1. Đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại nước ngoài được hiểu thế nào ?

Kiểu dáng công nghiệp là khía cạnh quan trọng của quá trình thiết kế và sản xuất các sản phẩm công nghiệp. Nó liên quan đến hình dáng bên ngoài của sản phẩm, được thể hiện qua hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này. Sản phẩm là những thứ bao gồm đồ vật, dụng cụ, thiết bị, phương tiện và các bộ phận dùng để lắp ráp, hợp thành các sản phẩm hoàn chỉnh. Điều quan trọng là sản phẩm được sản xuất bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp, có kết cấu và chức năng rõ ràng, và có khả năng lưu thông độc lập.

Kiểu dáng công nghiệp không chỉ đơn thuần là vẻ bề ngoài mà còn gắn liền với việc cân nhắc về tính khả thi kỹ thuật và kinh tế của sản phẩm. Quá trình thiết kế kiểu dáng công nghiệp thường đi đôi với nghiên cứu thị trường và phân tích cạnh tranh, nhằm đáp ứng nhu cầu và mong muốn của người tiêu dùng, tối ưu hóa quy trình sản xuất và tạo ra những đặc điểm sáng tạo và tiện dụng giúp sản phẩm nổi bật trong thị trường cạnh tranh.

Trái với đăng ký kiểu dáng công nghiệp trong nước thường được hiểu là đăng ký tại Cục sở hữu trí tuệ Việt Nam và có phạm vi bảo hộ trên lãnh thổ Việt Nam thì đăng ký kiểu dáng công nghiệp quốc tế là đăng ký kiểu dáng công nghiệp ở các nước ngoài lãnh thổ Việt Nam, chủ sở hữu muốn kiểu dáng của mình được bảo hộ tại nước nào thì đăng ký tại nước đó hoặc chỉ định nước đó để đảm bảo quyền lợi cho mình. Có thể đăng ký kiểu dáng tại một hay nhiều quốc gia chứ không bị giới hạn phạm vi bảo hộ.

Xem thêm: Có được đưa nhãn hiệu, xuất xứ hàng hóa vào trong Hồ sơ mời thầu?

2. Điều kiện để được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) có đưa ra các điều kiện để một kiểu dáng công nghiệp được đăng ký bảo hộ:

Về tính mới: Tính mới của kiểu dáng công nghiệp đề cập đến sự khác biệt đáng kể giữa kiểu dáng đó và những kiểu dáng công nghiệp đã công khai trước đó dưới bất kỳ hình thức nào, bao gồm cả việc sử dụng, mô tả trong nước hoặc ở nước ngoài, trước ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên nếu đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được hưởng quyền ưu tiên. Điều này đảm bảo rằng kiểu dáng công nghiệp mới được đánh giá dựa trên sự độc đáo và sáng tạo, không trùng lặp với những gì đã có trước đó, nhằm thúc đẩy sự đổi mới và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của người đăng ký.

Về tính sáng tạo: Tính sáng tạo của kiểu dáng công nghiệp được đánh giá dựa trên việc căn cứ vào các kiểu dáng công nghiệp đã được công khai trước đó dưới bất kỳ hình thức nào, bao gồm việc sử dụng, mô tả trong nước hoặc ở nước ngoài, trước ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên của đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp. Điều quan trọng là kiểu dáng công nghiệp này không thể được tạo ra một cách dễ dàng đối với người có hiểu biết trung bình về lĩnh vực tương ứng. Tính sáng tạo nhấn mạnh vào tính độc đáo và khả năng đem lại giá trị sáng tạo, khác biệt so với những gì đã tồn tại trước đó, hỗ trợ việc khuyến khích và bảo vệ các sáng kiến mới trong lĩnh vực công nghiệp.

Về khả năng áp dụng công nghiệp: Khả năng áp dụng sẽ dựa trên việc có thể sử dụng nó làm mẫu để chế tạo hàng loạt sản phẩm có hình dáng bên ngoài giống với kiểu dáng công nghiệp đó bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp. Điều quan trọng là kiểu dáng công nghiệp này có khả năng áp dụng rộng rãi và thực tế trong việc sản xuất hàng loạt, không chỉ là một mẫu duy nhất hoặc không khả thi để chế tạo, giúp đảm bảo rằng kiểu dáng công nghiệp có thể được ứng dụng và phát triển trong quy mô sản xuất công nghiệp, từ đó tạo ra những sản phẩm có giá trị thương mại và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Khi có nhiều đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp trùng hoặc không khác biệt đáng kể, văn bằng bảo hộ chỉ được cấp cho kiểu dáng công nghiệp trong đơn hợp lệ có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất. Nếu có nhiều đơn đáp ứng các điều kiện và có cùng ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất, văn bằng bảo hộ chỉ được cấp cho đối tượng của một đơn duy nhất sau khi có thoả thuận của tất cả người nộp đơn. Nếu không thoả thuận được, các đối tượng tương ứng của các đơn đó sẽ bị từ chối cấp văn bằng bảo hộ.

3. Nộp đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại nước ngoài theo hình thức nào ?

Đăng ký kiểu dáng công nghiệp quốc tế sẽ có nhiều hình thức đa dạng, chủ thể có nhu cầu hãy tìm hiểu trước để biết được hình thức nào là phù hợp với mình. Theo đó, có 03 hình thức đăng ký kiểu dáng công nghiệp quốc tế chính:

Một là, đăng ký theo từng quốc gia: Hình thức đăng ký kiểu dáng công nghiệp theo từng quốc gia cho phép các doanh nghiệp hoặc cá nhân nộp đơn đăng ký trực tiếp tại cơ quan sở hữu trí tuệ của mỗi quốc gia mà họ muốn bảo hộ kiểu dáng của sản phẩm. Đối với doanh nghiệp có nhiều chi nhánh và hoạt động ở các quốc gia khác nhau, hình thức này có ưu điểm phù hợp vì cho phép họ xử lý đơn đăng ký trực tiếp và nhanh chóng. Bằng cách này, doanh nghiệp có thể bảo hộ kiểu dáng sản phẩm của mình tại từng quốc gia riêng rẽ theo nhu cầu và chiến lược kinh doanh của mình. Tuy nhiên, việc đăng ký tại từng quốc gia có thể tốn nhiều thời gian, công sức và phí tổn, đặc biệt khi muốn bảo hộ kiểu dáng ở nhiều quốc gia khác nhau.

Hai là, đăng ký theo kênh khu vực: Hình thức này cho phép các doanh nghiệp đăng ký kiểu dáng tại nhiều quốc gia thành viên của một hiệp định khu vực thông qua việc nộp một đơn đăng ký duy nhất tại cơ quan sở hữu trí tuệ của khu vực đó. Điều này giúp giảm thiểu thủ tục và chi phí khi muốn bảo hộ kiểu dáng sản phẩm trong một khu vực cụ thể. Ví dụ, trong Liên minh châu Âu, doanh nghiệp có thể đăng ký tại Cơ quan Hài hoà hoá thị trường nội địa (OHIM) để bảo hộ kiểu dáng trong nhiều quốc gia thành viên của Liên minh châu Âu. Tương tự, trong khu vực Benelux, doanh nghiệp có thể nộp một đơn duy nhất tại Cơ quan kiểu dáng Benelux (BDO) để đăng ký kiểu dáng trong Bỉ, Hà Lan và Luxembourg. Hình thức này đơn giản hóa và tối ưu hóa quy trình đăng ký kiểu dáng công nghiệp cho các doanh nghiệp có nhu cầu bảo hộ kiểu dáng tại nhiều quốc gia thành viên trong một khu vực nhất định.

Ba là, đăng ký theo kênh quốc tế: Đăng ký kiểu dáng theo kênh quốc tế thông qua Thỏa ước La Hay (Hague), trong đó Việt Nam là một trong các nước thành viên. Các doanh nghiệp muốn đăng ký quốc tế kiểu dáng của họ ở một vài nước có thể sử dụng các thủ tục quy định tại Thỏa ước La Hay (Hague) về đăng ký quốc tế kiểu dáng công nghiệp, do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) quản lý .Đây là hình thức đăng ký phổ biến và thuận tiện nhất cho doanh nghiệp và cá nhân ở Việt Nam, đặc biệt khi muốn bảo hộ kiểu dáng ở nhiều quốc gia khác nhau. Đăng ký theo Thỏa ước La Hay giúp giảm thiểu việc di chuyển giữa các nước và tiết kiệm chi phí, vì thủ tục đăng ký quốc tế kiểu dáng công nghiệp được thực hiện tại một cơ quan duy nhất, tức là Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO).

4. Thủ tục đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại nước ngoài

Cách 1: Đơn được nộp trực tiếp tới Văn phòng quốc tế

Thứ nhất, sử dụng hệ thống nộp đơn trực tuyến của WIPO (eHague). Người nộp đơn đăng nhập vào hệ thống nộp đơn trực tuyến của WIPO, sau đó nhập các thông tin cần thiết, thực hiện thanh toán phí và nộp đơn trực tuyến thông qua giao diện của hệ thống. Đây là cách tiện lợi và nhanh chóng, giúp giảm thiểu thời gian và chi phí gửi hồ sơ.

Thứ hai, gửi hồ sơ đơn trực tiếp tới WIPO hoặc gửi qua bưu điện. Người nộp đơn điền thông tin vào các mẫu có sẵn, có thể tải xuống từ trang web của WIPO. Sau đó, hồ sơ đơn có thể được gửi trực tiếp tới Văn phòng quốc tế của WIPO hoặc gửi qua dịch vụ bưu điện. Điều này phù hợp cho những trường hợp không tiện sử dụng hệ thống nộp đơn trực tuyến hoặc yêu cầu gửi hồ sơ giấy truyền thống.

Cách 2: Đơn được nộp gián tiếp qua Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam

Bước 1: Người nộp đơn nhận mẫu DM/1 tại Cục Sở hữu trí tuệ và tiến hành khai các thông tin hoặc vào Website của WIPO tải form DM/1

Bước 2: Nộp đơn đăng ký quốc tế cho Cục Sở hữu trí tuệ kèm phí chuyển đơn

Bước 3: Nhận thông báo phí từ Cục và tiến hành nộp phí cho Văn phòng quốc tế

Bước 4: Cục Sở hữu trí tuệ hoàn thiện hồ sơ và gửi Văn phòng quốc tế

Lưu ý: Phải sử dụng tiếng Anh để nộp qua Cục Sở hữu trí tuệ

5. Giới thiệu Thỏa ước Lahay về kiểu dáng công nghiệp

Thỏa ước Lahay, hay hệ thống La Hay, là một cơ chế đăng ký kiểu dáng công nghiệp quốc tế được cung cấp bởi WIPO. Hệ thống này cho phép các doanh nghiệp và cá nhân nộp đơn đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp ở một số quốc gia bằng một đơn duy nhất, sử dụng một ngôn ngữ và chỉ mất một khoản phí.

Thỏa ước Lahay bao gồm một số hiệp ước riêng biệt, như Thỏa ước Lahay năm 1925, Đạo luật Luân Đôn ngày 2 tháng 6 năm 1934, Đạo luật Lahay ngày 28 tháng 11 năm 1960 (được sửa đổi bởi Đạo luật Stockholm), và Đạo luật Geneva ngày 2 tháng 7 năm 1999.

Phiên bản gốc của Thỏa thuận (phiên bản 1925 La Hay) không còn hiệu lực, vì tất cả các quốc gia thành viên đã đăng ký các văn bản tiếp theo. Đạo luật Luân Đôn năm 1934 chính thức được áp dụng cho một quốc gia có đạo luật riêng tại Luân Đôn nếu không đăng ký Đạo luật Lahay hoặc Đạo luật Geneva liên quan đến các quốc gia có đạo luật riêng của Luân Đôn cho đến tháng 10 năm 2016. Tuy nhiên, từ ngày 1 tháng 1 năm 2010, việc áp dụng đạo luật này đã bị từ chối.

Các quốc gia có thể gia nhập Đạo luật 1960 (Lahay), Đạo luật 1999 (Geneva) hoặc cả hai. Nếu một quốc gia chỉ gia nhập một Đạo luật, thì người nộp đơn từ quốc gia đó chỉ có thể sử dụng hệ thống Lahay để bảo hộ kiểu dáng của họ ở các quốc gia khác đã gia nhập cùng một Đạo luật. Ví dụ, vì Liên minh châu Âu chỉ gia nhập Đạo luật 1999 (Geneva), những người nộp đơn đủ điều kiện sử dụng hệ thống La Hay chỉ có thể được bảo hộ cho các kiểu dáng của họ ở các quốc gia cũng đã gia nhập Đạo luật 1999 hoặc cả hai Đạo luật 1999 và 1960.

Luật Minh Khuê đã gửi tới quý khách bài viết về đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại nước ngoài. Mời quý khách hàng tham khảo thêm nội dung sau đây của chúng tôi bằng cách nhấp vào đường dẫn: Nhãn hiệu như thế nào thì được đăng ký bảo hộ tại Việt Nam? Gọi vào hotline: 19006162 hoặc nhắn tin vào email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp vấn đề pháp lý một cách nhanh chóng. Trân trọng ./.