1. Cơ sở pháp lý
Danh mục bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự năm 2025 được quy định trong hai văn bản pháp lý chính là Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 và Thông tư 105/2023/TT-BQP.
Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 quy định chi tiết về nghĩa vụ quân sự, nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, cũng như chế độ, chính sách liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Trong khi đó, Thông tư 105/2023/TT-BQP đưa ra các quy định cụ thể về tiêu chuẩn sức khỏe và quy trình khám sức khỏe cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng. Thông tư này điều chỉnh các vấn đề như tiêu chuẩn và phân loại khám sức khỏe, khám sức khỏe cho nghĩa vụ quân sự, quản lý sức khỏe quân nhân dự bị, tuyển sinh quân sự, cũng như tuyển dụng và đào tạo sĩ quan dự bị. Tuy nhiên, các tiêu chuẩn sức khỏe cho phi công quân sự, lực lượng đổ bộ đường không, lực lượng dù và thủy thủ tàu ngầm không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư này mà phải theo các quy định riêng. Đồng thời, khám sức khỏe định kỳ và theo yêu cầu nhiệm vụ đối với sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ tại ngũ, công chức quốc phòng, công nhân và viên chức quốc phòng được thực hiện theo Thông tư số 37/2021/TT-BQP của Bộ Quốc phòng.
2. Danh mục các bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự năm 2025
Theo quy định tại Điều 14 của Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, các đối tượng được miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự bao gồm những người khuyết tật, những người mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh tâm thần hoặc bệnh mãn tính theo quy định của pháp luật. Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi và sức khỏe của những cá nhân không đủ điều kiện thực hiện nghĩa vụ quân sự vì lý do sức khỏe. Để cụ thể hóa quy định này, Phụ lục I kèm theo Thông tư 105/2023/TT-BQP đã liệt kê 10 loại bệnh thuộc diện miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự, đồng thời những người mắc các bệnh này sẽ không được nhận vào quân đội thường trực. Việc quy định rõ ràng các bệnh thuộc diện miễn nghĩa vụ quân sự giúp đảm bảo sự công bằng và hợp lý trong việc thực hiện nghĩa vụ quân sự, đồng thời đảm bảo sức khỏe và quyền lợi của các cá nhân không đủ khả năng phục vụ trong quân đội.
| TT | TÊN BỆNH | MÃ BỆNH ICD10 |
| 1 | Tâm thần | F20 đến F29 |
| 2 | Động kinh | G40 |
| 3 | Bệnh Parkinson | G20 |
| 4 | Mù một mắt | H54.4 |
| 5 | Điếc | H90 |
| 6 | Di chứng do lao xương khớp | B90.2 |
| 7 | Di chứng do phong | B92 |
| 8 | Các bệnh lý ác tính (U ác, bệnh máu ác tính) | C00 đến C97; D00 đến D09; D45 đến D47 |
| 9 | Người nhiễm HIV | B20 đến B24; Z21 |
| 10 | Người khuyết tật mức độ đặc biệt nặng và nặng |
3. Quy trình xác định đối tượng được miễn nghĩa vụ quân sự
Theo quy định tại Điều 41 của Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, được sửa đổi và bổ sung bởi Luật Dân quân tự vệ 2019, một số công dân sẽ được miễn gọi nhập ngũ. Cụ thể, những người thuộc diện miễn bao gồm: con của liệt sĩ và con của thương binh hạng một; một anh hoặc một em trai của liệt sĩ; một con của thương binh hạng hai; một con của bệnh binh có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; một con của người nhiễm chất độc da cam với tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên. Ngoài ra, những người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân hay Công an nhân dân cũng được miễn gọi nhập ngũ. Cán bộ, công chức, viên chức, và thanh niên xung phong được điều động đến công tác tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn từ 24 tháng trở lên cũng nằm trong diện miễn. Tuy nhiên, công dân thuộc diện tạm hoãn gọi nhập ngũ, nếu không còn lý do tạm hoãn thì sẽ được gọi nhập ngũ. Đặc biệt, công dân thuộc diện miễn hoặc tạm hoãn nếu có nguyện vọng và tình nguyện thì vẫn được xem xét tuyển chọn và gọi nhập ngũ.
4. Những lưu ý khi khám sức khỏe để được miễn nghĩa vụ
Khi khám sức khỏe để được miễn nghĩa vụ quân sự hiện nay, cần lưu ý những điểm sau:
Đảm bảo đầy đủ hồ sơ: Cung cấp đầy đủ giấy tờ, bao gồm giấy khám sức khỏe từ các cơ sở y tế uy tín và các giấy tờ chứng minh tình trạng sức khỏe.
Tuân thủ tiêu chuẩn: Đảm bảo bệnh lý hoặc tình trạng sức khỏe của bạn thuộc danh mục các bệnh được miễn theo quy định hiện hành.
Khám tại cơ sở y tế được chỉ định: Đến các cơ sở y tế hoặc bệnh viện đã được cơ quan quân sự chỉ định để thực hiện khám sức khỏe.
Kết quả chính xác: Đảm bảo kết quả khám sức khỏe phản ánh đúng tình trạng sức khỏe của bạn, vì kết quả này sẽ được dùng để xét miễn nghĩa vụ quân sự.
Theo dõi thông tin pháp luật: Cập nhật thông tin mới nhất về các quy định liên quan đến miễn nghĩa vụ quân sự để đảm bảo bạn đáp ứng đúng yêu cầu.
Danh mục các bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự được quy định nhằm đảm bảo rằng những công dân không đủ khả năng về sức khỏe không bị ép buộc phải thực hiện nghĩa vụ quân sự. Các lý do quy định danh mục này bao gồm:
Bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của công dân: Danh mục các bệnh được miễn giúp bảo vệ sức khỏe của những cá nhân mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh mãn tính hoặc khuyết tật, tránh việc họ phải thực hiện nghĩa vụ quân sự trong khi sức khỏe không cho phép, điều này có thể gây tổn hại thêm cho tình trạng sức khỏe của họ.
Đảm bảo hiệu quả hoạt động quân sự: Những người không đủ sức khỏe hoặc mắc các bệnh nghiêm trọng sẽ không thể thực hiện tốt nhiệm vụ quân sự. Quy định miễn nghĩa vụ quân sự cho những đối tượng này giúp duy trì hiệu quả và sự sẵn sàng chiến đấu của lực lượng quân đội.
Hỗ trợ công tác quản lý sức khỏe: Danh mục này giúp cơ quan quân sự dễ dàng phân loại và quản lý các trường hợp miễn nghĩa vụ quân sự dựa trên các tiêu chuẩn sức khỏe cụ thể, đồng thời đảm bảo rằng các quyết định được đưa ra công bằng và dựa trên cơ sở pháp lý.
Quy định rõ ràng các bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự đóng vai trò quan trọng trong việc tạo sự công bằng trong quá trình thực hiện nghĩa vụ quân sự. Khi các bệnh lý cụ thể được xác định và công nhận là lý do miễn nghĩa vụ, điều này đảm bảo rằng những công dân mắc các bệnh nặng hoặc mãn tính sẽ không bị yêu cầu thực hiện nghĩa vụ quân sự, điều mà họ không thể thực hiện hiệu quả do tình trạng sức khỏe không cho phép. Quy định này giúp bảo vệ quyền lợi của các công dân yếu thế, tránh việc họ phải gánh vác trách nhiệm quân sự mà khả năng sức khỏe của họ không đáp ứng được, đồng thời tạo điều kiện để họ có thể tập trung vào việc điều trị và phục hồi sức khỏe. Nhờ vào những quy định này, hệ thống nghĩa vụ quân sự trở nên công bằng hơn, giảm thiểu sự bất công và đảm bảo rằng mọi người chỉ phải thực hiện nghĩa vụ quân sự trong khả năng và điều kiện thực sự của họ.
Việc miễn nghĩa vụ quân sự cho những người mắc bệnh nặng không chỉ giúp đảm bảo quyền lợi của các cá nhân trong lĩnh vực quân sự mà còn là một phần quan trọng của chính sách an sinh xã hội. Chính sách này phản ánh sự quan tâm của Nhà nước đối với những công dân yếu thế, đang phải đối mặt với các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Khi những đối tượng này được miễn nghĩa vụ quân sự, họ không phải gánh vác thêm gánh nặng, điều này giúp họ tập trung vào việc chăm sóc sức khỏe và điều trị bệnh mà không phải lo lắng về việc thực hiện nghĩa vụ quân sự. Điều này cũng góp phần tạo ra một môi trường công bằng hơn, nơi các công dân có thể nhận được sự hỗ trợ cần thiết từ xã hội, đồng thời giúp giảm bớt áp lực cho những người có sức khỏe yếu. Chính sách miễn nghĩa vụ quân sự cho những người mắc bệnh nặng không chỉ thể hiện sự nhân đạo mà còn hỗ trợ việc thực hiện chính sách an sinh xã hội, đảm bảo rằng mọi công dân đều được quan tâm và bảo vệ quyền lợi một cách công bằng và hợp lý.
Các quy định này góp phần vào việc xây dựng một hệ thống nghĩa vụ quân sự công bằng, hợp lý, và nhân đạo, bảo vệ quyền lợi của công dân trong khi vẫn đảm bảo sự sẵn sàng và hiệu quả của lực lượng quân đội.
Xem thêm bài viết: Bảng phân loại tiêu chuẩn sức khỏe đi nghĩa vụ quân sự năm 2024
Khi quý khách có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn nhanh chóng và kịp thời.