Mục lục bài viết

1. Đánh giá môi trường chiến lược được hiểu là như thế nào? Mục đích, ý nghĩa và vai trò đánh giá môi trường chiến lược

Môi trường luôn là lĩnh vực nóng hổi được Nhà nước và Chính phủ quan tâm hàng đầu. Song song với quá trình phát triển nền công nghệ máy móc, môi trường đang có nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng gây ảnh hưởng tiêu cực tới cuộc sống của con người và các sinh vật khác. Do đó, các hoạt động, dự án trên quốc gia cần phải có những đánh giá, điều tra chất lượng môi trường trước khi tiến hành để có các phương án xử lý đồng thời bảo vệ môi trường trong khu vực.

Tại khoản 5 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định Đánh giá môi trường chiến lược là qúa trình nhận dạng, dự báo xu hướng của các vấn đề môi trường chính, làm cơ sở để tích hợp, lồng ghép giải pháp bảo vệ môi trường trong chính sách, chiến lược, quy hoạch.

Mục đích, ý nghĩa và vai trò của việc đánh giá môi trường chiến lược

Thứ nhất, đánh giá môi trường chiến lược có ý nghĩa hết sức quan trọng là bảo đảm rằng các khía cạnh về môi trường có thể hỗ trợ một cách có hiệu quả nhất cho từng khâu, từng bước và cho toàn bộ quá trình ra quyết định, góp phần đáng kể làm cho quyết định đó có tính khả thi và bền vững trong thực tế triển khai.

Thứ hai, đánh giá môi trường chiến lược có thể trợ giúp để thực hiện được ý tưởng của sự phát triển bền vững thông qua việc gắn kết các mục tiêu về môi trường với các mục tiêu về kinh tế và xã hội trong quá trình ra một quyết định mang tính chiến lược.

Thứ ba, Dựa vào kết quả của đánh giá môi trường chiến lược, người ta có thể chỉ ra các định hướng chính xác hơn, cụ thể hơn cho công tác đánh giá tác động môi trường trong giai đoạn xây dựng các dự án đầu tư tiếp theo đối với những ngành cụ thể, những vùng cụ thể, và vì thế công tác đánh giá tác động môi trường sẽ có hiệu quả và chất lượng cao hơn.

Thứ tư, đánh giá môi trường chiến lược huy động sự tham gia của cộng đồng, tạo thuận lợi để làm gia tăng sự chất nhận của công chúng, của các cơ quan chính phủ, các tổ chức phi chính phủ liên quan đối với một quyết định chiến lược được đề ra.

 

2. Những đối tượng nào phải thực hiện đánh giá môi trường chiến lược?

Tại Điều 25 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định các đối tượng phải thực hiện đánh giá môi trường chiến lược bao gồm:

- Chiến lược khai thác và sử dụng tài nguyên cấp quốc gia.

- Quy hoạch tổng thể quốc gia; Quy hoạch không gian biển quốc gia; Quy hoạch sử dụng đất quốc gia; quy hoạch vùng; quy hoạch tỉnh; quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt.

- Chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực quy mô quốc gia, cấp vùng, quy hoạch ngành quốc gia và quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành có tác động lớn đến môi trường thuộc danh mục do chính phủ quy định.

Danh mục chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực quy mô quốc gia, cấp vùng, quy hoạch ngành quốc gia và quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành phải thực hiện đánh giá môi trường chiến lược quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP.

Việc đánh giá môi trường chiến lược được thực hiện theo quy định tại Điều 26 Luật Bảo vệ môi trường 2020 như sau:

- Cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ xây dựng chiến lược, quy hoạch theo quy định tại Điều 25 của Luật này có trách nhiệm đánh giá môi trường chiến lược đồng thời với quá trình xây dựng chiến lược, quy hoạch đó.

- Kết quả đánh giá môi trường chiến lược của chiến lược quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 25 của Luật này được tích hợp trong hồ sơ trình phê duyệt chiến lược.

- Kết quả đánh giá môi trường chiến lược của quy hoạch quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 25 của Luật này được lập thành báo cáo riêng kèm theo hồ sơ trình thẩm định quy hoạch.

- Cơ quan chủ trì thẩm định quy hoạch có trách nhiệm thẩm định kết quả đánh giá môi trường chiến lược trong quá trình thẩm định quy hoạch. Cơ quan phê duyệt chiến lược có trách nhiệm xem xét kết quả đánh giá môi trường chiến lược trong quá trình phê duyệt.

- Bộ Tài nguyên và Môi trường có ý kiến bằng văn bản về nội dung đánh giá môi trường chiến lược đối với chiến lược, quy hoạch.

- Kết quả đánh giá môi trường chiến lược là một trong các căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét phê duyệt chiến lược, quy hoạch

 

3. Những nội dung đánh giá môi trường chiến lược

Quy định về nội dung đánh giá môi trường chiến lược chia làm hai trường hợp căn cứ theo Điều 27 Luật Bảo vệ môi trường 2020 như sau:

- Đánh giá môi trường chiến lược của chiến lược phải bao gồm những nội dung:

+ Đánh giá sự phù hợp của chính sách có liên quan đến bảo vệ môi trường trong chiến lược với quan điểm, mục tiêu, chính sách về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, điều ước quốc tế về bảo vệ môi trường mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên và theo quy định của Luật này;

+ Đề xuất phương án điều chỉnh, hoàn thiện nội dung của chiến lược để bảo đảm phù hợp với quan điểm, mục tiêu, chính sách về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, điều ước quốc tế về bảo vệ môi trường mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên và theo quy định của Luật này.

Chi tiết tại Mẫu số 01a Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 02/2022/TT-BTNMT.

- Đánh giá môi trường chiến lượng của quy hoạch phải bao gồm những nội dung:

+ Các nội dung của quy hoạch có khả năng tác động đến môi trường;

+ Phạm vi thực hiện đánh giá môi trường chiến lược;

+ Thành phần môi trường, di sản thiên nhiên có khả năng bị tác động bởi quy hoạch;

+ Các phương pháp đánh giá môi trường chiến lược đã áp dụng;

+ So sánh, đánh giá sự phù hợp của quan điểm, mục tiêu quy hoạch với quan điểm, mục tiêu, chính sách về bảo vệ môi trường, chiến lược, Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia, nội dung bảo vệ môi trường trong quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh;

+ Kết quả nhận dạng các vấn đề môi trường chính có tính tích cực và tiêu cực của quy hoạch;

+ Tác động của biến đổi khí hậu;

+ Kết quả dự báo xu hướng tích cực và tiêu cực của các vấn đề môi trường chính khi thực hiện quy hoạch; giải pháp duy trì xu hướng tích cực, giảm thiểu xu hướng tiêu cực của các vấn đề môi trường chính;

+ Định hướng bảo vệ môi trường trong quá trình thực hiện quy hoạch;

+ Kết quả tham vấn các bên có liên quan trong quá trình thực hiện đánh giá môi trường chiến lược;

+ Vấn đề cần lưu ý về bảo vệ môi trường (nếu có), kiến nghị phương hướng và giải pháp khắc phục.

Kết quả đánh giá môi trường chiến lược của quy hoạch được lập thành báo cáo theo quy định tại Mẫu số 01b Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 02/2022/TT-BTNMT.

 

4. Quy trình lập báo cáo đánh giá môi trường chiến lược năm 2023

Bước 1. Chuẩn bị hồ sơ thẩm định

Hồ sơ bao gồm:

  • 01 văn bản đề nghị thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược
  • 09 bản báo cáo đánh giá môi trường chiến lược
  • 09 bản dự thảo chiến lược, quy hoạch.

Trường hợp số lượng thành viên hội đồng thẩm định nhiều hơn 09 người, cơ quan lập chiến lược, quy hoạch phải cung cấp thêm số lượng báo cáo đánh giá môi trường chiến lược và dự thảo chiến lược, quy hoạch theo yêu cầu của cơ quan tổ chức thẩm định.

Bước 2. Gửi hồ sơ đề nghị thẩm định đến cơ quan có trách nhiệm tổ chức thẩm định

Cách thức thực hiện:

  • Gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu điện
  • Gửi bản điện tử thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến đến cơ quan thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược

Bước 3. Thẩm định báo cáo

Người thực hiện: Thông qua hội đồng thẩm định do Thủ trưởng hoặc người đứng đầu cơ quan có trách nhiệm tổ chức thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược thành lập với ít nhất 09 thành viên.

Cơ quan thực hiện thẩm định có thể được thực hiện bổ sung các hoạt động sau đây:

  • Khảo sát vùng thực hiện dự án và khu vực phụ cận;
  • Kiểm chứng, đánh giá các thông tin, dữ liệu, kết quả phân tích, đánh giá, dự báo trong báo cáo đánh giá môi trường chiến lược;
  • Lấy ý kiến của các tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, các chuyên gia liên quan;
  • Tổ chức các cuộc họp chuyên gia đánh giá theo chuyên đề.

Thời hạn thực hiện thẩm định: 25 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Thời hạn thông báo kết quả thẩm định: Trong thời hạn 07 ngày làm việc, kể từ ngày họp hội đồng thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược

Bước 4: Lập hồ sơ báo cáo đánh giá môi trường chiến lược

 Sau khi nghiên cứu, tiếp thu hoặc giải trình ý kiến của hội đồng thẩm định, cơ quan lập chiến lược, quy hoạch có trách nhiệm hoàn thiện báo cáo đánh giá môi trường chiến lược và gửi lại cơ quan thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược hồ sơ báo cáo đánh giá môi trường chiến lược:

Hồ sơ gồm:

  • 01 văn bản giải trình về việc tiếp thu ý kiến của hội đồng thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược
  • 01 bản báo cáo đánh giá môi trường chiến lược hoặc 01 bản điện tử định dạng đuôi “.doc” chứa nội dung của báo cáo và 01 tệp văn bản điện tử định dạng đuôi “.pdf” chứa nội dung đã quét (scan) của toàn bộ báo cáo; 01 bản giấy dự thảo chiến lược, quy hoạch hoặc 01 bản điện tử dự thảo chiến lược, quy hoạch đã được hoàn chỉnh.

Thời hạn: Trong thời hạn 10 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được báo cáo ĐMC đã được hoàn chỉnh, cơ quan thẩm báo cáo kết quả thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược.

Bước 5: Phê duyệt báo cáo kết quả thẩm định báo cáo ĐMC

Cơ quan có thẩm định có trách nhiệm báo cáo cấp có thẩm quyền phê duyệt về kết quả thẩm định báo cáo trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận được báo cáo môi trường chiếm lược đã được cơ quan đề nghị thẩm định hoàn chỉnh.

Cơ quan thẩm định, phê duyệt xem xét ý kiến, kiến nghị của cơ quan thẩm định trong quá trình thực hiện.

Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Mẫu báo cáo đánh giá môi trường chiến lược mới nhất năm 2023, Mẫu phiếu thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược (Phụ lục 4.3)

Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng.