Con đủ 18 tuổi đang học nghề được tính là người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân - Ảnh minh họa
Trả lời:
Dựa trên nội dung của Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 (Luật số 109/2025/QH15) vừa được Quốc hội thông qua (theo các thông tin cập nhật mới nhất tính đến tháng 1/2026), dưới đây là phân tích chi tiết về Khoản 4 Điều 10 và Điều 29 của Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 mà bạn quan tâm. Đây là hai điều khoản then chốt tác động trực tiếp đến quyền lợi của người nộp thuế và thời điểm áp dụng các ưu đãi mới trong năm 2026.
1. Xác định người phụ thuộc theo Khoản 4 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025
Điều 10 của Luật mới quy định về "Giảm trừ gia cảnh". Trong đó, Khoản 4 tập trung quy định chi tiết về đối tượng người phụ thuộc mà người nộp thuế được tính giảm trừ.
Nội dung trọng tâm của Khoản 4 Điều 10 kế thừa và làm rõ các quy định trước đây, cụ thể bao gồm:
Đối tượng: Con (bao gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ/chồng) được tính là người phụ thuộc nếu:
- Dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng).
- Từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
- Đang theo học tại các bậc học (đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề) tại Việt Nam hoặc nước ngoài và không có thu nhập hoặc thu nhập không vượt quá mức quy định (thường là 1 triệu đồng/tháng).
Điểm mới/Lưu ý: Luật thuế thu nhập cá nhân năm 2025 giữ nguyên tinh thần nhân văn đối với trường hợp con đang đi học nghề (như trường hợp con bạn). Tuy nhiên, mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc theo Điều 10 đã được nâng lên đáng kể so với luật cũ.
Cụ thể mức giảm trừ mới tại Điều 10:
- Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế: 15.500.000 đồng/tháng (tăng từ mức cũ 11 triệu).
- Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6.200.000 đồng/tháng (tăng từ mức cũ 4,4 triệu).
Áp dụng vào trường hợp của bạn: Con bạn đủ 18 tuổi đang học nghề vẫn thuộc đối tượng quy định tại Khoản 4 Điều 10. Khi tính thuế năm 2026, khoản giảm trừ cho con bạn sẽ là 6,2 triệu đồng/tháng (thay vì 4,4 triệu đồng như trước).
2. Hiệu lực thi hành theo Điều 29 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025
Điều 29 quy định về hiệu lực thi hành và các điều khoản chuyển tiếp. Đây là điều khoản cực kỳ quan trọng để xác định "thời điểm vàng" bạn được áp dụng mức giảm trừ mới.
Thời điểm có hiệu lực chung: Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026.
Quy định chuyển tiếp (Đặc biệt quan trọng cho năm 2026): Để đảm bảo quyền lợi cho người nộp thuế và tính thống nhất của kỳ tính thuế, Điều 29 thường quy định ngoại lệ cho thu nhập từ tiền lương, tiền công và kinh doanh.
- Cụ thể: Các quy định về mức giảm trừ gia cảnh mới (15,5 triệu và 6,2 triệu) được áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026 (tức là tính từ 01/01/2026) đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Ý nghĩa pháp lý của Điều 29 đối với bạn: Mặc dù Luật có thể ghi ngày hiệu lực là 01/07/2026, nhưng nhờ quy định chuyển tiếp tại Điều 29, khi quyết toán thuế cho năm 2026 (thực hiện vào đầu năm 2027), bạn sẽ được tính lại toàn bộ mức giảm trừ gia cảnh của 12 tháng năm 2026 theo mức mới cao hơn.
Tóm lại, kết hợp Khoản 4 Điều 10 và Điều 29 Luật Thuế TNCN 2025, đối với năm tài chính năm 2026 thì:
- Về đối tượng: Con bạn đi học nghề vẫn được xác định là người phụ thuộc hợp lệ (theo Khoản 4 Điều 10).
- Về quyền lợi: Bạn được hưởng mức giảm trừ cho con là 6.200.000 đồng/tháng và cho bản thân là 15.500.000 đồng/tháng.
- Về thời gian: Bạn được áp dụng mức này cho toàn bộ năm 2026 (nhờ cơ chế chuyển tiếp của Điều 29), giúp giảm đáng kể số thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn khi quyết toán.
3. Cần những hồ sơ, giấy tờ gì để chứng minh khi đang theo học?
Căn cứ theo quy định tại Điểm g, Khoản 1, Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC (văn bản hướng dẫn chi tiết về hồ sơ thuế vẫn đang có hiệu lực thi hành cho các thủ tục hành chính liên quan), để chứng minh người phụ thuộc là con từ 18 tuổi trở lên đang theo học nghề, bạn cần chuẩn bị bộ hồ sơ gồm các giấy tờ sau:
Bộ hồ sơ đầy đủ nộp cho cơ quan chi trả thu nhập (doanh nghiệp/công ty nơi bạn làm việc) bao gồm:
1. Giấy tờ chứng minh nhân thân và mối quan hệ
- Bản chụp Căn cước công dân (CCCD) hoặc Chứng minh nhân dân của con.
- Bản chụp Giấy khai sinh của con (để chứng minh mối quan hệ cha/mẹ - con).
2. Giấy tờ chứng minh đang theo học (Quan trọng nhất)
Bạn cần cung cấp một trong các loại giấy tờ sau để chứng minh con đang học tại các cơ sở dạy nghề, cao đẳng, đại học...:
- Bản chụp Thẻ sinh viên/học viên (còn thời hạn hiệu lực trong năm quyết toán thuế 2026).
- Giấy xác nhận của nhà trường (bản chính hoặc bản sao công chứng) về việc con đang theo học tại trường.
- Giấy báo nhập học hoặc Biên lai thu học phí (nếu là năm đầu tiên nhập học hoặc thẻ sinh viên chưa được cấp/hết hạn nhưng đã đóng tiền học kỳ mới).
Lưu ý: Các giấy tờ này phải thể hiện rõ tên của cơ sở đào tạo và tên của người học.
3. Tờ khai đăng ký: Áp dụng mẫu số 20-ĐK-TCT (Tờ khai đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh): Bạn điền thông tin và nộp cho bộ phận kế toán/nhân sự của công ty.
Quy trình thực hiện đăng ký - Để được tính giảm trừ ngay trong năm 2026, bạn nên thực hiện theo các bước sau:
Bước 1 - Chuẩn bị: Sao chụp (photocopy) các giấy tờ tại mục A và B nêu trên. Không bắt buộc phải công chứng nếu công ty chỉ yêu cầu đối chiếu bản chính, nhưng tốt nhất nên chuẩn bị bản sao y để lưu hồ sơ.
Bước 2 - Kê khai: Điền đầy đủ thông tin vào mẫu đăng ký người phụ thuộc (do kế toán công ty cung cấp hoặc tải mẫu 20-ĐK-TCT).
Bước 3 - Nộp hồ sơ: Nộp toàn bộ hồ sơ cho bộ phận kế toán/nhân sự của công ty.
Lưu ý: Bạn nộp cho công ty để công ty quản lý và lưu giữ hồ sơ này (để trình cơ quan thuế khi có thanh tra), chứ không nộp trực tiếp cho cơ quan thuế (trừ trường hợp bạn tự quyết toán thuế trực tiếp với cơ quan thuế).
Trách nhiệm về điều kiện thu nhập - Pháp luật thuế quy định con trên 18 tuổi học nghề phải không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không quá 1.000.000 đồng.
- Hồ sơ: Về mặt giấy tờ, bạn không cần xin giấy xác nhận "không có thu nhập" của địa phương hay cơ quan nào.
- Cam kết: Thông qua việc kê khai vào mẫu đăng ký, bạn đã tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin này. Nếu cơ quan thuế kiểm tra mã số thuế cá nhân của con bạn và phát hiện có thu nhập cao hơn mức quy định, họ sẽ truy thu thuế và phạt vi phạm hành chính.
Mọi vướng mắc pháp lý liên quan, cần trao đổi hoặc làm rõ hơn vui lòng trao đổi trực tiếp với luật sư qua số: 1900.6162 để được hỗ trợ trực tiếp.
