1. Cơ sở xác định dự toán chi ngân sách của Thành phố Hồ Chí Minh
Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 48/2017/NĐ-CP thì việc xác định khuôn khổ ngân sách cho Thành phố Hồ Chí Minh là một quy trình được hướng dẫn bởi các nguyên tắc, tiêu chí và tiêu chuẩn phân bổ cụ thể được Quốc hội ủy thác. Hệ lụy của Quốc hội, được quyết định và thực hiện, là nền tảng để tổ chức một giai đoạn ổn định và chặt chẽ trong quản lý ngân sách địa phương.
Trong việc quản lý tài chính, các chỉ thị được đặt ra bởi Ủy ban Thường vụ không chỉ là những quy trình hình thức mà còn là máu chảy của một quy trình tiếp cận tài chính có hệ thống và phương pháp. Tính toàn diện và mạch lạc của những hướng dẫn này đảm bảo rằng ngân sách của Thành phố Hồ Chí Minh không phải là kết quả của quyết định tùy ý mà còn được cấu trúc với sự hiểu biết về nhu cầu tài chính của thành phố, những ưu tiên phát triển và chiến lược chiến lược.
Việc lập ngân sách là một thủ tục để định hình hướng tài chính với mục tiêu và tầm nhìn tổng thể về sự phát triển và thịnh vượng của thành phố. Cần lưu ý rằng việc áp dụng những hướng dẫn này đòi hỏi một cách tiếp cận đúng đắn, có ý thức về sự thay đổi nền kinh tế của thành phố. Sự tham gia tích cực của các cơ quan chính quyền địa phương, kết hợp với những quyết định sáng tạo của Ủy ban Thường vụ, đảm bảo rằng việc phân bổ ngân sách linh hoạt có khả năng phản ứng với những yêu cầu thay đổi liên tục của thành phố.
2. Mục đích sử dụng bội chi ngân sách cấp thành phố Hồ Chí Minh
Tại Điều 5 Nghị định 48/2017/NĐ-CP có quy định bội chi ngân sách tại cấp thành phố đang là một khía cạnh quan trọng trong quản lý tài chính, đặt ra để thúc đẩy sự phát triển bền vững và hiệu quả của thành phố. Quy định về bội chi ngân sách này không chỉ giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực mà còn làm nổi bật tầm quan trọng của việc đầu tư vào các dự án đầu tư công trung hạn, nhất là những dự án đã được Hội đồng nhân dân Thành phố chấp thuận theo quy định tại khoản 5 Điều 7 Luật ngân sách nhà nước năm 2015.
- Mỗi năm, hạn mức bội chi ngân sách Thành phố được xác định thông qua quyết định của Quốc hội, đặt ra để đảm bảo sự linh hoạt và sự cân nhắc trong việc áp dụng chúng vào các kế hoạch phát triển cụ thể của thành phố. Số bội chi cụ thể cho mỗi năm lại được Hội đồng nhân dân Thành phố quyết định, với điều kiện không vượt quá hạn mức bội chi mà Quốc hội đã quyết định hàng năm. Điều này tạo ra một cơ chế tự quyết định linh hoạt, đồng thời giữ cho quá trình quản lý ngân sách linh hoạt và có tính toàn vẹn.
- Bội chi ngân sách thành phố không chỉ là việc dùng nguồn ngân sách hiện có mà còn liên quan đến khả năng vay vốn. Cụ thể, để bù đắp bội chi, thành phố có thể tận dụng nguồn vốn trong nước bằng cách phát hành trái phiếu chính quyền địa phương hoặc vay lại từ Chính phủ theo các quy định của pháp luật. Sự đa dạng này trong nguồn vốn giúp đảm bảo tính bền vững của ngân sách thành phố và đồng thời tạo ra khả năng phản ứng linh hoạt đối với các biến động kinh tế.
- Đáng chú ý, quy định rõ ràng rằng thành phố không được phép vay trực tiếp từ nguồn vốn ngoại quốc để bù đắp bội chi ngân sách. Điều này làm tôn lên tầm quan trọng của việc duy trì và tăng cường độc lập tài chính, giữ cho thành phố có thể kiểm soát và quản lý tài chính của mình một cách chủ động và bền vững.
- Mức dư nợ vay, bao gồm cả vay trong nước từ việc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay lại từ nguồn Chính phủ để vay lại và các khoản vay trong nước khác theo quy định của pháp luật, là một khía cạnh quan trọng của ngân sách thành phố. Điều này được quy định một cách cẩn thận để đảm bảo sự ổn định và bền vững trong quản lý tài chính, trong khi đồng thời tạo ra cơ hội để đầu tư vào những dự án cơ sở hạ tầng quan trọng và tiên tiến.
- Quy định cụ thể rằng mức dư nợ vay của ngân sách thành phố không được vượt quá 70% số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp. Số thu ngân sách địa phương này được xác định dựa trên dự toán ngân sách thành phố được Quốc hội quyết định trong năm dự toán tương ứng. Điều này tạo ra một khuôn khổ cân nhắc và linh hoạt, giúp đảm bảo rằng việc vay nợ được thực hiện một cách chín chắn và theo đúng quy định.
- Tuy nhiên, nếu có tình huống cần thiết vay để triển khai các dự án cơ sở hạ tầng quan trọng và mức dư nợ vay của ngân sách thành phố vượt quá ngưỡng quy định, thì Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh sẽ chủ động báo cáo Chính phủ. Báo cáo này không chỉ là việc thông báo mà còn là một cơ hội để Ủy ban thường vụ Quốc hội xem xét và đưa ra quyết định. Quá trình này thể hiện sự minh bạch và tính chủ động của thành phố trong việc quản lý tài chính và đảm bảo rằng mọi quyết định liên quan đến vay nợ được đưa ra một cách có trách nhiệm và hiệu quả nhất.
=> Theo các quy định đã nêu, số dư ngân sách được phân bổ cho Thành phố Hồ Chí Minh chỉ có thể sử dụng cho việc đầu tư và xây dựng các dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn, theo quyết định của Hội đồng nhân dân Thành phố và theo đúng quy định tại Điều 7, Khoản 5 của Luật Ngân sách Nhà nước 2015. Điều này nhấn mạnh một cách tiếp cận chiến lược trong quản lý tài chính, đặt ra sự ưu tiên cho việc đầu tư phù hợp với kế hoạch phát triển của thành phố, theo đúng các khung pháp luật quy định.
3. Thành phố Hồ Chí Minh được vay lại vốn vay ngoài nước đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng?
Điều 10 Nghị định 48/2017/NĐ-CP quy định nguyên tắc về vay vốn để đầu tư vào sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh được thiết lập với sự chặt chẽ và chi tiết để đảm bảo sự hiệu quả và bền vững trong quản lý tài chính.
- Thành phố Hồ Chí Minh có thể vay vốn đầu tư trong nước thông qua việc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương và các hình thức huy động khác, tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Trong quá trình này, thành phố phải có kế hoạch chi trả gốc, lãi và các chi phí liên quan từ ngân sách địa phương.
- Đối với việc vay lại vốn từ nguồn vay ngoài nước để đầu tư vào phát triển cơ sở hạ tầng, thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách Thành phố, quy trình làm việc tỉ mỉ và chặt chẽ. Ủy ban nhân dân Thành phố sẽ đảm nhận việc xây dựng phương án, đồng thời đề xuất ý kiến từ Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Sau đó, Thành phố sẽ báo cáo Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét và quyết định theo cơ chế Chính phủ vay về cho Thành phố. Trách nhiệm của Thành phố bao gồm việc bố trí ngân sách thành phố để hoàn trả gốc và lãi theo quy định của pháp luật.
- Khi nảy sinh nhu cầu vay vốn đầu tư, Ủy ban nhân dân Thành phố đề xuất một kế hoạch chi tiết, liên quan đến việc bù đắp bội chi ngân sách địa phương. Quy trình này được thực hiện đồng thời với việc lập dự toán ngân sách hàng năm, và sau đó được gửi đến Bộ Tài chính để tổng hợp và trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Điều này đảm bảo sự chặt chẽ và tính toàn diện trong việc quản lý tài chính, đồng thời tạo ra một quy trình minh bạch và có tính thẩm mỹ.
- Vốn vay được cấp phép cho các chương trình và dự án phải đáp ứng một số tiêu chí quan trọng. Đầu tiên, chúng phải mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội, hỗ trợ vào sự phát triển toàn diện của Thành phố. Thứ hai, chúng phải nằm trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm đã được Hội đồng nhân dân Thành phố phê duyệt. Thứ ba, mỗi công trình và dự án phải có quyết định đầu tư từ cấp có thẩm quyền, đảm bảo sự chắc chắn và chịu trách nhiệm. Cuối cùng, Thành phố cần có kế hoạch bố trí ngân sách địa phương để đảm bảo thanh toán đầy đủ nợ (gốc, lãi, và phí) đúng hạn, tạo ra một cơ sở vững chắc cho tài chính thành phố. Điều này không chỉ là việc đảm bảo sự chặt chẽ trong quản lý vốn vay mà còn là cam kết của thành phố với sự phát triển bền vững và trách nhiệm tài chính.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Quy định về tổ chức điều hành dự toán chi ngân sách nhà nước. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
