1. Bối cảnh, tầm quan trọng của việc cải cách chính sách thuế
Bối cảnh và tầm quan trọng của việc cải cách chính sách thuế
- Bối cảnh:
+ Toàn cầu hóa: Nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, đòi hỏi hệ thống thuế phải phù hợp với các chuẩn mực và thông lệ quốc tế để thu hút đầu tư, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng và cạnh tranh.
+ Cơ cấu kinh tế: Nền kinh tế chuyển đổi từ mô hình kinh tế kế hoạch sang kinh tế thị trường, đòi hỏi hệ thống thuế phải điều chỉnh để phù hợp với đặc điểm của nền kinh tế thị trường, khuyến khích phát triển khu vực tư nhân, thu hút đầu tư trong và ngoài nước.
+ Cải cách hành chính: Cải cách hệ thống thuế là một phần quan trọng trong quá trình cải cách hành chính, nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thiểu chi phí tuân thủ cho người nộp thuế, nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
+ Cán cân ngân sách: Cải cách hệ thống thuế nhằm mục tiêu tăng cường nguồn thu cho ngân sách nhà nước, đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho các lĩnh vực quan trọng như giáo dục, y tế, an ninh quốc phòng, ...
- Tầm quan trọng:
+ Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế: Hệ thống thuế hợp lý, hiệu quả sẽ góp phần khuyến khích đầu tư, phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
+ Đảm bảo công bằng xã hội: Hệ thống thuế công bằng sẽ góp phần điều tiết thu nhập, hạn chế chênh lệch giàu nghèo, đảm bảo an sinh xã hội.
+ Tăng cường nguồn thu cho ngân sách nhà nước: Hệ thống thuế hiệu quả sẽ giúp tăng cường nguồn thu cho ngân sách nhà nước, đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho các lĩnh vực quan trọng như giáo dục, y tế, an ninh quốc phòng, ...
+ Nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế: Hệ thống thuế hợp lý, minh bạch sẽ tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút đầu tư trong và ngoài nước, nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế.
- Ngoài ra, việc cải cách chính sách thuế còn có ý nghĩa:
+ Nâng cao nhận thức của người dân về nghĩa vụ nộp thuế.
+ Góp phần củng cố kỷ cương pháp luật trong lĩnh vực thuế.
+ Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế.
Cải cách chính sách thuế là một nhiệm vụ quan trọng, cấp bách trong bối cảnh hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Việc cải cách thành công hệ thống thuế sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đảm bảo công bằng xã hội, tăng cường nguồn thu cho ngân sách nhà nước và nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế.
2. Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030 và mục tiêu đẩy nhanh lộ trình cải cách chính sách thuế
Nghị quyết số 98/NQ-CP được ban hành ngày 26/6/2024 nhằm cụ thể hóa việc thực hiện Chỉ thị số 27-CT/TW ngày 25/12/2023 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Nghị quyết này đặt ra các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để quán triệt và thực hiện nghiêm túc mục tiêu, yêu cầu của Chỉ thị.
Về nhiệm vụ trọng tâm tăng cường công tác quản lý nhà nước, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, triệt để tiết kiệm, chống lãng phí, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng các nguồn lực quốc gia, Nghị quyết quy định cụ thể như sau:
- Nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng các nguồn lực quốc gia:
+ Tập trung vào quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên, ngân sách nhà nước và tài sản công.
+ Rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật liên quan đến quản lý tài nguyên, ngân sách nhà nước và tài sản công.
+ Hoàn thiện thể chế, chính sách, quy trình quản lý tài nguyên, ngân sách nhà nước và tài sản công.
+ Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc quản lý và sử dụng tài nguyên, ngân sách nhà nước và tài sản công.
- Tăng cường công tác quản lý thuế:
+ Áp dụng các biện pháp chống thất thu thuế, tăng cường thu hồi nợ thuế.
+ Rà soát, hoàn thiện hệ thống chính sách thuế.
+ Nâng cao hiệu quả quản lý thuế, trong đó ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý thuế.
- Nâng cao chất lượng công tác dự báo, lập, thẩm định dự toán thu, chi ngân sách nhà nước:
+ Doanh nghiệp nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện dự toán theo quy định.
+ Cải thiện quy trình lập, thẩm định dự toán thu, chi ngân sách nhà nước.
+ Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc lập, thẩm định dự toán thu, chi ngân sách nhà nước.
- Giải quyết dứt điểm tồn tại kéo dài đối với các dự án:
+ Dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm, dự án sử dụng vốn ODA, dự án BOT, BT hiệu quả thấp, gây thất thoát, lãng phí lớn.
+ Ngân hàng thương mại yếu kém.
+ Dự án ngừng triển khai theo kết luận của các cơ quan chức năng.
- Khai thác, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, bền vững đối với đất đai, tài nguyên, khoáng sản:
+ Lập quy hoạch, kế hoạch khai thác, sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản.
+ Áp dụng các biện pháp khoa học, kỹ thuật vào khai thác, sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản.
+ Tăng cường công tác quản lý, bảo vệ đất đai, tài nguyên, khoáng sản.
- Tăng cường công khai, minh bạch:
+ Công khai thông tin về ngân sách nhà nước, tài sản công, nguồn lực quốc gia trên các hệ thống thông tin, cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước.
+ Công khai quy trình, thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư, mua sắm công, đấu thầu.
+ Công khai kết quả thực hiện các dự án đầu tư, mua sắm công, đấu thầu.
+ Nêu cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan quản lý nhà nước, người đứng đầu đối với việc gây thất thoát, lãng phí ngân sách, tài sản công.
- Đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy:
+ Sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.
+ Thực hiện nghiêm chủ trương, mục tiêu tinh giản biên chế giai đoạn 2021 - 2026.
+ Hoàn thiện vị trí việc làm gắn với biên chế của khu vực công.
+ Tiết kiệm ngân sách nhà nước chi cho bộ máy, con người.
- Ứng dụng khoa học - công nghệ:
+ Ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số vào công tác quản lý nhà nước, quản lý tài chính công.
+ Cải cách hành chính, xã hội hóa cung ứng dịch vụ sự nghiệp công.
+ Nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, tài sản công.
- Tăng cường kiểm tra, thanh tra:
+ Đẩy mạnh công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát, kiểm toán việc thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
+ Tập trung vào lĩnh vực, địa bàn, vị trí công tác dễ xảy ra lãng phí, tiêu cực.
+ Nơi có nhiều đơn, thư, khiếu nại, tố cáo, dư luận xã hội quan tâm, bức xúc.
- Kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm:
+ Kịp thời phát hiện, phòng ngừa, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm, gây thất thoát, lãng phí nguồn lực.
+ Thực hiện nghiêm kết luận, kiến nghị của các cơ quan chức năng.
+ Thu hồi tiền, tài sản cho Nhà nước.
- Việc thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp trên sẽ góp phần:
+ Đảm bảo an ninh tài chính, trật tự an toàn xã hội.
+ Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
+ Thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Chính phủ đã ban hành Kế hoạch hành động để cụ thể hóa việc thực hiện Nghị quyết số 98/NQ-CP. Kế hoạch này quy định chi tiết trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, địa phương trong việc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp.
Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Chỉ thị 27-CT/TW là một văn bản quan trọng nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Việc thực hiện hiệu quả Chương trình hành động này sẽ góp phần đảm bảo an ninh tài chính, trật tự an toàn xã hội, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
3. Lý do cần đẩy nhanh lộ trình cải cách chính sách thuế
Lý do cần đẩy nhanh lộ trình cải cách chính sách thuế
- Hệ thống thuế hiện nay còn một số bất cập, chưa hoàn thiện:
+ Thiếu tính đồng bộ: Hệ thống thuế hiện nay còn một số quy định chưa đồng bộ với các luật khác, dẫn đến khó khăn trong việc thực thi và áp dụng.
+ Nhiều lỗ hổng: Hệ thống thuế hiện nay còn nhiều lỗ hổng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trốn thuế, lậu thuế.
+ Thiếu tính cạnh tranh: Hệ thống thuế hiện nay chưa thực sự tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, cạnh tranh cho các doanh nghiệp.
+ Gánh nặng thuế: Gánh nặng thuế đối với một số đối tượng còn cao, ảnh hưởng đến đời sống của người dân.
- Cần thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế:
+ Cải cách chính sách thuế theo hướng đơn giản hóa thủ tục, giảm gánh nặng thuế cho doanh nghiệp sẽ góp phần thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
+ Một hệ thống thuế hợp lý, minh bạch sẽ tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
+ Việc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để tái đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh, tạo việc làm cho người lao động.
- Nâng cao hiệu quả quản lý thuế, chống thất thu:
+ Cải cách chính sách thuế theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin, quản lý thuế điện tử sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý thuế, chống thất thu.
+ Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm bớt các hồ sơ, thủ tục nộp thuế sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng tuân thủ pháp luật thuế.
+ Việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra sẽ giúp phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật thuế.
- Đảm bảo công bằng, bình đẳng trong thuế:
+ Cải cách chính sách thuế theo hướng thu hẹp các diện tích ưu đãi thuế, tăng cường công tác quản lý thuế đối với các đối tượng có thu nhập cao sẽ giúp đảm bảo công bằng, bình đẳng trong thuế.
+ Việc áp dụng thuế suất thu nhập cá nhân theo bậc thang sẽ giúp phân bổ thu nhập hợp lý, đảm bảo an sinh xã hội.
Cải cách chính sách thuế là một nhiệm vụ quan trọng, cấp bách trong bối cảnh hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Việc đẩy nhanh lộ trình cải cách chính sách thuế sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống thuế, thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao hiệu quả quản lý thuế, chống thất thu và đảm bảo công bằng, bình đẳng trong thuế.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Chế độ làm việc Hội đồng Thi đua Khen thưởng các cấp thuộc Hệ thống thuế nhà nước. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
