1. Giới thiệu về vùng núi Đông Bắc
Vùng Đông Bắc là một vùng lãnh thổ nằm ở phía Bắc của vùng đồng bằng sông Hồng, Việt Nam. Nó bao gồm 9 tỉnh là Phú Thọ, Hà Giang, Tuyên Quang, Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Bắc Giang và Quảng Ninh. Tổng diện tích đất tự nhiên của Đông Bắc Bộ là khoảng 5,661 triệu ha, chiếm tỷ lệ 8,9% so với tổng diện tích cả nước, và dân số của vùng này là khoảng 9.140.142 người, tỷ lệ 15,2% so với tổng dân số cả nước. Địa hình của miền Bắc và Đông Bắc Bộ chủ yếu là đồi núi thấp, với nhiều cánh cung mở rộng về phía Bắc và hội tụ tại dãy Tam Đảo. Mặc dù vùng này có đồi núi thấp, nhưng địa hình rất đa dạng, đặc biệt là sự tồn tại của các thạch cao độc đáo ở nhiều vùng. Có các đồng bằng nhỏ như Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang trong các khu vực núi. Khu vực nền cổ thượng nguồn sông Chày là khu vực cao nhất miền này, với nhiều ngọn núi cao trên 2000m, tạo thành những sơn nguyên hiểm trở như Đồng Văn và Hà Giang.
Các dãy núi có hướng vòng cung theo các thung lũng sông Cầu, sông Lục Nam, sông Thương, sông Chảy... Độ cao của các dãy núi này thấp dần từ phía Tây Bắc xuống đến Đông Nam. Khu vực giáp biên giới Việt-Trung thuộc tỉnh Hà Giang và Cao Bằng có các đỉnh núi cao trên 2000m. Trong khi đó, khu vực trung tâm Đông Bắc là vùng đồi núi thấp, với độ cao trung bình khoảng 500-600m.
- Phía Tây Nam của vùng, từ Phú Thọ đến nam Tuyên Quang và Yên Bái, cuối cùng là Thái Nguyên đến Bắc Giang, có địa hình thấp dần theo hướng về phía đồng bằng. Vùng này được gọi là "vùng trung du" và có độ cao trung bình từ 100-500m. Có một vùng đồng bằng khá rộng bị chia cắt bởi các gò đồi.
- Phía Bắc của vùng giáp biên giới Việt - Trung là các cao nguyên, bao gồm các cao nguyên Bắc Hà, Quản Bạ, Đồng Văn theo chiều từ Tây sang Đông. Độ cao trung bình của các cao nguyên này dao động từ 1000-1200m, riêng cao nguyên Đồng Văn có độ cao 1600m. Các sông suối chảy qua các cao nguyên đã tạo ra nhiều hẻm núi dài và sâu.
- Phía Đông của vùng, tính từ trung lưu con sông Gâm đổ ra biển, có địa hình thấp hơn và có nhiều dãy núi hình vòng cung quay lưng về hướng Đông. Núi thậm chí nhô lên cả trên biển, tạo ra cảnh quan nổi tiếng của Vịnh Hạ Long.
2. Đặc điểm điển hình vùng núi Đông Bắc là gì?
Khu vực Đông Bắc của địa hình đồi núi có những đặc điểm chi tiết sau:
- Phạm vi đồi núi khu vực Đông Bắc nằm ở phía Đông của thung lũng Sông Hồng, địa điểm này nằm về phía Đông so với thung lũng sông Hồng.
- Hướng núi chủ yếu trong khu vực Đông Bắc là hướng vòng cung. Điều này có nghĩa là hình dạng chính của địa hình đồi núi khu vực Đông Bắc có dạng một vòng cung lớn.
- Khu vực Đông Bắc bao gồm 4 cánh cung chính: Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn và Đông Triều. Các cánh cung này mở ra về phía Bắc và phía Đông và tập trung tại Tam Đảo. Điều này tạo nên một cấu trúc phân cấp và gom nhóm các dãy núi trong khu vực.
- Địa hình đồi núi trong khu vực Đông Bắc chủ yếu là các đồi và núi thấp. Tuy nhiên, cũng có một số đỉnh núi cao hơn 2000m, như khu vực thượng nguồn sông Chảy. Điều này tạo nên một đa dạng về độ cao của địa hình trong khu vực này.
- Địa hình trong khu vực Đông Bắc có xu hướng giảm dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Điều này có nghĩa là độ cao của đồi núi giảm dần từ phía Tây Bắc sang phía Đông Nam. Đây là một đặc điểm tổng quát của địa hình đồi núi trong khu vực này.
Khu vực Đông Bắc của địa hình đồi núi có những đặc điểm riêng biệt và đa dạng. Nằm ở phía Đông của thung lũng Sông Hồng, khu vực này có hướng núi chủ yếu là hướng vòng cung và chứa 4 cánh cung chính: Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn và Đông Triều. Địa hình đồi núi Đông Bắc chủ yếu là các đồi và núi thấp, nhưng cũng có đỉnh núi cao hơn 2000m tại khu vực thượng nguồn sông Chảy. Đặc biệt, địa hình trong khu vực này có xu hướng giảm dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam.
=> Như vậy, khu vực Đông Bắc của địa hình đồi núi mang đến một hình dạng tổng thể hài hòa và đa dạng. Đây là một khu vực có giá trị về môi trường và cảnh quan, có thể có tác động đáng kể đến hệ sinh thái và hoạt động kinh tế xã hội của khu vực. Việc hiểu rõ những đặc điểm này sẽ giúp chúng ta nắm bắt và khai thác tối đa tiềm năng của khu vực Đông Bắc, đồng thời bảo vệ và bảo tồn sự đa dạng và quyền lợi của cộng đồng trong quá trình phát triển.
3. Tại sao khu vực Đông bắc lại có địa hình vùng núi như vậy?
Có một số nguyên nhân chính đóng vai trò trong việc hình thành địa hình vùng núi Đông Bắc như hiện tại:
- Vị trí địa lý: Vùng núi Đông Bắc nằm ở phía Đông của thung lũng sông Hồng, tiếp giáp với các vùng núi và cao nguyên ở Trung Quốc. Sự tương tác của các tảng đá và lực lượng địa chất trong quá trình địa chất học đã tạo nên hệ thống núi non phức tạp trong khu vực này.
- Quá trình địa chất lịch sử: Trong quá khứ, vùng núi Đông Bắc đã trải qua các giai đoạn địa chất phức tạp và các hoạt động đáng kể của các lực lượng địa chất. Điều này đã dẫn đến sự nâng cao, nghiêng và biến dạng của lớp đá và hệ thống núi non.
- Sự ảnh hưởng của các đợt địa chấn: Khu vực Đông Bắc nằm trong vùng địa chấn phức tạp và nằm trên một số vết nứt và đường phân giới của các bức xạ địa chấn. Các đợt địa chấn và chuyển động đá đã góp phần tạo ra sự biến dạng địa hình và hình thành các dãy núi và cao nguyên.
- Sự xói mòn và chảy chỗ: Quá trình xói mòn của các sông, sông suối và thời tiết đã tạo ra các thung lũng sông, đồng bằng và các hẻm núi sâu. Sự chảy chỗ của nước và sự tác động của các nguồn nước ngầm cũng đã tác động đến hình dạng địa hình trong vùng.
=> Địa hình vùng núi Đông Bắc là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố địa lý, quá trình địa chất lịch sử và các lực lượng tự nhiên. Vị trí địa lý của vùng nằm ở phía Đông của thung lũng sông Hồng và tiếp giáp với Trung Quốc đã đóng vai trò quan trọng trong hình thành địa hình núi non. Quá trình địa chất lịch sử, bao gồm các giai đoạn phức tạp và hoạt động địa chất, đã tạo ra sự nâng cao, biến dạng và nghiêng của đá và hệ thống núi non. Sự tác động của các đợt địa chấn và các yếu tố xói mòn, chảy chỗ cũng đã góp phần tạo ra sự đa dạng và phức tạp của địa hình vùng núi Đông Bắc. Điều này đã tạo ra một môi trường tự nhiên độc đáo và địa điểm thu hút du khách khám phá với những cảnh quan tuyệt đẹp và các di sản địa chất độc đáo. Sự kết hợp giữa vị trí địa lý, quá trình địa chất lịch sử, các đợt địa chấn, và quá trình xói mòn và chảy chỗ đã cùng nhau tạo ra địa hình vùng núi phức tạp và đa dạng của Đông Bắc.
Ngoài những yếu tố trên, vùng núi Đông Bắc cũng chịu ảnh hưởng của khí hậu và môi trường tự nhiên. Với khí hậu ôn đới, vùng này thường có mùa đông lạnh giá và mùa hè mát mẻ, điều này cũng góp phần tạo nên sự đa dạng sinh thái và địa lý của khu vực. Mưa phân bố không đồng đều trong suốt năm, tạo điều kiện cho sự hình thành các hệ thống sông ngòi, thung lũng và đồng bằng. Địa hình vùng núi Đông Bắc cũng tạo điều kiện cho sự phát triển và phong phú của nguồn tài nguyên tự nhiên. Với đất đai phong phú và giàu mùn, vùng này là một vùng đất trồng trọt hiệu quả, đặc biệt là trong việc trồng lúa, cây trồng và nuôi gia súc. Ngoài ra, vùng núi Đông Bắc còn là một kho tài nguyên khoáng sản quan trọng của Việt Nam, với các khoáng sản như than, sắt, thiếc, apatit, bô xít, đồng và nhiều loại khoáng sản khác.
Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Thiên nhiên vùng núi Đông Bắc khác với Tây Bắc ở những điểm nào?
Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!
