnh thành) đã thể hiện sự quan tâm và bố trí nguồn kinh phí để nâng cấp, sửa chữa, đầu tư trang thiết bị cho các cơ sở cai nghiện ma túy theo quy định của Nghị định 116/2021/NĐ-CP. Tuy nhiên, số vốn được cung cấp còn rất hạn chế, ước tính chỉ khoảng 316,467 tỷ đồng cho 8 tỉnh thành.

Chính sách thu hút và chế độ đãi ngộ đối với viên chức và người lao động làm việc tại các cơ sở cai nghiện bắt buộc hiện chưa phản ánh đúng yêu cầu, nhiệm vụ và công việc, dẫn đến khó khăn trong việc thu hút nhân lực làm việc lâu dài, đặc biệt là ở các vị trí chuyên môn như y sĩ, bác sĩ. Điều này gây ra những khó khăn đáng kể trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác cai nghiện.

Luật Phòng, chống ma túy năm 2021 đã quy định các cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc có thẩm quyền xác định tình trạng nghiện ma túy. Tuy nhiên, do sự không thống nhất trong hệ thống pháp luật về xử lý hành chính và khám chữa bệnh, chỉ có một số ít cơ sở (chỉ 24/97 cơ sở) đã được công nhận là đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện.

Tình trạng này gây ra nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức cai nghiện, đặc biệt là đối với những người tạm trú tại các cơ sở trong quá trình thực hiện các thủ tục áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc theo Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Cũng đáng lưu ý rằng, việc tổ chức cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình và cộng đồng cũng đang gặp nhiều khó khăn. Đa số các tỉnh, thành phố chưa đặc biệt quan tâm hoặc chỉ đạo và bố trí nguồn lực để thực hiện chính sách cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng theo quy định của Nghị định số 116/2021/NĐ-CP (chỉ có 20/63 tỉnh thành có chỉ đạo triển khai).

Để giải quyết những vấn đề này, cần sự tham gia quyết liệt của các cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương. Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đề xuất Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội xây dựng chính sách đầu tư và hỗ trợ vốn từ ngân sách Trung ương để nâng cấp, sửa chữa, bổ sung trang thiết bị cho các cơ sở cai nghiện ma túy công lập của các tỉnh thành, nhằm đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn tối thiểu theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy và Nghị định 116/2021/NĐ-CP.

Xem thêm: Những trường hợp phải đi cai nghiện bắt buộc theo quy định mới?

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Cơ quan có trách nhiệm lập hồ sơ đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!