1. Cụm động từ là gì?

Cụm động từ là những từ được tạo ra từ sự kết hợp giữa động từ và một số từ liên quan khác, trong nhiều trường hợp có một số động từ cần có các từ khác đi kèm. Như vậy thì nghĩa có câu mới được trọn vẹn. 

Nhìn về mặt lý thuyết thì cụm động từ phức tạp hơn động từ tuy nhiên về chức năng của chúng lại không khác gì động từ bởi vì chúng cũng đảm nhận chức vụ vị ngữ trong câu. 

 

2. Cấu tạo  của cụm động từ

Cậu tạo của cụm động từ được cấu tạo thành 3 phần chính. 

- Phần phía trước có chức năng bổ nghĩa cho phần trung tâm nó là các từ như cũng/còn / đang / chưa. 

- Phần trung tâm

- Phần sau nằm ở cuối câu dùng để bổ ngữ cho động từ chính cho cụm động từ chúng nằm để chỉ thời gian hay nguyên nhân , địa điểm...

Trong cụm động từ thì các phụ ngữ ở phía trước bổ sung cho động từ các ý nghĩa quan hệ thời gian, sự tiếp diễn, sự khuyến khích hoặc ngăn cản hành động; sự khẳng định hoặc phủ định hoạt động.. còn các phụ ngữ ở phía sau thì sẽ có chức năng bổ sung cho động từ các chi tiết về đối tượng, hướng, thời gian, địa điểm, mục đích, nguyên nhân, phương thức hoạt động....

Ví dụ về cụm động từ 

- ví dụ 1: Đã đi nhiều nơi

+ Phần trước: Đã

+ Phần trung tâm: đi

+ Phần sau : Nhiều nơi

- Ví dụ 2 : Cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi người

+ Phần trước: Cũng

+ Phần trung tâm: ra

+ Phần sau: những câu đố oái oăm để hỏi mọi người

Ví dụ 3: Đang đi chơi

+ Phần trước: Đang

+ Phần trung tâm: đi

+ Phần sau: chơi

Ngoài ra thì trong một vài trường hợp thì cụm động từ sẽ bị khuyết đi phần trước hoặc phần sau. 

Tuy nhiên thì nhiều động từ phải có các từ ngữ phụ thuộc nó đi kèm tạo thành cụm động từ thì mới trọn nghĩa. 

Ví dụ như trong câu Tôi đang định xin lỗi nó, nhưng thấy nó khóc to quá, tôi không dám mở lời. 

Cụm động từ " đang định xin lỗi nó" và " không dám mở lời" là hai động từ tình thái phải có động từ khác nữa đi kèm phía sau. 

 

3. Bài tập về cụm động từ

Bài 1: Tìm cụm động từ trong đoạn văn sau:

Hổ đực mừng rỡ đùa giỡn với con, còn hổ cái thì nằm phục xuống, dánh mệt mỏi lắm. Rồi hổ đực quỳ xuống bên một gốc cây, lấy tay đào lên một cục bạc

Hướng dẫn giải: Mừng rỡ đùa giỡn với con, nằm phục xuống, mệt mỏi lắm, quỳ xuống bên một gốc cây, lấy tay đào lên một cục bạc

Bài 2: cho đoạn văn sau

" Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm. Chẳng bao lâu tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng. Đôi càng tôi mẫm bóng. Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt. Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hai của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào ngon cỏ. Những ngon cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao lia qua. Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã" 

( Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí) 

a, Xác định cụm động từ trong đoạn văn trên?

b. Điền các cụm động từ đã tìm được vào mô hình cụm động từ? 

Hướng dẫn giải

a. Xác định cụm động từ trong đoạn văn: ăn uống điều độ, làm việc có chừng mực, chóng lớn lắm, đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng, cứ cứng dần và nhọn hoắt, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ, vừa lia qua, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã....

b. Mô hình

Phần trước Phần trung tâm Phần sau
  ăn uống điều độ
đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng
  làm việc có chừng mực
  chóng lớn lắm
cứ cứng dần và nhọn hoắt  
  đạp  phanh phách vào các ngọn cỏ
vừa lia  qua
đã nghe tiếng phành phạch giòn giã

Bài 3: Hãy tìm động từ trong đoạn văn sau.

" Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi xuống mặt bàn. Thanh định thần nhìn rõ: con mèo của bà chàng, con mèo già vẫn chơi đùa với các chàng ngày trước. Con vật nép chân vào mình khẽ phe phẩy cái đuôi, rồi hai con mắt ngọc thạch xanh giương lên nhìn người. Thanh mỉm cười lại gần vuốt ve con mèo"

( Thạch làm, Dưới bóng hoàng lan)

Hướng dẫn giải: Các động từ trong đoạn văn là vụt, rơi, nhìn, chơi đùa, nép, phe phẩy, giương, nhìn, mỉm cười, lại, vuốt ve.

Bài 4: Thành phần trung tâm của cụm động từ " còn đang nô đùa trên bãi biển" là gì?

A. Nô đùa

B. Trên

C. Bãi biển

D. Còn đang

Bài 5: trong cụm động từ, các phụ ngữ ở phần phụ trước không có tác dụng bổ sung cho động từ các ý nghĩa nào

A. Quan hệ thời gian

B. sự tiếp diễn tương tự

C. Sự khằng định hoặc phủ định hành động

D. Chỉ cách thức hành động

Bài 6: Nhận định nào sau đây không đúng về cụm động từ. 

A. Có ý nghĩa đầy đủ hơn và cấu trúc phức tạp hơn động từ

B. Do một động từ và một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành

C. Hoạt động trong câu không như động từ

D. Hoạt động trong câu như một động từ

Bài 7:Phần phụ sau cụm động từ bổ sung ý nghĩa cho động từ?

A. Chỉ nguyên nhân, mục đích

B. Chỉ thời gian, địa điểm

C. Chỉ không gian

D. Tất cả các đáp án trên. 

câu 8: Đọc câu văn " Từ xa, nhìn thấy hổ dùng đầu dụi vào quan tài, gầm lên, chạy quanh quan tài vài vòng rồi đi, từ đó về sau, mỗi dịp ngày giỗ bác tiều, hổ lại đưa dê hoặc lợn đến để ngoài nhà bác tiều"  trong đoạn văn trên, tác giả đã mấy lần sử dụng động từ?

A. Năm

B. Sáu

C. Bảy

D. Tám

câu 9: cụm động từ bao gồm có mấy phần

A. Có 2 phần

B. Có 3 phần

C. có thể có 2 phần hoặc 3 phần

D. Trên 4 phần

Trên đây là toàn bộ bài viết của chúng tôi về cụm động từ, một trong những phần kiến thức được giảng dạy trong chương trình học của học sinh ngày nay, hi vọng rằng thông qua bài viết này chúng tôi đã cung cấp cho các bạn một lượng kiến thức bổ ích về cụm động từ, để phục vụ cho công tác học tập và giảng dạy. Cảm ơn các bạn đã giành thời gian để đọc bài viết của chúng tôi.