Cơ thể thường hay bị chuột rút là thiếu chất gì?

1. Chuột rút là gì?

Chuột rút là khi xuất hiện các cơn đau co mạnh, đau đớn và thắt chặt các cơ một cách đột ngột. Chuột rút thường xuất hiện ở chân cụ thể là phần bắp chân hoặc cổ chân. Cơn đau thường kéo dài từ vài giây cho đến vài phút. Nó sẽ rất nguy hiểm nếu như bạn đang trong quá trình hoạt động ở dưới nước hoặc đang điều khiển phương tiện giao thông….. Vì vậy, nếu như hiện tượng này xảy ra thường xuyên thì chắc chắn rằng cơ thể bạn đang có vấn đề về sức khỏe.

Thậm chí chuột rút có thể xảy ra vào ban đêm khi bạn chìm sâu vào giấc ngủ. Có một số chứng rối loạn khác tương tự như chuột rút bạn cần phải phân biệt đó là thiếu máu cơ, loạn trương lực cơ, hoang tưởng chuột rút, cơn Tetany.

Chuột rút có thể xảy ra ở cả người trẻ tuổi khỏe mạnh bình thường và người lớn tuổi già yếu. Mọi đối tượng đều có thể bị chuột rút, tuy nhiên, những nhóm đối tượng dưới đây hay bị chuột rút:

- Phụ nữ đang mang thai: Thai nhi phát triển trong bụng mẹ làm chèn ép các dây thần kinh và mạch máu ở chân, khiến thai phụ rất dễ bị chuột rút. Ngoài ra, còn một yếu tố làm tăng nguy cơ chuột rút ở phụ nữ đang mang thai là tình trạng mất cân bằng điện giải trong thai kỳ.

- Người cao tuổi: Càng về già, chức năng cơ bắp và thần kinh càng suy giảm, vì vậy, người trung niên hoặc lớn tuổi thường bị tê bì tay chân hoặc chuột rút, co thắt cơ.

- Người vận động cơ bắp nhiều: Vận động viên, đặc biệt là vận động viên các môn bơi lội hoặc chạy bộ, những người thường xuyên sử dụng cơ bắp thường hay bị chuột rút nếu trước khi tập luyện hoặc làm việc không không khởi động cơ kỹ.

2. Cơ thể thường hay bị chuột rút là thiếu chất gì?

Khi bị chuột rút, bạn cần nghĩ ngay đến việc cơ thể bị thiếu nước hay các vi khoáng chất như canxi, magie, kali, natri, vitamin nhóm B, vitamin D,… Cụ thể như sau: 

Thiếu Canxi

Canxi là loại khoáng chất quan trọng đối với cơ thể, đặc biệt là với xương khớp. Khả năng co cơ cũng phụ thuộc nhiều ở lượng canxi trong máu. Nếu thiếu canxi sẽ làm tăng nguy cơ co thắt các cơ, đau cơ. Để đáp ứng đủ nhu cầu canxi cho cơ thể, ngoài bổ sung các thực phẩm giàu canxi ở các bữa ăn chính, bạn nên uống thêm sữa hoặc ăn thêm sữa chua, phô mai,…

Thiếu Magie

Trong khi canxi là vi chất có ý nghĩa với khả năng co cơ, thì magie lại liên quan đến khả năng giãn cơ. Hiện tượng hay bị chuột rút xảy ra do chức năng co giãn cơ bắp bị rối loạn vì thiếu cả hai chất canxi và magie.

Trên thực tế, rất ít khi chúng ta bị thiếu hụt magie tới mức nghiêm trọng, nhưng đây cũng là vi chất mà cơ thể không được nhận đủ do chế độ ăn bị thiếu các loại ngũ cốc, các loại đậu, rau lá màu xanh đậm và trái cây. Khi muốn bổ sung canxi và magie, bạn cần xét nghiệm sinh hóa máu để kiểm tra chính xác tình trạng thiếu hụt và được bác sĩ tư vấn chi tiết.

Thiếu kali

Kali cũng là một vi chất cần thiết cho hoạt động co giãn của các cơ đồng thời kali còn tham gia quá trình hoạt động của các tế bào. Thiếu kali cũng có thể là nguyên nhân khiến bạn hay bị chuột rút. Khi đó, các cơ sẽ yếu hay co thắt và giảm khả năng hoạt động.

Để đảm bảo cơ thể được cung cấp đủ kali, bạn cần tăng cường bổ sung các loại rau củ quả tươi như táo, cà rốt. Ngoài ra, nếu muốn sử dụng thực phẩm chức năng tăng cường kali cần có chỉ định của bác sĩ để đảm bảo tính an toàn, tránh dư thừa kali gây hại cho cơ thể.

Thiếu Natri

Thiếu natri vì uống quá nhiều nước sẽ làm loãng nồng độ natri, người ra nhiều mồ hôi, hoặc làm rối loạn chức năng thận cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến tình trạng chuột rút. Bổ sung natri được thực hiện đơn giản bằng cách thêm một chút muối vào món ăn mỗi ngày, tuy nhiên cần lưu ý không nên ăn quá mặn.

Thiếu Vitamin nhóm B

Hệ thần kinh trong cơ thể được dẫn truyền là nhờ sự tham gia của các vitamin nhóm B. Bị chuột rút có thể đến từ nguyên nhận thiếu vitamin B6 hoặc B12. Trong đó, vitamin B6 thực hiện nhiệm vụ vận chuyển glucose tới các tế bào và nhiều phản ứng khác trong cơ thể. Vitamin B12 có ảnh hưởng đến hoạt động co cơ.

Có thể bổ sung vitamin nhóm B bằng cách lựa chọn các loại thực phẩm như trứng, sữa, thịt và hải sản, các loại hạt như hạnh nhân, óc chó, rau xanh đậm, … hoặc có thể bổ sung đường uống.

Thiếu Vitamin D

Vitamin D tuy không trực tiếp tham gia vào hoạt động co giãn cơ, nhưng đây lại là khoáng chất giúp hấp thu và ổn định lượng canxi trong máu để xương phát triển tốt hơn. Do đó, thiếu vitamin D sẽ dẫn đến thiếu canxi và là nguyên nhân chính gây ra chuột rút.

Để bổ sung vitamin D cho cơ thể, bạn có thực hiện bằng cách tiếp xúc với ánh sáng mặt trời sáng sớm hoặc tăng cường các loại thực phẩm như trứng, sữa, cá và hải sản các loại,…

Một số nguyên nhân khác gây chuột rút:

Ngoài nguyên nhân thiếu chất dẫn đến bệnh vọp bẻ thì một số lý do khác mà bạn cần phải chú ý bao gồm:

- Vận động quá mức, nhất là với những người làm việc nặng nhọc hay vận động viên sẽ khiến cơ thể thiếu Oxy. Khi đó, nguồn năng lượng sẽ phân hủy thành Pyruvate và tạo ra Acid Lactic, gây ra tình trạng chuột rút trong vài giây hay vài phút.

- Thời tiết quá nóng hay cơ thể mất nước nhiều do vận động, làm việc sẽ dẫn đến tình trạng thiếu nước, muối cũng dễ gây ra chuột rút.

- Việc bạn đứng quá lâu, sử dụng giày cao gót thời gian dài hoặc giữ nguyên ở một tư thế sẽ khiến cơ bắp không hoạt động, bị căng ra và dẫn đến chuột rút.

- Người dùng các loại thuốc Statin, Prednisolone, thuốc lợi tiểu,... gây ra rối loạn chất điện giải. Điều này khiến cho hàm lượng các chất Ka, Na, Ca, Mg trong máu hạ dẫn đến bệnh chuột rút diễn ra thường xuyên.

- Rối loạn hệ thần kinh, căng thẳng cao độ, mang thai hay mắc các vấn đề liên quan đến hệ xương khớp cùng là những yếu tố dẫn đến nhiều trường hợp hay bị chuột rút hiện nay.

3. Một số biện pháp phòng bệnh chuột rút

Để hạn chế biểu hiện chuột rút xuất hiện thì bạn cũng cần phải chú ý một số vấn đề sau:

- Bổ sung đầy đủ các loại dưỡng chất cần thiết cho cơ thể thông qua khẩu phần ăn hàng ngày. Nên đặc biệt chú ý các loại thực phẩm giàu Canxi, Magie, Kali, Vitamin,...

- Đi bộ thường xuyên và đều đặn hơn mỗi ngày.

- Cung cấp đủ lượng nước cho cơ thể, nhất là khi vận động ngoài trời, lúc thời tiết nắng nóng,...

- Hạn chế mang giày cao gót, giày quá chật để giúp tuần hoàn máu lưu thông dễ dàng.

- Ngâm chân với nước nóng mỗi đêm sẽ hạn chế được tình trạng chuột rút cùng với một số bệnh lý khác.

- Sử dụng Vitamin E, thuốc thư giãn cơ,... để điều trị với trường hợp chuột rút kéo dài và thường liên tục.

Kéo giãn điền kinh là phương pháp hữu ích nhất. Đứng một chân về phía trước và uốn cong gối, chân sau thẳng gối, giống với tư thế chuẩn bị lao về phía trước. Tay có thể được đặt trên tường để giữ cân bằng. Cả hai gót chân vẫn đặt trên sàn. Đầu gối của chân trước được gấp nhiều hơn cho đến khi một cảm giác căng được cảm nhận dọc theo mặt sau của chân kia. Khoảng cách giữa hai chân càng lớn và đầu gối phía trước càng gập được nhiều, thì chân càng được duỗi mạnh. Mỗi lần duỗi trong 30 giây và lặp lại 5 lần. Lặp lại kéo giãn ở chân bên kia.

Hầu hết các loại thuốc được kê đơn để phòng ngừa chuột rút (như chất bổ sung canxi, quinine, magiê, benzodiazepine) đều không được khuyến cáo. Hầu hết không chứng minh được hiệu quả. Quinine có hiệu quả trong một số thử nghiệm nhưng thường không được khuyến cáo kéo dài vì đôi khi có các tác dụng bất lợi nghiêm trọng (như rối loạn nhịp tim, giảm tiểu cầu, ban xuất huyết hoại tử và hội chứng tan máu tăng ure huyết -HUS, phản ứng dị ứng trầm trọng). Mexiletine đôi khi cũng có ích, nhưng liệu việc sử dụng nó có tương xứng khi so với nguy cơ các phản ứng phụ hay không vẫn chưa được làm rõ. Những tác dụng phụ này bao gồm buồn nôn, nôn mửa, ợ nóng, chóng mặt, và run.

Xem thêm: Tổng hợp thực phẩm có thể giúp giảm chuột rút cơ bắp