1. Phải làm sao để được công nhận bản án nước ngoài tại Việt Nam?
Dựa trên nguyên tắc tôn trọng chủ quyền của mỗi quốc gia, các bản án và quyết định dân sự của cơ quan tài phán của một quốc gia chỉ có hiệu lực pháp luật trong lãnh thổ của quốc gia đó. Do đó, để một bản án hoặc quyết định dân sự có hiệu lực và có thể thi hành ở một quốc gia khác, cần phải tuân theo một thủ tục tố tụng đặc biệt được gọi là thủ tục công nhận và thi hành bản án hoặc quyết định dân sự của toà án nước ngoài. Sau khi bản án hoặc quyết định của nước ngoài đã được kiểm tra và công nhận về tính hiệu lực, nó sẽ được thực hiện bằng cách ép buộc việc thi hành trên lãnh thổ của quốc gia đã công nhận. Quy trình đặc biệt này nhằm đảm bảo giải quyết các xung đột về thẩm quyền và tôn trọng quyền thẩm quyền của mỗi quốc gia. Trong lĩnh vực pháp luật của Việt Nam, quy định về thủ tục này được tìm thấy trong Phần bảy của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, từ Điều 423 đến Điều 463.
Tòa án Việt Nam chỉ tiến hành thủ tục xem xét công nhận và thi hành bản án hoặc quyết định dân sự của toà án nước ngoài khi được đáp ứng các điều kiện sau:
- Người có liên quan phải nộp đơn yêu cầu thực hiện thủ tục này.
- Cá nhân cần thi hành bản án hoặc quyết định đó phải có địa chỉ cư trú hoặc đang làm việc tại Việt Nam, hoặc cơ quan, tổ chức liên quan phải có trụ sở chính tại Việt Nam, hoặc tài sản liên quan đến việc thi hành bản án hoặc quyết định đó phải có tại Việt Nam vào thời điểm yêu cầu.
- Bản án hoặc quyết định này phải thuộc về một quốc gia mà Việt Nam đã ký kết hoặc tham gia vào một hiệp ước quốc tế về vấn đề này, hoặc nó phải đã được pháp luật Việt Nam công nhận và cho phép thi hành.
Cần lưu ý rằng quá trình Tòa án Việt Nam tiến hành thủ tục công nhận và thi hành bản án hoặc quyết định của toà án nước ngoài là quá trình kiểm tra và xác minh về thẩm quyền xét xử của toà án nước ngoài, các quy trình thủ tục, và quyền bảo vệ lợi ích của các bên liên quan trước toà án. Tòa án Việt Nam không sẽ không xem xét lại vụ việc hoặc xem xét nội dung và tính đúng đắn của bản án hoặc quyết định đó.
2. Thủ tục yêu cầu công nhận và cho thi hành bản án, quyết định nước ngoài
*Người có quyền yêu cầu:
Theo Điều 425, Khoản 1, Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, người có quyền yêu cầu công nhận và thi hành bản án hoặc quyết định của Tòa án nước ngoài là người chịu thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của họ.
Thời hạn yêu cầu: Trong vòng ba năm kể từ ngày bản án hoặc quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài có hiệu lực pháp luật. Tuy nhiên, theo Điều 432, Khoản 2, Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, nếu có chứng minh được rằng việc không thể nộp đơn đúng thời hạn là do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, thì thời hạn yêu cầu có thể được kéo dài.
*Hồ sơ yêu cầu:
- Đơn yêu cầu công nhận và thi hành.
- Bản gốc hoặc bản sao được công chứng của bản án hoặc quyết định được cấp bởi Tòa án nước ngoài.
- Văn bản xác nhận từ Tòa án nước ngoài hoặc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài về việc bản án hoặc quyết định đó có hiệu lực pháp luật, chưa hết thời hiệu thi hành và cần được thi hành tại Việt Nam. Loại trừ trường hợp bản án hoặc quyết định đã chứa đủ thông tin này.
- Văn bản xác nhận từ Tòa án nước ngoài hoặc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài về việc người cần thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của họ đã được đòi hỏi một cách hợp pháp trong trường hợp Tòa án nước ngoài tuyên án vắng mặt họ.
*Nơi nộp đơn yêu cầu:
- Đến Bộ Tư pháp hoặc
- Gửi đến Tòa án có thẩm quyền.
Như vậy, để bản án hoặc quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài có thể được thi hành tại Việt Nam, cần phải thông qua quy trình công nhận và thi hành do Tòa án Việt Nam thực hiện. Sau khi bản án hoặc quyết định này đã được công nhận và cho phép thi hành bởi Tòa án Việt Nam, nó có hiệu lực pháp luật giống như bất kỳ bản án hoặc quyết định dân sự nào khác được Tòa án Việt Nam ban hành và được thi hành theo quy trình thi hành án dân sự.
3. Giải pháp nâng cao chất lượng việc giải quyết yêu cầu công nhận và thi hành bản án nước ngoài tại Việt Nam
Hiện tại, Việt Nam đang tích cực tham gia vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Trong quá trình này, quan hệ pháp lý trong các lĩnh vực như dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại và lao động, có yếu tố liên quan đến nước ngoài, đã phát triển và ổn định, tạo cơ sở cho sự hợp tác và phát triển chặt chẽ, thực sự và hiệu quả giữa Việt Nam và các đối tác quốc tế. Tuy nhiên, do nhiều lý do khác nhau, mâu thuẫn và xung đột có thể phát sinh từ việc thiết lập, thực hiện, thay đổi hoặc chấm dứt quan hệ giao dịch giữa các bên. Do đó, việc một hoặc nhiều bên liên quan nộp đơn kiện yêu cầu Tòa án nước ngoài hoặc Tòa án Việt Nam giải quyết xung đột là điều không thể tránh khỏi. Vì vậy, việc yêu cầu công nhận và cho thi hành bản án hoặc quyết định dân sự của Tòa án Việt Nam hoặc của Tòa án nước ngoài là bước tiến quan trọng trong quá trình đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của họ trên thực tế.
Trong thời gian gần đây, qua quá trình xử lý yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam các bản án và quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, Tòa án Việt Nam đã và đang đóng góp quan trọng vào việc thực hiện cam kết của Nhà nước Việt Nam về việc bảo vệ đầy đủ và đúng pháp luật quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, doanh nghiệp và nhà đầu tư trong nước cũng như nhà đầu tư nước ngoài. Kết quả đã đạt được đã đóng góp quan trọng vào việc cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam, hướng đến môi trường minh bạch, lành mạnh, ổn định và bền vững. Đồng thời, điều này cung cấp cơ sở cho sự tin tưởng của các nhà đầu tư và doanh nghiệp trong và ngoài nước về sự tôn trọng của Tòa án Việt Nam đối với luật pháp, sự công bằng, và không phân biệt đối xử trong quá trình xử lý và giải quyết các vụ việc.
Trong bối cảnh này, để nâng cao chất lượng công việc giải quyết yêu cầu công nhận và thi hành tại Việt Nam các bản án và quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài, việc xây dựng và ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện các quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự về quy trình công nhận và thi hành bản án và quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài là một nhiệm vụ cấp bách. Vì vậy, theo tác giả, Hội đồng Thẩm phán TANDTC cần phải xây dựng và ban hành Nghị quyết hướng dẫn việc áp dụng một số quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự về thủ tục công nhận và thi hành bản án và quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài. Nghị quyết này cần chứa các hướng dẫn về các quy định trong Bộ luật Tố tụng Dân sự mà tác giả đã đề cập trong bài viết này, cũng như về việc áp dụng nguyên tắc "có đi có lại" và các căn cứ để không công nhận bản án và quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài.
Bài viết liên quan: Thủ tục xét đơn yêu cầu không công nhận bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về vấn đề: Phải làm sao để được công nhận bản án nước ngoài tại Việt Nam? Mọi thắc mắc khác cần tham vấn về mặt pháp lý mời quý khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số tổng đài: 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm và đồng hành của quý khách hàng!
