1. Một số thông tin cần biết về cây thù lù đực
Theo sách “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam” của Giáo sư, Tiến sỹ Đỗ Tất Lợi, cây lu lu đực có tên khác là thù lù đực, gia cầu, nút áo, cà đen, long quỳ.
Thù lù đực là cây thảo cao 30 - 100 cm, sống hằng năm hoặc lâu năm, có thân phân cành, lá nguyên, hình trái xoan nhọn, thuôn dần thành cuống; phiến hơi phân thùy hay có góc.
Quả thù lù đực nang tròn, lúc còn non có màu lục sau chuyển sang màu vàng hay đỏ, khi chín hẳn có màu tím đen bắt mắt. Quả thù lù đực có chứa nhiều hạt dẹp, khi chín có thể ăn được với vị chua chua ngọt ngọt. Cây thù lù đực ra hoa vào mùa thu.
Cây lu lu đực có vị đắng, hơi ngọt, tính hàn, có ít độc; có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi niệu. Vì cây thù lù đực có chứa các hoạt chất alkaloid như: Steroid, solanine, solasonine, solamargine, chaconine, đặc biệt là trong các quả non nên loài cây này thường được phân loại là một cây có độc.
Tuy nhiên, những hoạt chất có tính độc tự nhiên này trong cây thù lù đực có hàm lượng rất nhỏ, không gây chết người và các biến chứng nguy hiểm
. Chính vì vậy quả thù lù đực khi chín có thể ăn được. Thực tế ở các vùng nông thôn nhiều người thích ăn quả thù lù chín. Và ngọn rau thù lù, lá thù lù non được dùng làm rau ở một số nơi. Muốn sử dụng làm rau thù lù để ăn mà tránh độc thì nên luộc qua nước sôi trước khi sử dụng, sẽ làm phân hủy các chất độc.
Vì chứa nhiều chất độc hơn nên tuyệt đối không nên ăn quả thù lù đực khi còn xanh, kể cả ăn tươi hay dùng làm món rau.
Rau thù lù đực là một trong những loại rau dại ngon miệng, nhiều nơi được xem là rau đặc sản. Từ chổ chỉ là một loại rau dại xưa nhà nghèo ăn qua bữa, ăn chống đói, nay rau thù lù đã bước lên thực đơn của nhiều nhà hàng, phổ biến nhất vẫn là rau thù lù luộc chấm mắm; rau thù lù xào tỏi, rau thù lù xào thịt trâu tươi; rau thù lù nấu canh cá...
Hiện nay, tại nhiều nơi cũng đã trồng rau thù lù. Ở nông thôn thì trồng rau thù lù trong vườn đất. Tại thành phố thì trồng rau thù lù đực ở chậu nhựa, chậu cây cảnh, trồng rau thù lù trong thùng xốp...
2. Công dụng của cây thù lù đực đối với sức khỏe
Thù lù đực có tác dụng gì đối với sức khoẻ con người rất được quan tâm. Loại cây này được sử dụng làm thuốc có thể sử dụng cây tươi hoặc sấy khô. Trong khi đó, cây thù lù đực còn có vị ngọt, ăn vào có cảm giác hơi đắng, hơn nữa còn có mùi hơi hăng. Đặc biệt, thù lù đực có tính mát và hơi có độc.
Tác dụng của thù lù đực được biết đến là loại thảo được có tác dụng trong thanh nhiệt, tiêu viêm.
Ngoài ra, dân gian cho biết rằng cây thù lù đực được sử dụng để điều trị rất nhiều chứng bệnh khác nhau và còn có thể sử dụng bằng cách uống thuốc hoặc đắp bên ngoài.
Một số công dụng cụ thể của cây thù lù đực gồm: Hiệu quả tỏng việc thông tiểu tiện và chữa phù thũng. Ngoài ra, cây thù lù đực còn giúp hỗ trợ điều trị vảy nến, á sừng, viêm da cơ địa, ghẻ. Một số bệnh khác như gan to, bỏng, trĩ nội, trĩ ngoại... Đặc biệt, thù lù đực còn có tác dụng hỗ trợ điều trị ung thư hiệu quả.
Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung thư
Cây thù lù đực được nghiên cứu tại Phòng Khoa học Sinh học và Trung tâm Nghiên cứu Vật liệu Hoạt tính Sinh học thuộc trường Đại học Quốc gia Chonbuk tại Hàn Quốc.
Đối với nghiên cứu về phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung thư của loại cây này. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng chiết xuất ethanol từ quả chín của cây thù lù đực.
Sau đó thực hiện, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng thù lù đực có thể được sử dụng như một chất chống oxy hoá và đem lại hiệu quả ngăn ngừa ung thư.
Thù lù đực có tác dụng kháng khuẩn
Trong nghiên cứu được thực hiện, thù lù đực có tác dụng kháng khuẩn và làm lành vết loét.
Nghiên cứu được thực hiện tại Khoa Hóa sinh, Đại học Madras, Tamil Nadu ở Ấn Độ. Khi đó, các nhà nghiên cứu đã đem chiết xuất quả của cây thù lù đực sau đó thí nghiệm trên chuột bị viêm loét dạ dày.
Kết quả cho thấy rằng, chiết xuất từ quả của cây thù lù đực có đặc tính kháng sinh và khả năng làm lành vết loét hiệu quả.
Bảo vệ gan
Thù lù đực có tác dụng bảo vệ gan, đây là nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu tại Nhật Bản. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng chiết xuất ethanol từ cây Solanum nigrum L sau đó thực hiện trên chuột. Kết quả của nghiên cứu đã cho thấy cây thù lù đực có tác dụng bảo vệ gan đáng chú ý.
3. Cách sử dụng cây thù lù đực
Cây thù lù đực có nhiều tác dụng tốt đối với sức khoẻ. Vậy sử dụng thù lù đực để điều trị như thế nào là đúng cách?
Sử dụng thù lù đực điều trị chứng phù nề, gan to
Không thể phủ nhận công dụng của cây thù lù đực trong quá trình hỗ trợ điều trị chứng phù nề và gan to.
Điều trị chứng phù nề, gan to từ cây thù lù đực được thực hiện như sau:
- Chuẩn bị 150 gram cây thù lù đực tươi, cần chú ý bỏ quả và rửa sạch.
- Sau đó giã nát cây thù lù đực vừa chuẩn bị rồi đem khăn vải mỏng vắt lấy nước uống
- Cần chia đều nước cây thù lù đực để uống từ 2 đến 3 lần trong ngày.
Sử dụng đều đặn, đúng cách có thể cải thiện đáng kể tình trạng phù nề cũng như gan to ở người bệnh.
Cây thù lù đực chữa bệnh ngoài da
Sử dụng thù lù đực còn có thể giúp hỗ trợ điều trị và cải thiện một số bệnh ngoài da đáng kể bằng cách:
- Đem thù lù tươi khoảng 150 gram, vẫn bỏ quả sau đó rửa sạch và ép lấy nước.
- Đối với việc điều trị bệnh ngoài da bằng cây thù lù đực thì không uống mà cần đem nước ép được từ cây thù lù đực tươi để bôi ngoài da.
- Đem nước ép thù lù đực bôi vào các vị trí da bị mẩn đỏ, ngứa hay lở loét.
- Sử dụng đều đặn sẽ cải thiện tình trạng viêm da, bệnh ngoài da nhanh chóng.
Dùng thù lù đực ở dạng cao lỏng
Thù lù đực còn có thể được sử dụng ở dạng cao lỏng. Cần đem khoảng 5kg thù lù đực tươi, bỏ rễ, bỏ quả, rửa sạch.
Sau đó, đem cây thù lù vừa rửa sạch về đun trong nước sôi để lấy nước, chú ý cần vớt bỏ bã.
Tiếp đến, đun nước cốt thù lù đực trong nhiều giờ cho đến khi nào cạn đến khi nước từ cây thù lù thành dạng cao lỏng và có màu đen ở dạng sền sệt thì tắt bếp.
Cao thù lù đực có tác dụng trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh ngoài da rất hiệu quả. Đặc biệt trong đó có bệnh vảy nến, á sừng và cả bệnh trĩ.
Lưu ý khi sử dụng thù lù đực:
Dù thù lù đực là loại cây đem đến nhiều lợi ích về sức khoẻ. Tuy nhiên, như đã biết thù lù đực có độc tính.
Vì vậy, để đảm bảo được tính an toàn khi sử dụng thù lù đực làm rau hoặc làm thuốc cần chú ý:
- Thù lù đực có độc trong cả thân và lá nhưng có độc đặc biệt trong các quả xanh.
- Tuyệt đối không nên thường xuyên ăn sống loại cây này.
Do cây có độc nhất là quả xanh, vì vậy không nên ăn sống thường xuyên loại cây này. Khi sử dụng làm ra cần được nấu chín, loại bỏ quả xanh khi sử dụng (Bởi khi nấu chín độc tố của cây này sẽ giảm bớt đáng kể). Vì theo các nghiên cứu quả xanh chứa nhiều độc tố hơn so với thân lá.
- Nếu sử dụng cây thù lù làm rau cần loại bỏ quả xanh khi sử dụng.
- Nên nấu chín khi sử dụng cây thù lù, đây cũng là cách giúp loại bỏ bớt độc tố ở cây.
- Thù lù đực là cây không nên sử dụng đối với phụ nữ có thai, phụ nữ đang cho con bú và không sử dụng đối với trẻ nhỏ.
Ngoài ra, thảo dược này có thể tương tác với một số loại thuốc bạn đang sử dụng hoặc ảnh hưởng đến tình trạng sức khoẻ hiện tại. Do đó, cần chú ý tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi quyết định sử dụng cây thù lù đực với bất kỳ mục đích nào.
