1. Công chức phải kê khai tài sản của người thân như thế nào?
Dựa theo quy định tại Điều 33 của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, nghĩa vụ kê khai tài sản và thu nhập được quy định như sau:
- Phạm vi nghĩa vụ kê khai: Người có nghĩa vụ kê khai phải thực hiện việc kê khai tài sản, thu nhập và biến động liên quan đến tài sản và thu nhập của bản thân, của vợ hoặc chồng và con chưa thành niên theo quy định của Luật phòng, chống tham nhũng năm 2018.
- Trung thực và trách nhiệm: Người có nghĩa vụ kê khai phải đảm bảo tính trung thực trong quá trình kê khai tài sản, thu nhập, cũng như giải trình trung thực về nguồn gốc của tài sản và thu nhập tăng thêm. Việc kê khai và giải trình phải tuân theo trình tự và thủ tục quy định tại Luật phòng, chống tham nhũng năm 2018. Việc vi phạm nghĩa vụ kê khai và giải trình có thể khiến người đó chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Căn cứ theo Điều 34 của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 (một cụm từ đã bị thay thế bởi khoản 3 Điều 217 Luật Doanh nghiệp năm 2020), danh sách người có nghĩa vụ kê khai tài sản và thu nhập bao gồm:
- Các cán bộ và công chức.
- Sĩ quan của Công an nhân dân; sĩ quan của Quân đội nhân dân, bao gồm cả quân nhân chuyên nghiệp.
- Người đảm nhiệm các chức vụ từ Phó trưởng phòng và tương đương trở lên tại các đơn vị sự nghiệp công lập, cũng như các doanh nghiệp mà Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; người được bổ nhiệm làm đại diện phần vốn nhà nước tại các doanh nghiệp.
- Những người ứng cử vào vị trí đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu Hội đồng nhân dân.
Do đó, ngoài việc cán bộ và công chức có nghĩa vụ kê khai tài sản, họ cũng phải thực hiện nghĩa vụ kê khai tài sản và thu nhập của vợ hoặc chồng, cùng như con cái chưa đủ tuổi thành niên theo quy định của Luật. Điều này nhằm tăng cường khả năng theo dõi và đảm bảo tính minh bạch trong việc quản lý tài sản và thu nhập của các thành viên trong gia đình.
2. Những loại tài sản, thu nhập nào của người thân mà công chức phải kê khai?
Dựa theo khoản 1 Điều 35 của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, các loại tài sản và thu nhập cần phải kê khai được quy định như sau:
- Quyền sử dụng đất, nhà ở, công trình xây dựng và tài sản khác gắn liền với đất, nhà ở, công trình xây dựng: Bao gồm quyền sở hữu, quyền sử dụng đất, tài sản nhà ở, công trình xây dựng và bất kỳ tài sản nào khác có liên quan trực tiếp và gắn liền với đất, nhà ở, hoặc công trình xây dựng.
- Kim khí quý, đá quý, tiền, giấy tờ có giá và động sản khác từ 50.000.000 đồng trở lên: Bao gồm các tài sản như kim khí quý, đá quý, tiền mặt, giấy tờ có giá trị (như chứng chỉ cổ phần, trái phiếu, hợp đồng, v.v.) và bất kỳ động sản nào khác có giá trị từ 50.000.000 đồng trở lên.
- Tài sản, tài khoản ở nước ngoài: Bao gồm mọi loại tài sản, tài khoản tại các quốc gia ngoài Việt Nam.
- Tổng thu nhập giữa 02 lần kê khai: Tổng thu nhập mà người kê khai thu được từ mọi nguồn trong khoảng thời gian giữa hai lần kê khai tài sản và thu nhập.
Những loại tài sản và thu nhập này cần được kê khai để đảm bảo tính minh bạch và ngăn chặn hành vi tham nhũng. Quy định này giúp tăng cường kiểm soát và theo dõi tình hình tài sản và thu nhập của người có nghĩa vụ kê khai, đồng thời đảm bảo tuân thủ đúng quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng.
3. Phương thức, thời điểm kê khai tài sản của người thân công chức
Căn cứ vào Điều 36 của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, việc kê khai tài sản của người thân được quy định như sau với các mốc thời gian cụ thể:
- Kê khai lần đầu:
+ Người đang giữ vị trí công tác quy định tại các khoản 1, 2 và 3 của Điều 34 của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 tại thời điểm Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 có hiệu lực. Quá trình kê khai phải được hoàn thành trước ngày 31 tháng 12 năm 2019.
+ Người lần đầu giữ vị trí công tác quy định tại các khoản 1, 2 và 3 của Điều 34 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018. Thời hạn kê khai là chậm nhất là 10 ngày kể từ ngày được tiếp nhận, tuyển dụng hoặc bố trí vào vị trí công tác.
- Kê khai bổ sung:
+ Khi có biến động về tài sản, thu nhập trong năm có giá trị từ 300.000.000 đồng trở lên, người có nghĩa vụ kê khai phải thực hiện kê khai bổ sung. Quá trình kê khai bổ sung phải hoàn thành trước ngày 31 tháng 12 của năm có biến động về tài sản, thu nhập. Trường hợp đã thực hiện kê khai theo quy định tại khoản 3 của Điều 36 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 thì không áp dụng.
- Kê khai hằng năm:
+ Người giữ chức vụ từ Giám đốc sở và tương đương trở lên phải thực hiện kê khai hằng năm và hoàn thành trước ngày 31 tháng 12.
+ Người không thuộc quy định tại điểm a, nhưng đảm nhiệm công tác tổ chức cán bộ, quản lý tài chính công, tài sản công, đầu tư công hoặc trực tiếp tiếp xúc và giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân khác theo quy định của Chính phủ cũng phải kê khai hằng năm và hoàn thành trước ngày 31 tháng 12.
- Kê khai phục vụ công tác cán bộ:
+ Khi dự kiến bầu, phê chuẩn, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại hoặc cử giữ chức vụ khác, người có nghĩa vụ kê khai quy định tại các khoản 1, 2 và 3 của Điều 34 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 phải thực hiện kê khai phục vụ công tác cán bộ. Thời hạn kê khai phải hoàn thành chậm nhất là 10 ngày trước ngày dự kiến bầu, phê chuẩn, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại hoặc cử giữ chức vụ khác.
+ Người có nghĩa vụ kê khai quy định tại khoản 4 của Điều 34 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 phải thực hiện kê khai phục vụ công tác cán bộ theo quy định của pháp luật về bầu cử. Thời điểm kê khai được thực hiện theo quy định của pháp luật về bầu cử.
Những quy định này giúp đảm bảo rằng việc kê khai tài sản và thu nhập của người thân cũng được thực hiện một cách đầy đủ, trong thời hạn và tuân theo quy định, nhằm tăng cường minh bạch và trách nhiệm trong việc quản lý tài sản và thu nhập của người có nghĩa vụ kê khai.
4. Công chức kê khai không trung thực tài sản của người thân sẽ bị xử lý thế nào?
Căn cứ vào quy định tại Điều 20 của Nghị định 130/2020/NĐ-CP, việc xử lý hành vi vi phạm đối với người kê khai được quy định như sau:
- Người có nghĩa vụ kê khai mà thực hiện việc kê khai không trung thực hoặc không giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm một cách không trung thực, tùy theo tính chất và mức độ của vi phạm, sẽ bị xử lý theo quy định tại Điều 51 của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018
- Người có nghĩa vụ kê khai mà thực hiện việc tẩu tán hoặc che dấu tài sản, thu nhập, cản trở hoạt động kiểm soát tài sản, thu nhập, hoặc không nộp bản kê khai sau hai lần được đôn đốc bằng văn bản, sẽ tùy theo tính chất và mức độ vi phạm mà bị xử lý bằng một trong các hình thức sau: cảnh cáo, hạ bậc lương, giáng chức, cách chức, bãi nhiệm, buộc thôi việc, giáng cấp bậc quân hàm hoặc giáng cấp bậc hàm.
Do đó, tùy thuộc vào mức độ của hành vi vi phạm, trong trường hợp người có nghĩa vụ kê khai thực hiện việc kê khai tài sản của người thân không trung thực, hình phạt nặng nhất có thể áp dụng là buộc thôi việc. Những biện pháp xử lý này nhằm đảm bảo tính minh bạch và trung thực trong quá trình kê khai tài sản và thu nhập của các công chức, đồng thời tạo ra cơ chế giám sát và kiểm soát hiệu quả đối với việc tuân thủ quy định pháp luật về phòng, chống tham nhũng.
Xem thêm bài viết: Công chức là gì? Ví dụ và Cách phân biệt công chức với viên chức?. Khi có thắc mắc về quy định pháp luật, quý khách hàng hãy liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư yêu cầu tư vấn đến địa chỉ emai: lienhe@luatminhkhue.vn