1. Vì sao phải đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ cho tên công ty?

Đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ cho tên công ty là rất quan trọng bởi việc bảo hộ tên công ty sẽ tránh được các hành vi xâm phạm, cạnh tranh không lành mạnh của người khác, đảm bảo quyền lợi cho chủ sở hữu thực sự. Nhờ đó chủ sở hữu sẽ ngăn chặn được các hành vi như đăng ký, chiếm giữ quyền sử dụng hoặc sử dụng tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với tên thương mại được bảo hộ mà không được chủ sở hữu cho phép nhằm mục đích chiếm giữ tên miền, lợi dụng hoặc làm thiệt hại đến uy tín, danh tiếng của tên thương mại.

Ngoài ra, bảo hộ tên công ty đối với chủ thể nắm quyền sở hữu, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ sẽ khuyến khích sự sáng tạo, thúc đẩy những nỗ lực, công hiến của họ vào các hoạt động nghiên cứu; cải tiến kỹ thuật, cải tạo những sản phẩm tốt mang tên thương mại là công ty mình. Việc bảo vệ quyền sở hiệu trí tuệ góp phần giảm thiểu tổn thất và thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh hợp pháp. Nhờ vào quyền sở hữu trí tuệ, các doanh nghiệp sẽ không phải đối mặt với những thiệt hại về mặt kinh tế do hành vi "chiếm đoạt" của các đối thủ cạnh tranh.

Thông thường, một cá nhân, tổ chức phải trải qua thời gian để có thể cho ra một sản phẩm họ phải đầu tư trong nhiều năm, và có thể mất rất nhiều chi phí cho hoạt động nghiên cứu về triển khai mới có thể đưa một sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Nhờ vào bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, công ty sẽ xây dựng được "uy tín thương hiệu" được nhiều người biết đến và tin dùng. Như vâỵ, bảo hộ tên công ty không những giúp bảo vệ doanh nghiệp còn góp phần bảo vệ lợi ích người tiêu dùng, tạo sự uy tín cho doanh nghiệp.

Trên thực tế, việc đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ cho tên công ty thường được thực hiện dưới dạng đăng ký bảo hộ với hình thức tên thương mại hoặc đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ cho tên công ty với danh nghĩa nhãn hiệu (Khi đó doanh nghiệp dùng một phần tên thương mại của mình làm dấu hiệu chính để phân biệt hành hoá, dịch vụ và đăng ký bảo hộ với hình thức nhãn hiệu, nhằm xác lập quyền độc quyền thương mại).

2. Đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ cho công ty với hình thức tên thương mại

3.1. Điều kiện bảo hộ tiên thương mại

Theo Điều 76 Luật Sở hữu trí tuệ quy định về điều kiện chung đối với tên thương mại được bảo hộ thì Tên thương mại được bảo hộ nếu có khả năng phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên thương mại với chủ thể kinh doanh trong lĩnh và khu vực kinh doanh. Do đó, tên thương mại có thể hiểu là tên gọi của tổ chức, cá nhân dùng trong hoạt động kinh doanh để phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên gọi đó với chủ thể kinh doanh khác trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh.

- Điều kiện bảo hộ: Căn cứ theo quy định tại Điển b Khoản 3 Điều 6 Luật sở hữu trí tuệ, quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại được xác lập trên cơ sở sử dụng hợp pháp tên thương mại đó. Để được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tên thương mại phải đáp ứng các quy định sau đây:

+ Có khả năng phân biệt chủ thể kinh daonh mang tên thương mại đó với chủ thể kinh doanh khác trong lĩnh vực và khu vực kinh doanh. Tên thương mại được coi là có khả năng phân biệt nếu đáp ứng các điều kiện sau: chứa thành phần tên riêng, trừ trường hợp đã được biết đến rộng rãi do sử dụng; không trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên thương mại mà người khác đã sử dụng trước trong lĩnh vực và khu vực doanh nghiệp; không trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của người khác hoặc với chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ trước ngày tên thương mại đó được sử dụng.

- Các đối tượng không được bảo hộ với danh nghĩa tên thương mại bao gồm: Tên của cơ quan nhà nước; tên tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp; tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; tên của chủ thể khác không liên quan đến hoạt động kinh doanh.

- Phạm vi quyền: Tên thương mại có phạm vi bảo hộ trong lĩnh vực khu vực và khi vực kinh doanh đăng ký nhãn hiệu được bảo hộ theo phạm vi lãnh thổ quốc gia mà chủ đơn đăng ký.

3.2. Thủ tục đăng ký tên thương mại

Quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại được xác lập trên cơ sở sử dụng hợp pháp tên thương mại đó. Do đó, việc đăng ký sở hữu trí tuệ tên thương mại không phải thông qua thủ tục đăng ký quyền sở hữu công nghiệp mà sẽ dựa trên cơ sở sử dụng hợp pháp tên thương mại đó.

Điều này được quy định chi tiết tại khoản 3, Điều 10 Nghị định 65/2023/NĐ-CP về quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại: Tên thương mại được xác lập trên cơ sở thực tiễn sử dụng hợp pháp tên thương mại tương ứng với khu vực (lãnh thổ) và lĩnh vực kinh doanh mà không thực hiện thủ tục đăng ký. Khi sử dụng quyền và giải quyết tranh chấp đối với tên thương mại, chủ thể có tên thương mại phải chứng minh quyền của mình bằng các chứng cứ theo quy định. Để chứng minh tư cách chủ thể quyền đối với tên thương mại thì chủ sở hữu cần cung cấp tài liệu chứng minh việc sử dụng hợp pháp tên thương mại, lĩnh vực kinh doanh và khu vực kinh doanh sử dụng tên thương mại và quá trình sử dụng tên thương mại.

Như vậy, để được bảo hộ tên công ty của doanh nghiệp bằng Pháp luật Sở hữu trí tuệ thì đối tương bảo hộ phải là tên thương mại. Tên thương mại được xác lập trên cơ sở thực tiễn sử dụng hợp pháp tên thương mại tương ứng với khu vực lãnh thổ và lĩnh vực kinh doanh mà không thực hiện thủ tục đăng ký.

3. Đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ cho tên công ty với danh nghĩa nhãn hiệu

Nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hoá, dịch vụ của tổ chức cá nhân này với các tổ chức, cá nhân khác. Doanh nghiệp có thể sử dụng phần tên riêng trong tên thương mại của mình làm dấu hiệu chính để phân biệt hàng hoá, dịch vụ và đăng ký bảo hộ hình thức nhãn hiệu để phục vụ hoạt động kinh doanh. Chẳng hạn, "công ty trách nhiệm hữu hạn ABC" thì "ABC" sẽ được doanh nghiệp sử dụng để đăng ký nhãn hiệu. Để được độc quyền sử dụng nhãn hiệu "ABC" thì doanh nghiệp cần tiền hành thủ tục đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam.

3.1. Điều kiện bảo hộ nhãn hiệu

- Điều kiện chung đối với nhãn hiệu được bảo hộ:

+ Phải là dấu hiệu thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, hình ba chiều hoặc sự kết hợp các yếu tố đó, được thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc hoặc dấu hiệu âm thanh thể hiện được dưới dạng đồ hoạ; và

+ Có khả năng phân biệt hàng hoá, dịch vụ của chủ sở hữu nhãn hiệu với hàng hoá, dịch vụ của chủ thể khác.

- Dấu hiệu không được bảo hộ với danh nghĩa nhãn hiệu bao gồm:

Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt anm và của các nước, quốc tế ca
Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với biểu tượng, cờ, huy hiệu, tên viết tắt, tên đầy đủ của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp của Việt Nam, và tổ chức quốc tếm nếu không được cơ quan, tổ chức cho phép.
Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên thật, biệt hiệu, bút danh, hình ảnh của lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân của Việt Nam, của nước ngoài.
Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với dấu chứng nhận, dấu kiểm tra, dấu bảo hành của tổ chức quốc tế mà tổ chức đó có yêu cầu không được sử dụng, trừ trường hợp chính tổ chức này đăng ký các dấu hiệu đó làm nhãn hiệu chứng nhận.
Dấu hiệu làm hiểu sai lệch, gây nhẫm lẫn hoặc có tính chất lừa dối người tiêu dùng về nguồn gốc xuất xứ, tính năng, công dụng, chất lượng, giá trị hoặc đặc tính khác của hàng hoá, dịch vụ.
Dấu hiệu là hình dạng vốn có của hàng hoá hoặc do đặc tính kỹ thuật của hàng hoá bắt buộc phải có
Dấu hiệu chứa bản sao tác phẩm, trừ trường hợp được phép của chủ sở hữu tác phẩm đó.
Ngoài ra về khả năng phân biệt của nhãn hiệu và tiêu chí đánh giá nhãn hiệu nổi tiếng được quy định tại Điều 74, 75 Luật sở hữu trí tuệ.

3.2. Thủ tục đăng ký tên công ty với danh nghĩa nhãn hiệu

Để đăng ký bảo hộ tên công ty dưới danh nghĩa nhãn hiệu, bạn có thể tiến hành theo các bước dưới đây:

+ Bước 1: Tiếp nhận đơn

Đơn đăng ký có thể nộp trực tiếp và gửi qua bưu diện tới Cục Sở hữu trí tuệ tại Hà Nội hoặc hai văn phòng đại diện của Cục tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

+ Bước 2: Thẩm định hình thức đơn

Mục đích của bước này là kiểm tra việc tuân thủ các quy định về hình thức đối với đơn, từ đó đưa ra kết luận đơn có được coi là hợp lệ hay không (Ra Quyết định chấp nhận đơn hợp lệ hay Quyết định từ chối chấp nhận đơn hợp lệ).

Trong trường hợp đơn có thiết sót về mặt hình thức, Cục Sở hữu trí tuệ ra thông báo dự định từ chối chấp nhận đơn hợp lệ trong đó nếu rõ các lý do, thiếu sót khiến cho đơn có thể bị từ chối chấp nhận và ấn định thời hạn 2 tháng để người nộp đơn có ý kiến hoặc sửa chữa thiết sót. Nếu người nộp đơn không sửa chữa thiếu sót hoặc sửa chữa thiếu sót không đạt yêu cầu, ý kiến phản đối không xác đáng thì Cục Sở hữu trí tuệ ra quyết định từ chối chấp nhận đơn.

+ Bước 3: Công bố đơn

Sau khi có quyết định chấp nhận đơn hợp lệ, đơn sẽ được công bố trong vòng 2 tháng trên Công báo sở hữu công nghiệp.

+ Bước 4: Thẩm định nội dung đơn

Bước này xét nghiệm viên sẽ xét nghiệm nội dung đơn, từ đó đánh giá khả năng được bảo hộ của đối tượng nêu trong đơn theo các điều kiện bảo hộ, qua đó xác định phạm vi bảo hộ tương ứng.

+ Bước 5: Ra quyết định cấp/ từ chối cấp văn bằng bảo hộ

Nối đối tượng nêu trong đơn không đáp ứng được các yêu cầu về bảo hộ, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ ra quyết định từ chối cấp văn bằng bảo hộ.

Nếu đối tượng nêu trong đơn đáp ứng được các yêu cầu về bảo hộ, và người nộp đơn nộp phí, lệ phí đầy đủ, đúng hạn thì Cục sở hữu trí tuệ sẽ ra quyết định cấp văn bằng bảo hộ, ghi nhận vào Sổ đăng ký quốc gia về nhãn hiệu và công bố trên Công báo Sở hữu công nghiệp.

Mời bạn đọc tham khảo thêm bài viết: Đăng ký thương hiệu logo, nhãn hiệu độc quyền nhanh nhất 2023. Bạn đọc muốn làm dịch vụ về sở hữu trí tuệ vui lòng liên hệ số điện thoại 0986 386 648. Ngoài ra, nếu bạn có bất cứ thắc mắc nào về pháp luật cần giải đáp thì vui lòng liên hệ số tổng đài 1900.6162 hoặc liên hệ email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp. Trận trọng cảm ơn!