Khi pháp luật ra đời nó cần được đưa vào thực tiễn đời sống để điều chỉnh các quan hệ cũng như các chủ thể khác nhau. Việc đưa pháp luật vào đời sống chính là việc thi hành pháp luật. Tuy nhiên có rất nhiều người chưa hiểu được rõ khái niệm thi hành pháp luật này. tìm hiểu về khái niệm thi hành pháp luật sẽ giúp chúng ta chủ động hơn trong việc đưa pháp luật vào thực tiễn đời sống.
1. Thi hành pháp luật là gì?
Thi hành pháp luật có rất nhiều cách định nghĩa ,dựa trên cơ sở hoa khoa học và thực tiễn pháp luật tại Việt Nam. Theo đó tại các cơ sở đào tạo định nghĩa thi hành pháp luật hay gọi cách khác là chấp hành pháp luật là một trong bốn hình thức thực hiện pháp luật. Cụ thể thi hành pháp luật là hành vi thực hiện một cách hợp pháp và có mục đích của các chủ thể pháp luật nhằm hiện thực hóa các quy định pháp luật ban hành, đưa các quy định đó vào đời sống và trở thành những hành vi chuẩn mực hợp pháp.
Bên cạnh đó còn một số định nghĩa về thi hành pháp luật phổ biến như: thi hành pháp luật chính là một quá trình hoạt động có mục đích của con người mà con người thực hiện các quy định pháp luật bằng hành vi của mình trong thực tế đời sống.
Thi hành pháp luật là việc các chủ thể thực hiện pháp luật hoặc nghĩa vụ được quy định một cách chủ động. Việc thi hành pháp luật là một hoạt động quan trọng để đưa pháp luật từ văn bản thành những hành động được đi vào thực tiễn đời sống.
>> Xem chi tiết hơn: Thi hành pháp luật là gì? Ví dụ về tổ chức thi hành pháp luật?
2. Những đặc điểm của thi hành pháp luật
- Bản chất việc thi hành pháp luật mang tính chủ động, tích cực, thực hiện pháp luật dưới hình thức hành vi hành động.
- Về đối tượng thi hành pháp luật đó là mọi chủ thể
- Về hình thức thực hiện thường được biểu hiện dưới dạng những quy phạm bắt buộc, do đó chủ thể buộc phải thực hiện hành vi hành động mang tính hợp pháp.
- Mục đích thi hành pháp luật đó là đưa các quy định pháp luật vào thực tiễn đời sống, đưa những quy định đó trở thành những hành động thực tiễn, hợp pháp của các chủ thể.
3. Vai trò của thi hành pháp luật
- Giúp pháp luật được hiện thực hoá: đây chính là hoạt động đầu ra, nhằm đưa những quy định của hoạt động lập pháp vào thực tiễn. Đảm bảo hiệu lực của các quy định pháp luật trong thực tiễn được thực hiện có hiệu quả.
- Giúp nhà nước thực hiện chức năng quản lý và bảo đảm tôn trọng luật pháp
- Giúp bảo vệ quyền và lợi ích của các chủ thể
- Trong quá trình thi hành có thể phát hiện những lỗ hổng, hạn chế, những quy định pháp luật không còn phù hợp với thực tiễn. Qua đó góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao chất lượng của hoạt động lập pháp.
4. Những ví dụ về thi hành pháp luật
Ví dụ 1: Khi tham gia giao thông phải đội mũ bảo hiểm. Do đó việc chủ động và tự nguyện đội mũ bảo hiểm chính là việc thực hiện pháp luật
Ví dụ 2: Pháp luật có quy định về việc nộp thuế thu nhập cá nhân. Vì vậy anh A đã chủ động kê khai, nộp thuế thu nhập cá nhân trước thời hạn mà pháp luật quy định
Ví dụ 3: Anh A và chị B muốn kết hôn với nhau, hai anh chị đã cùng nhau ra Ủy ban nhân dân xã để thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn. Anh chị A và B đã thực hiện pháp luật đó là đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật
Ví dụ 4: Mọi công dân khi có quyết định bản án của tòa án thì phải thi hành.Trong vụ tranh chấp đất đai giữa A và B, tòa án tuyên bố A thắng kiện và B phải bồi thường thiệt hại cho A. Vì vậy B phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính đối với A theo quyết định của tòa án.
Ví dụ 5: Pháp luật quy định nghĩa vụ của cha mẹ đối với con cái trong luật hôn nhân và gia đình đó là thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con, chăm lo việc học tập giáo dục để con phát triển lành mạnh về thể chất trí tuệ, đạo đức và trở thành người con hiếu thảo của gia đình, là công dân có ích cho xã hội. Vì vậy cha mẹ phải thực hiện đảm bảo nghĩa vụ thực hiện cho con có một cuộc sống đầy đủ, ấm no và tạo điều kiện cho trẻ phát triển.
Tổ chức thi hành pháp luật là hoạt động đưa pháp luật từ văn bản pháp luật trở thành những hành động được đi vào đời sống, bằng việc thực hiện của các cơ quan có thẩm quyền. Trong nhà nước pháp quyền và thượng tôn pháp luật, các cơ quan có thẩm quyền thực hiện tổ chức thực hiện pháp luật theo hệ thống văn bản pháp luật được ban hành để đảm bảo hiệu quả thực thi.
5. Vai trò của công dân khi thi hành pháp luật
- Công dân có trách nhiệm chấp hành các quy định và quyết định của pháp luật, đóng góp vào việc xây dựng và duy trì một xã hội văn minh tổ chức và an toàn. Công dân phải tuân thủ các quy tắc, quy chế và nội quy của cộng đồng, đồng thời giữ gìn trật tự, an ninh, an toàn và vệ sinh cộng đồng
Công dân cũng có trách nhiệm thông báo cho các cơ quan chức năng đều phát hiện hành vi vi phạm pháp luật, đảm bảo rằng pháp luật được thực thi đúng đắn và công bằng. Họ cũng có quyền và trách nhiệm tham gia vào các quyết định và hoạt động của cộng đồng, đặc biệt là trong các hoạt động liên quan đến vấn đề công bằng và chính trị.
Ngoài ra, công dân còn có trách nhiệm hỗ trợ và tôn trọng các cơ quan chức năng trong việc thi hành pháp luật, đồng thời bảo vệ quyền lợi của mình và người khác theo đúng quy định pháp luật.
6. Câu hỏi củng cố
Câu 1: Công dân thi hành pháp luật khi thực hiện hành vi nào sau đây?
A. Tự giác đi cách ly Khi nhiễm covid 19
B. Tham gia câu lạc bộ bóng đá
C. Từ bỏ mọi định kiến xã hội
D. Hiến Máu Nhân Đạo
Đáp án A thi hành pháp luật là hình thức thực hiện các nghĩa vụ của mình và chủ động làm những gì pháp luật quy định phải làm. Việc đi cách ly Khi nhiễm covid 19 là mang tính bắt buộc.
Câu 2: Công dân thi hành pháp luật khi chủ động thực hiện hành vi nào sau đây?
A. Tạo lập chứng cứ vụ án
B. Bí mật sàng lọc Giới Tính
C. Tham gia nghĩa vụ quân sự
D. Đăng ký thử nghiệm vắc xin
Đáp án C
Câu 3: Khi công dân thực hiện hành vi nào sau đây pháp luật được thi hành?
A. Tuyên bố Dịch tễ
B. Che dấu tội phạm
C. Loại bỏ sự thiên vị
D. Hiến tóc
Đáp án A
Câu 4: Công dân thi hành pháp luật khi thực hiện hành vi nào sau đây?
A. Đăng ký sửa mã định danh
B. Lan tỏa thông tin nội bộ
C. Tham gia bảo vệ an ninh quốc gia
D. Bảo mật kỹ năng phòng chống dịch
Đáp án C
Đáp án A sai bởi vì mã định danh cá nhân là dãy số trên căn cước công dân, chứng minh thư thể hiện mã Thế kỷ, năm sinh, giới tính, mã tỉnh, thành phố, mã quốc gia, mã số thẻ sẽ được cấp ngẫu nhiên và mỗi người sẽ có một mã định danh khác nhau. Pháp luật không cho phép đăng ký sửa mã định danh.
Đáp án B sai vì pháp luật quy định bảo mật thông tin nội bộ. Việc lan tỏa thông tin nội bộ chính là hành vi vi phạm pháp luật nên không được xem là thi hành pháp luật
Đáp án D sai bởi vì tình hình dịch bệnh covid mới nhà nước và các cơ quan đã tích cực chủ động tuyên truyền cách phòng và chữa bệnh khi bị nhiễm covid. Bảo mật kỹ năng phòng dịch nghĩa là không thi hành pháp luật.
Câu 5: Công dân thi hành pháp luật khi thực hiện hành vi nào sau đây?
A. Hiến Máu Nhân Đạo
B. Thay đổi quyền nhân thân
C. Bảo vệ Tổ quốc
D. Bảo trợ người khuyết tật
Đáp án C
Việc bảo vệ Tổ quốc chính là nghĩa vụ cơ bản của mỗi một công dân. Vì vậy việc tự nguyện tham gia bảo vệ Tổ quốc chính là nhiệm vụ của mọi công dân trên đất nước Việt Nam.
>> Tham khảo thêm: Theo dõi tình hình thi hành pháp luật là gì? Nội dung hoạt động theo dõi và thi hành pháp luật?
Trên đây là một số thông tin về thi hành pháp luật luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Hy vọng đó là những tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.
