Đề thi Giữa kì 1 Ngữ Văn lớp 10 Hồ Chí Minh có đáp án mới nhất - Đề số 1
Sở Giáo dục và Đào tạo .....
Đề thi Giữa Học kì 1 Hồ Chí Minh
Năm học 2023 - 2024
Bài thi môn: Ngữ Văn 10
Thời gian làm bài: 90 phút
(không kể thời gian phát đề)
I. ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
Con yêu mẹ bằng ông trời
Rộng lắm không bao giờ hết
Thế thì làm sao con biết
Là trời có những đâu đâu
Trời rất rộng lại rất cao
Mẹ mong, bao giờ con tới!
Con yêu mẹ bằng Hà Nội
Để nhớ mẹ con đi tìm
Từ phố này đến phố kia
Con sẽ gặp ngay được mẹ
Hà Nội còn là rộng quá
Các đường như nhện giăng tơ
Nào những phố này phố kia
Gặp mẹ làm sao gặp hết Tính mẹ cứ hay là nhớ
Lúc nào cũng muốn bên con
Nếu có cái gì gần hơn
Con yêu mẹ bằng cái đó
À mẹ ơi có con dế
Luôn trong bao diêm con đây
Mở ra là con thấy ngay
Con yêu mẹ bằng con dế!
(Con yêu mẹ - Xuân Quỳnh)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản
Câu 2: Đoạn thơ thể hiện những so sánh hồn nhiên của đứa trẻ. Chỉ ra những so sánh đó.
Câu 3: Anh/chị nhận thấy những vẻ đẹp gì của người con trong văn bản?
Câu 4: Viết đoạn văn (khoảng 10 dòng) về giá trị của tình mẫu tử trong đời sống của mỗi con người.
II. LÀM VĂN (7 điểm)
Bằng sự tưởng tượng của mình, anh/chị hãy hóa thân thành nhân vật Rùa Vàng kể lại theo ngôi thứ nhất hai lần gặp An Dương Vương trên đất Âu Lạc. Từ đó, nhận xét về vai trò của những yếu tố tưởng tượng, hư cấu trong truyền thuyết.
>> Xem thêm Tóm tắt truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thủy
----------HẾT---------
Đáp án và thang điểm
ĐÁP ÁN
I. ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Câu 1: (0,5 điểm)
- Phương thức biểu đạt: biểu cảm
Câu 2: (0,5 điểm)
- Những so sánh hồn nhiên của đứa trẻ: tình yêu mẹ bằng/(như) ông trời…Hà Nội…con dế.
Câu 3: (1 điểm)
- Người con trong đoạn thơ đã thể hiện vẻ đẹp trong suy nghĩ và tình cảm:
+ Suy nghĩ đặc biệt khi thể hiện tình cảm dành cho mẹ: chọn những điều to lớn nhất để so sánh vì những thứ nhỏ bé (trong suy nghĩ của con) không thể bao chứa hết tình cảm dành cho mẹ, song những điều đó lớn quá thì cũng khó đạt tới vì thế người con chỉ muốn lúc nào cũng ở bên mẹ nên so sánh ngộ nghĩnh cuối bài “con yêu mẹ bằng con dế”.
+ Tình cảm cao quý, trong sáng, hồn nhiên qua cái nhìn trẻ thơ, qua cách diễn đạt đơn giản, dễ hiểu mà đi sâu vào lòng người.
Câu 4: (1 điểm)
- Có thể tham khảo các ý kiến sau:
+ Tình mẫu tử (cùng tình phụ tử) là tình cảm đẹp, thiêng liêng nhất trong cuộc đời của mỗi con người.
+ Là tình cảm đầu tiên con người được tiếp xúc, đi cùng đến hết cuộc đời, giúp con người vượt qua những trở ngại trong cuộc sống, khơi dậy những giá trị cao cả, giúp con người trưởng thành.
+ Biết và thấu hiểu tình mẫu tử giúp con người sống tốt, có ý nghĩa.
II. LÀM VĂN (7 điểm)
Gợi ý:
Trong một thế giới huyền bí, tôi mở đầu câu chuyện với hình ảnh mặt trời nở từ phương đông, chiếu sáng lên khung cảnh diễn ra một sự kiện lớn lao. Thời gian dường như trôi đi chậm rãi, tạo nên không gian trang trí bằng những ánh sáng và bóng tối xen kẽ.
Bên trong thành lớn, An Dương Vương đứng đợi như một bức tranh sống. Bất ngờ từ đông, một hình ảnh quen thuộc trong lời báo của cụ già trỗi dậy - Rùa Vàng. Hình ảnh của nó xuất hiện một cách tuyệt vời, nhưng không phải là một thú vật bình thường. Nó được An Dương Vương đón chào với sự kính trọng, như một vị thần đến giúp đỡ.
Rùa Vàng không chỉ là một sinh vật thông thường, mà là linh hồn của sự huyền bí. Tôi nhập thân vào tâm trí của Rùa Vàng, cảm nhận những suy nghĩ, cảm xúc, và ý chí mạnh mẽ. "Tôi" - Rùa Vàng, có một sứ mệnh trọng đại, và tôi đưa An Dương Vương đi xuống biển, để đối mặt với Mị Châu - kẻ được chỉ định là giặc.
Trong lúc đối mặt với Mị Châu, tôi tưởng tượng những biểu cảm sâu sắc trên khuôn mặt của Rùa Vàng, khi nó thét lớn kết tội Mị Châu. Những khoảnh khắc đó không chỉ là sự đối đầu giữa hai nhân vật lịch sử, mà còn là cuộc chiến giữa thiên nhiên và sức mạnh huyền bí.
Những yếu tố tưởng tượng và hư cấu đã làm cho câu chuyện trở nên sinh động và hấp dẫn hơn. Rùa Vàng không chỉ là một thú vật, mà là biểu tượng của sự thiêng liêng, tăng thêm giá trị lịch sử cho sự kiện. Câu chuyện truyền thuyết trở nên phong phú và đặc sắc, giúp nhấn mạnh những giá trị văn hóa và lòng yêu nước.
Cuối cùng, những yếu tố hư cấu không chỉ làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, mà còn góp phần vào việc lí giải lịch sử theo mong muốn của nhân dân. Chúng là những "chìa khóa" mở ra thế giới huyền bí, giúp giảm bớt sự cứng nhắc của sự kiện lịch sử và tạo ra một góc nhìn mới, đầy phong cách và sáng tạo.
----------HẾT---------
Đề thi Giữa kì 1 Ngữ Văn lớp 10 Hồ Chí Minh có đáp án mới nhất - Đề số 2
Sở Giáo dục và Đào tạo .....
Đề thi Giữa Học kì 1 Hồ Chí Minh
Năm học 2023 - 2024
Bài thi môn: Ngữ Văn 10
Thời gian làm bài: 90 phút
(không kể thời gian phát đề)
I.ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Đọc các văn bản sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Tôi được tặng một chiếc xe đạp leo núi rất đẹp nhân dịp sinh nhật của mình. Trong một lần tôi đạp xe ra công viên chơi, một cậu bé cứ quẩn quanh ngắm nhìn chiếc xe với vẻ thích thú và ngưỡng mộ thực sự.
– Chiếc xe này của bạn đấy à? – Cậu bé hỏi.
– Anh mình đã tặng nhân dịp sinh nhật của mình đấy. – Tôi trả lời, không giấu vẻ tự hào và mãn nguyện.
– Ồ, ước gì tôi… – Cậu bé ngập ngừng.
Dĩ nhiên là tôi biết cậu bé đang nghĩ gì rồi. Chắc chắn cậu ấy ước ao có được một người anh như thế. Nhưng câu nói tiếp theo của cậu bé hoàn toàn nằm ngoài dự đoán của tôi.
– Ước gì tôi có thể trở thành một người anh như thế! – Cậu ấy nói chậm rãi và gương mặt lộ rõ vẻ quyết tâm. Sau đó, cậu đi về phía chiếc ghế đá sau lưng tôi, nơi một đứa em trai nhỏ tật nguyền đang ngồi và nói:
– Đến sinh nhật nào đó của em, anh sẽ mua tặng em chiếc xe lăn lắc tay nhé.
(Theo Hạt giống tâm hồn, tập 4, nhiều tác giả, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2006)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt của văn bản trên.
Câu 2: Cậu bé ước mơ trở thành người anh như thế nào?
Câu 3: Theo anh/chị, câu nói “Cậu ấy nói chậm rãi và gương mặt lộ rõ vẻ quyết tâm “ có ý nghĩa gì?
Câu 4: Văn bản trên gửi đến chúng ta thông điệp gì? (Viết một đoạn văn khoảng 10 đến 15 dòng)
II: LÀM VĂN (7,0 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về nhân vật An Dương Vương trong truyền thuyết Truyện An Dương Vương và Mị Châu, Trọng Thủy(Ngữ văn 10, tập 1, NXBGD)
>> Tham khảo Phân tích nhân vật An Dương Vương
----------HẾT---------
Đáp án và thang điểm
ĐÁP ÁN
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Câu 1: (0,5 điểm)
- Phương thức biểu đạt chính: tự sự
Câu 2: (0,5 điểm)
- Cậu bé ước trở thành người anh mang lại niềm vui, niềm tự hào cho người em.
- Cậubé ước trở thành người anh nhân hậu, được bù đắp, chia sẻ, yêu thương.
- Cậu bé ước trở thành người anh giống như người anh của nhân vật tôi.
- Cậu bé ước trở thành người anh có chiếc xe lăn lắc tay để tặng người em tật nguyền của mình.
Câu 3: (1 điểm)
- Câu “Cậu ấy nói chậm rãi và gương mặt lộ rõ vẻ quyết tâm” có ý nghĩa là: Cậu bé có lòng quyết tâm cao độ muốn biến ước mơ của mình thành hiện thực. Hoặc:
- Cậu bé đang nung nấu quyết tâm thực hiện ước mơ của mình là tặng xe lăn cho người em tật nguyền.
Câu 4: (1 điểm)
Có thể theo hướng
- Thông điệp: Sống phải biết yêu thương, quan tâm, chia sẻ.
- Nêu suy nghĩ: Tình yêu thương, sự quan tâm sẽ phần nào bù đắp những thiệt thòi và mang lại niềm vui, niềm hạnh phúc cho những người có hoàn cảnh éo le… Người biết yêu thương, quan tâm người khác cũng sẽ được nhận lại niềm vui, tình yêu và sự kính trọng. Trong cuộc sống, cần biết vị tha, bao dung; phê phán lối sống vô cảm, vị kỉ…)
PHẦN II: LÀM VĂN (7 điểm)
Mở bài:
Trong thế giới huyền bí của lịch sử Việt Nam, An Dương Vương nổi tiếng với vị thế là một nhà vua kiệt xuất và tận tâm với sứ mệnh bảo vệ đất nước. Hôm nay, chúng ta sẽ khám phá hơn về những khía cạnh đa dạng của nhân vật này qua những sự kiện đặc sắc trong cuộc đời ông.
Thân bài:
a. An Dương Vương xây thành và nỏ thần: An Dương Vương không chỉ là người chủ trì xây dựng thành cổ Loa mà còn là nhà sáng tạo của nỏ thần mạnh mẽ. Mặc dù công trình xây dựng gặp nhiều khó khăn, nhưng sự giúp đỡ của thần linh đã giúp ông vượt qua mọi thách thức. Nhân dân coi ông như biểu tượng của lòng yêu nước và lòng dũng cảm trong việc đối mặt với gian nan.
b. Sự mất cảnh giác của nhà vua: Tuy An Dương Vương có những thành công lớn, nhưng sự chủ quan và mất cảnh giác của ông đã đặt đất nước vào tình thế nguy hiểm. Trọng Thủy và Mị Châu đã lừa dối ông, đánh cắp bí mật quốc gia, dẫn đến sự mất mát đau lòng. An Dương Vương, người thường tỏ ra điều lĩnh, lại không nhận ra âm mưu của kẻ địch.
c. Thái độ, tình cảm của nhân dân: Nhân dân, trong tình yêu quê hương và lòng tự tôn dân tộc, đã sáng tạo những chi tiết đặc sắc như Rùa Vàng để tôn vinh An Dương Vương. Tuy nhiên, cũng không thiếu sự không khoan nhượng khi nhân dân quyết định trừng phạt Mị Châu với sự dẫn dắt của Rùa Vàng. Sự mất mát của đất nước không chỉ là do tay kẻ thù mà còn do sự lạc quan và chủ quan của nhà vua.
Kết bài:
Trải qua những sự kiện đầy bi kịch, An Dương Vương là một hình mẫu có thể học hỏi trong việc bảo vệ quê hương. Cuộc đời ông không chỉ là hình ảnh của sự hi sinh cho đất nước mà còn là bài học quý giá về sự cảnh giác và lòng tự tôn dân tộc. Chúng ta nên nhớ rằng, để bảo vệ đất nước, không chỉ cần tài trí và võ lực mà còn là sự nhạy bén và không ngừng cảnh báo trước mọi đe dọa. An Dương Vương là biểu tượng của sự hy sinh và học hỏi, là nguồn cảm hứng cho thế hệ sau trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước.
----------HẾT--------
