1. Việt Nam với Công ước Stockholm?
Công ước Stockholm, hay còn được biết đến là Công ước về chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POP) năm 2001 tại Stockholm, là một bước quan trọng trong nỗ lực toàn cầu để giảm thiểu và kiểm soát những hậu quả độc hại của chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy. Được ký kết vào ngày 22/5/2001 và chính thức có hiệu lực vào năm 2004, Công ước Stockholm đặt ra những quy định mạnh mẽ về việc chấm dứt sản xuất, cấm sử dụng, giới hạn việc sử dụng và khuyến khích quá trình tiêu hủy toàn diện đối với một số chất POP do hoạt động con người tạo ra. Đồng thời, Công ước còn đề xuất các biện pháp cần thiết để giảm thiểu liên tục sự phát sinh không kiểm soát của các chất POP từ các hoạt động sản xuất công nghiệp, dân sinh hoặc quá trình xử lý chất thải.
Những cam kết và biện pháp trong Công ước này không chỉ nhằm bảo vệ môi trường, mà còn hướng tới sự an toàn và sức khỏe của con người. Các quốc gia tham gia Công ước cam kết hợp tác chặt chẽ để đảm bảo việc thực hiện các biện pháp này một cách hiệu quả, đồng thời tăng cường năng lực quản lý và giám sát để đối mặt với thách thức ngày càng lớn từ chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy.
Hơn nữa, theo quy định chặt chẽ tại Điều 1 của Công ước về chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POP) năm 2001 tại Stockholm, mục tiêu rõ ràng của Công ước này được đặt ra với sự tập trung đặc biệt vào việc thực hiện các phương pháp phòng ngừa, theo hướng mà Nguyên tắc 15 của Tuyên ngôn Rio về Môi trường và Phát triển đã mô tả. Mục tiêu quan trọng của Công ước Stockholm không chỉ là việc bảo vệ sức khỏe con người mà còn là bảo vệ môi trường khỏi tác động tiêu cực của chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy. Nó đặt ra một tiêu chí cao về việc áp dụng những biện pháp đề phòng để ngăn chặn sự phát tán và tích tụ của những chất này trong môi trường.
Bằng cách này, Công ước không chỉ là một cam kết về việc kiểm soát và giảm thiểu chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy mà còn là một cơ chế mạnh mẽ để xây dựng một tương lai bền vững và an toàn hơn cho cả con người và hệ sinh thái. Những nguyên tắc và mục tiêu được đề cập trong Công ước không chỉ là lời hứa, mà là một khối lập kế hoạch toàn diện nhằm định hình một thế giới mới. Ngày 23/5/2001 đánh dấu bước quan trọng trong hành trình của Việt Nam khi nước ta chính thức ghi danh vào danh sách các quốc gia đã ký kết Công ước về chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POP) tại Stockholm năm 2001. Một chặng đường nỗ lực và cam kết đã được thể hiện khi Việt Nam không chỉ đặt chữ ký vào Công ước này mà còn phê chuẩn nó vào ngày 22/7/2001.
Việc phê chuẩn Công ước này đã chính thức đưa Việt Nam trở thành thành viên quốc gia thứ 14 tham gia vào hệ thống quốc tế chống lại chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy. Sự tham gia của Việt Nam không chỉ là biểu tượng cho sự chấp nhận và cam kết của quốc gia trong việc bảo vệ môi trường và sức khỏe con người khỏi những hậu quả có thể gây ra bởi chất ô nhiễm này, mà còn là minh chứng cho sự tích cực đóng góp vào nỗ lực toàn cầu chống lại biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc củng cố uy tín và tầm ảnh hưởng của Việt Nam trên trình đồ quốc tế.
2. Cơ quan đầu mối thực hiện Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy?
Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 68/2022/NĐ-CP thì đối với lĩnh vực môi trường, đặt ra một chuỗi các hướng dẫn và biện pháp chặt chẽ, nhằm tối ưu hóa quản lý và bảo vệ nguồn lực môi trường quý báu của đất nước:
- Trước hết, đề xuất hướng dẫn cụ thể về việc tích hợp nội dung bảo vệ môi trường vào quy hoạch tỉnh, nhằm đảm bảo rằng mọi kế hoạch phát triển đều được xem xét và điều chỉnh để đảm bảo sự cân nhắc đầy đủ đối với vấn đề môi trường. Đồng thời, đề xuất tổ chức chặt chẽ quá trình xây dựng nội dung bảo vệ môi trường trong quy hoạch vùng và thực hiện quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia theo quy định của pháp luật, nhằm đảm bảo sự nhất quán và hiệu quả trong quản lý toàn cầu.
- Đối với bộ, ngành và địa phương, đề xuất hướng dẫn chi tiết về nhiệm vụ và chuyên môn trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Đề xuất việc tổng hợp thông tin để đề xuất phân bổ ngân sách nhà nước cho các hoạt động bảo vệ môi trường, đồng thời hướng dẫn việc thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước. Điều này sẽ giúp đảm bảo sự công bằng và hiệu quả trong việc phân phối nguồn lực tài chính.
- Đề xuất một chiến lược chính trị vững mạnh về thuế và phí nhằm khuyến khích bảo vệ môi trường, kèm theo việc phát hành trái phiếu xanh và áp dụng các công cụ kinh tế sáng tạo khác, nhằm mobilize và hiệu quả hóa việc sử dụng nguồn lực cho mục tiêu bảo vệ môi trường, đồng thời tuân thủ đầy đủ theo quy định của hệ thống pháp luật.
- Đề xuất thiết lập một cơ quan quản lý mạnh mẽ và chủ động trong việc quản lý Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam. Đây sẽ là cơ quan đầu mối quốc gia trong việc quản lý và triển khai các chính sách, dự án bảo vệ môi trường. Nhiệm vụ của Quỹ bao gồm không chỉ việc thực hiện các cam kết quốc tế mà còn tăng cường hoạt động đối với Quỹ môi trường toàn cầu, thực hiện Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy, Công ước Basel về kiểm soát vận chuyển xuyên biên giới chất thải nguy hại và tiêu hủy chúng, cũng như triển khai các điều ước và thỏa thuận quốc tế khác về môi trường, theo sự phân công và ủy thác của Chính phủ. Điều này sẽ giúp tăng cường vai trò của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế và đồng thời đảm bảo sự hiệu quả và tính nhất quán trong quản lý nguồn lực môi trường toàn cầu.
...
Như vậy, đối với việc thực hiện Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã được đặt làm cơ quan đầu mối quốc gia, đảm nhận vai trò quan trọng trong việc điều phối, thực hiện và đảm bảo tuân thủ các cam kết mà Việt Nam đã đồng ý.
Bằng cách này, Bộ Tài nguyên và Môi trường không chỉ là "người gìn giữ chìa khóa" của những nghị định và biện pháp thực thi mà còn là "nguồn năng lượng" đầy đủ và quyết liệt để thúc đẩy sự hiện thực hóa của các mục tiêu bảo vệ môi trường. Với vai trò là cơ quan đầu mối, Bộ không chỉ đứng đầu trong việc xây dựng chính sách mà còn đảm bảo sự đồng thuận và tích hợp giữa các bên liên quan, từ cấp quốc gia đến cấp địa phương.
3. Bộ Tài nguyên và Môi trường giao cho cơ quan nào chủ trì thực hiện Công ước Stockholm?
Điều 2 Quyết định 3026/QĐ-BTNMT năm 2022 quy định Bộ Tài nguyên và Môi trường đã quyết định ủy thác Cục Kiểm soát ô nhiễm môi trường với vai trò làm đầu mối chủ trì trong việc thực hiện Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy. Điều này không chỉ là một sự giao trách nhiệm mà còn là sự tín nhiệm vào khả năng và sự chuyên nghiệp của Cục trong việc đảm bảo thực hiện một cách hiệu quả và đồng bộ.
Bằng cách này, Cục Kiểm soát ô nhiễm môi trường trở thành bậc thầy, đồng thời là nhà lãnh đạo trong việc định hình và thực hiện chiến lược cụ thể để đạt được mục tiêu của Công ước Stockholm. Với tầm nhìn và sứ mệnh đặc biệt, Cục không chỉ chịu trách nhiệm về mặt quản lý mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc định hình hướng đi và đẩy mạnh những biện pháp cụ thể để đối mặt với thách thức của các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy.
Sự tập trung của Cục Kiểm soát ô nhiễm môi trường không chỉ là trong việc giữ chìa khóa của sự thực hiện mà còn là trong việc tạo ra những cơ hội mới, thúc đẩy sự hợp tác và đổi mới để Việt Nam có thể tiếp tục đứng đầu trong cuộc chiến chống ô nhiễm môi trường quốc tế. Cục Kiểm soát ô nhiễm môi trường nổi bật như một tổ chức thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường, đóng vai trò quan trọng trong việc định hình và hỗ trợ Bộ Trưởng trong việc quản lý nhà nước, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực quan trọng sau đây:
- Kiểm soát nguồn ô nhiễm: Công tác này không chỉ giúp xác định nguồn gốc của ô nhiễm mà còn đề xuất các biện pháp kiểm soát hiệu quả. Cục đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn và đề xuất chính sách cụ thể, hỗ trợ Bộ Trưởng trong quyết định chiến lược quản lý ô nhiễm.
- Quản lý chất thải và phế liệu: Cục chịu trách nhiệm trong việc đưa ra chiến lược quản lý chất thải và phế liệu, tập trung vào giảm thiểu tác động tiêu cực đối với môi trường. Qua đó, nó đóng góp vào sự chuyển đổi của quốc gia về một nền kinh tế tái chế và bền vững.
- Quản lý chất lượng môi trường: Cục không chỉ theo dõi mà còn đề xuất các biện pháp cụ thể để duy trì và nâng cao chất lượng môi trường. Quy hoạch và kế hoạch hành động của cục giúp Bộ Trưởng có cái nhìn tổng thể và chi tiết về tình hình chất lượng môi trường.
- Xử lý, cải tạo và phục hồi môi trường: Nhiệm vụ quan trọng này của Cục không chỉ giúp tái tạo môi trường bị tổn thương mà còn đưa ra các giải pháp đổi mới và bền vững trong quá trình xử lý và cải tạo môi trường.
- Phòng ngừa, ứng phó và khắc phục sự cố môi trường: Nhiệm vụ không chỉ dừng lại ở việc phòng tránh, mà còn mở rộng đến việc ứng phó và khắc phục sự cố môi trường. Các chiến lược và biện pháp chi tiết được phát triển để đảm bảo sự đàn hồi nhanh chóng và hiệu quả trong mọi tình huống khẩn cấp, đồng thời đặt ra một tiêu chí cao về sự chuẩn bị và phối hợp giữa các cơ quan liên quan.
- Quan trắc môi trường; quản lý chất ô nhiễm khó phân hủy: Công tác quan trắc môi trường không chỉ giúp theo dõi hiệu suất mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá và quản lý chất ô nhiễm khó phân hủy. Các kỹ thuật đo lường tiên tiến được áp dụng để cung cấp dữ liệu chính xác và đầy đủ, từ đó hỗ trợ quá trình đưa ra quyết định và đề xuất chiến lược hiệu quả.
- Chứng nhận hoặc công nhận sản phẩm, dịch vụ thân thiện môi trường: Điều này không chỉ là về việc chứng minh đội ngũ sản phẩm và dịch vụ có tác động tích cực đối với môi trường, mà còn về việc xây dựng và thúc đẩy xu hướng thị trường hướng đến các sản phẩm và dịch vụ thân thiện môi trường. Chứng nhận và công nhận được coi là biểu tượng của chất lượng và cam kết đối với bảo vệ môi trường.
- Tổ chức thực hiện các dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Cục theo quy định của pháp luật: Nhiệm vụ này bao gồm việc tổ chức và triển khai các dịch vụ công cần thiết trong khuôn khổ của quản lý nhà nước. Cục không chỉ là người quản lý mà còn là người tiên phong trong việc đổi mới và cải tiến quy trình để đảm bảo sự hiệu quả và tính đồng bộ của các dịch vụ này.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Danh mục các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy phải đăng ký miễn trừ. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
