Ngoài dịp Tết Nguyên Đán thì Rằm tháng Giêng được xem là dịp lễ quan trọng trong năm của người Việt ta. Nhân dân ta từ xưa đã có câu "Cúng quanh năm không bằng rằm tháng Giêng", để chỉ đến tầm quan trọng của dịp lễ này. Nghi lễ cúng Rằm tháng Giêng được coi là lễ tổng kết cho một năm tri ân tới tổ tiên và tạ ơn những vị thần linh. Trong bài viết này, Luật Minh Khuê sẽ chia sẻ cho bạn đọc cách cúng Rằm tháng Giêng sao cho chuẩn để thu hút tài lộc về cho gia chủ.
1. Nguồn gốc ngày Rằm tháng Giêng
Rằm tháng Giêng hay còn có tên gọi khác là tết Nguyên Tiêu, ngày này có nguồn gốc bắt đầu từ Trung Quốc và được diễn ra từ ngày 14 đến hết ngày 15 tháng Giêng Âm lịch. Có rất nhiều sử sách viết rằng ngày Rằm tháng Giêng bắt nguồn từ thời Tây Hán của Trung Quốc. Tương truyền rằng nó bắt đầu với việc các mỹ nữ trong cung cứ mỗi dịp Tết đến xuân về đều rất nhớ nhà nhưng không được rời khỏi kinh thành để thăm gia đình. Vào lúc này thì một viên thần của Hán Vũ Đế - Đông Phương Sóc đã lay động trước tấm lòng của cung nữ và giúp đỡ cô trốn khỏi kinh thành. Ông tung tin thành Trường An sẽ bị cháy rụi và đưa ra kế sách cho Vua và hoàng tộc đi lánh nạn, trong kinh thành cung vua sẽ được treo đầy đèn lồng để giả cảnh lửa cháy. Hán Vũ Đế đã chấp thuận kế sách này và đúng vào ngày Rằm tháng Giêng hằng năm nhà nhà trong kinh thành đều treo đèn lồng đỏ. Phong tục này được lưu truyền rộng rãi qua nhiều thế hệ, lan rộng ra các nước Đông Nam á, ảnh hưởng đến Việt nam.
2. Ý nghĩa của Rằm tháng Giêng
Tuy nhiên, ngày Rằm tháng Giêng được bắt nguồn từ Trung Quốc nhưng tại Việt nam thì nó được tổ chức khác một chút. Ý nghĩa thực tế của dịp lễ Rằm tháng Giêng đối với người Việt ta được lưu truyền từ lâu trong xã hội và được gìn giữ đến ngày nay nó vẫn là dịp lễ quan trọng. Tết Nguyên Tiêu có nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới. Trong đó, Nguyên nó mang hàm ý chỉ thứ nhất, còn Tiêu chính là đêm. Ngoài ra, Tết Nguyên Tiêu còn có tên gọi khác là Tết Thượng Nguyên, giúp để phân biệt với hai dịp lễ lớn khác trong năm đó là Tết Trung Nguyên (Rằm tháng bảy) và Tết Hạ Nguyên (Rằm tháng mười).
Vào dịp Rằm tháng Giêng được coi là một ngày lễ cực kỳ quan trọng đối với Phật giáo, trong Phật giáo cũng có câu "Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng". Vào ngày này, nhà nhà ai ai sẽ cùng nhau đi lễ chùa, bày mâm cỗ cúng để tỏ lòng biết ơn, thành kính với Phật và tổ tiên của mình, đồng thời, cầu mong may mắn, ban phước lành cho gia đình.
3. Cúng Rằm tháng Giêng năm Quý Mão ngày nào đẹp?
Theo các nhà chuyên gia phong thủy thì vào tháng Giêng năm Quý Mão sẽ có hai ngày được xem là tốt và phù hợp để thực hiện các nghi thức cúng rằm. Bao gồm những ngày, giờ sau:
- Vào ngày 14 tháng 12 Âm lịch tức ngày mùng 5/1/2023 dương lịch là ngày Quý Hợi vô cùng tốt cho mọi việc, nó được rơi vào ngày thứ Năm trong tuần.
- Vào ngày 15 tháng 12 Âm lịch tức ngày mùng 6/1/2022 dương lịch là ngày Giáp Tý cát lành, ngày này được xem là tốt cho mọi việc, đặc biệt là cầu cúng và nó rơi vào ngày thứ Sáu trong tuần.
Ngoài ra, vào ngày 14 tháng Chạp gia chủ cũng nên chọn giờ đẹp để cúng Rằm tháng Giêng giúp đón may mắn, tài lộc vào nhà theo các khung giờ mà những nhà phong thủy đã xem:
- Bính Thìn (7 giờ đến 9 giờ): Tư Mệnh
- Mậu Ngọ (11 giờ đến 13 giờ): Thanh Long
- Kỷ Mùi (13 giờ đến 15 giờ): Minh Đường
- Nhâm Tuất (19 giờ - 21 giờ): Kim Quỹ
Vào ngày 15 tháng Giêng, khung giờ được các nhà phong thủy xem là giờ đẹp để chọn cúng rằm sẽ gồm các giờ sau:
- Đinh Mão (5 giờ đến 7 giờ): Ngọc Đường
- Canh Ngọ (11 giờ đến 13 giờ): Tư Mệnh
- Nhâm Thân (15 giờ đến 17 giờ): Thanh Long
- Quý Dậu (17 giờ đến 19 giờ): Minh Đường
Thông thường, tục lệ xưa thường cho rằng cúng Rằm tháng Giêng là phải cúng vào ngày chính của Rằm tức vào giờ Ngọ (từ 11 giờ trưa đến 13 giờ) được xem là thời điểm tốt nhất. Mọi người cho rằng đây là khung giờ mà thần Phật sẽ giáng thế, sẽ chứng nghiệm cho lòng thành của gia chủ. Tuy nhiên, nếu như gia chủ không thể sắp xếp được thời gian trên, gia chủ có thể làm lễ cúng từ sáng ngày 14 tháng Giêng đến trước 19 giờ vào ngày 15 tháng Giêng là được.
Để cúng Rằm tháng Giêng, gia chủ cần chuẩn bị 1 mâm cỗ cúng Phật và một mâm cỗ cúng gia tiên. Cách chuẩn bị mâm cỗ cúng Phật và gia tiên như sau:
- Mâm cỗ cúng Phật: một mâm cỗ cúng Phật đầy đủ thường bao gồm: hoa quả tươi, chè hoặc xôi, các món đậu, món canh, món xào. Vào ngày này, thường người dân có thể thêm vào mâm cỗ cúng Phật món chè trôi nước với mong ước cho cả năm suôn sẻ, hạnh phúc, viên mãn. Chú ý, mâm cỗ để cúng Phật phải có đầy đủ màu sắc, giúp tượng trưng cho Ngũ hành.
- Mâm cỗ cúng gia Tiên: Bên cạnh mâm cỗ để cúng Phật, thì các gia đình còn phải chuẩn bị thêm mâm cỗ cúng gia tiên. Thường thì những mâm cỗ cúng gia tiên vào ngày Rằm tháng Giêng thường là đồ mặn, gồm 4 bát và 6 đĩa (có thể nhiều hơn tùy thuộc vào điều kiện gia chủ và đặc điểm, phong tục vùng miền). 4 bát sẽ là canh bao gồm: canh măng, bát bóng, bát miến, bát mọc. ^ đĩa bao gồm: thịt gà hoặc thịt lợn, giò hoặc chả, nem thính và có thể thay bằng đĩa xào, dưa muối, đĩa xôi hoặc bánh chưng hoặc chè kho và bát nước chấm.
Ngoài ra, theo phong tục truyền thống của người dân Việt ta thì thường sẽ cúng Rằm tháng Giêng vào buổi trưa, tức từ 10 giờ trở đi. Tuy nhiên, hiện nay do môt số gia đình đi làm công ty bận việc, thường sẽ cúng vào buổi tối. Thực tế, thì cúng vào giờ nào cũng được , vì việc cúng bái thường xuất phát từ lòng thành, và tâm của gia chủ, mong được chứng giám.
4. Những lưu ý khi cúng Rằm tháng Giêng
Vào dịp Rằm tháng Giêng được xem là dịp Rằm lớn nhất trong năm, do đó, khi chuẩn bị mâm cúng, bạn nên chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ tránh sai sót. Trước khi cúng phải lau dọn bàn thờ sạch sẽ, tươm tất, tránh đổ vỡ. Lưu ý không cúng Rằm tháng Giêng bằng trái cây hay hoa giả, đầu sọ lợn, món chay giả mặn. Ngoài ra, trong ngày Rằm tháng Giêng gia chủ còn phải kiêng kỵ một số điều như sau:
- Tránh để thùng gạo cạn đáy: Từ xưa người ta đã quan niệm rằng nếu đầu năm gia chủ mà để thùng gạo trong nhà cạn đáy thì quanh năm sẽ gặp đói kém, mất mùa.
- Kiêng câu cá: tương truyền rằng nếu câu cá vào ngày trăng tròn sẽ dễ mang đến vận đen xui rủi.
- Kiêng nói tục, chửi bậy vào ngày Rằm tháng Giêng: Nếu vào ngày này bạn mà nói tục, chửi bậy thì sẽ mang đến nhiều thị phi cho cả năm.
- Tuyệt đối kiêng quan hệ vợ chồng, nam nữ: vì dân ta cho rằng việc đó là dơ bẩn sẽ khiến mình gặp xui xẻo.
- Thường vào ngày Rằm, ngoài việc cúng bái tại gia thì gia chủ có thể lên chùa để cầu bình an cho gia đình. Các bạn có thể phóng sinh, thả đèn hoa đăng, dọn dẹp bàn thờ và làm lễ cúng gia tiên.
Trên đây là nội dung về Cách cúng Rằm tháng Giêng ngày nào đẹp? mà bạn có thể quan tâm. Hy vọng Luật Minh Khuê đã giúp gia đình có thể dễ dàng tiến hành lễ cúng Rằm ý nghĩa và mang lại nhiều tài lộc, phú quý cho mọi người. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết!
