Mẫu 01. Đề thi Giữa kì 1 Ngữ Văn lớp 9 Hà Nội có đáp án chi tiết nhất
Cho đoạn văn sau:
Thiếp nếu đoan trang giữ tiết, trinh bạch gìn lòng, vào nước xin làm ngọc Mị Nương, xuống đất xin làm cỏ Ngu mĩ. Nhược bằng lòng chim dạ cá, lừa chồng dối con, dưới xin làm mồi cho cá tôm, trên xin làm cơm cho diều quạ, và xin chịu khắp mọi người phỉ nhổ.
Câu 1. (1.0 điểm) Đoạn văn trên trích trong tác phẩm nào? Của ai? Được viết bằng chữ gì?
Câu 2. (2.0 điểm) Đoạn văn trên có dùng điển tích gì, nêu ý nghĩa của việc dùng các điển tích đó?
Câu 3. (1.0 điểm) Nhân vật bày tỏ nỗi lòng trong đoạn văn trên là ai? Điều muốn bày tỏ là gì?
Câu 4. (7.0 điểm) Bằng đoạn văn khoảng 10-12 câu, hãy phát biểu cảm nghĩ về nhân vật chính trong tác phẩm có đoạn trích trên. Gạch chân câu chủ đề của đoạn văn em trình bày.
Câu 1: Đoạn văn trên là một trích đoạn từ tác phẩm "Chuột Tống - Câu chuyện của người con gái hy sinh". Tác giả của tác phẩm này không được nêu rõ, và đoạn văn được viết bằng chữ quốc ngữ.
Câu 2: Đoạn văn trên sử dụng điển tích là "ngọc Mị Nương," "cỏ Ngu mĩ," "chim dạ cá," "cá tôm," "diều quạ" để mô tả nỗi lòng và lòng trung hiếu của nhân vật. Những điển tích này tượng trưng cho sự hy sinh và tận tâm trong việc phục vụ mọi người.
- "Ngọc Mị Nương": Tượng trưng cho vẻ đẹp trang nhã, trinh bạch.
- "Cỏ Ngu mĩ": Biểu tượng cho sự khiêm tốn, không hoàn mỹ nhưng vẫn đẹp đẽ.
- "Chim dạ cá": Thể hiện lòng trung hiếu và sự dối trá để bảo vệ gia đình.
- "Cá tôm": Mô tả sự hy sinh bản thân với hy vọng làm hạnh phúc cho người khác.
- "Diều quạ": Thể hiện sự chấp nhận sự phỉ nhổ, vụng trộm để phục vụ cộng đồng.
Câu 3: Nhân vật bày tỏ nỗi lòng trong đoạn văn là một phụ nữ tên là Thiếp. Nỗi lòng của cô là sự hy sinh, lòng trung hiếu, và sẵn sàng chịu đựng mọi khó khăn, phỉ nhổ để bảo vệ và phục vụ cho cộng đồng.
Câu 4: Trong bức tranh cuộc sống dân gian nghèo đói, nhân vật Thiếp nổi bật như một hình mẫu của sự hi sinh không ngừng. Bằng sự quyết tâm và lòng trung hiếu vô song, cô đánh đổi tất cả để đảm bảo hạnh phúc và an lành cho mọi người xung quanh. Chính sự hi sinh và lòng trung hiếu này là chủ đề chính, điểm nhấn làm nổi bật nhân vật Thiếp trong lòng độc giả. Thông qua câu chuyện của Thiếp, độc giả học được giá trị của việc hy sinh vì lợi ích cộng đồng và tình yêu thương gia đình.
Mẫu 02. Đề thi Giữa kì 1 Ngữ Văn lớp 9 Hà Nội có đáp án chi tiết nhất
Câu 1. (1.0 điểm): Cách nói sau đây vi phạm phương châm hội thoại nào? Vì sao? Hãy chữa lại cho đúng.
Đêm hôm qua cầu gãy.
Câu 2. (2.0 điểm) Đọc các ví dụ sau và trả lời câu hỏi-
- Mặt trời là thiên thể trung tâm của hệ mặt trời.
(Vũ Bội Tuyền)
- Mặt trời xuống biển như hòn lửa.
(Huy Cận)
- Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng.
(Nguyễn Khoa Điềm)
a. Trường hợp nào mặt trời là thuật ngữ?
b. Trường hợp nào mặt trời được dùng làm phép tu từ? Đó là phép tu từ gì?
c. Trường hợp nào mặt trời được dùng với nghĩa gốc?
Câu 3. (2.0 điểm)
Trong Truyện Kiều có câu:
Vân xem trang trọng khác vời
a. Chép lại theo trí nhớ ba câu thơ tiếp theo?
b. Nhận xét về nghệ thuật miêu tả nhân vật của tác giả trong đoạn thơ vừa chép?
Câu 4. (5 điểm)
Câu chuyện cảm động về một người thân đã đi xa.
ĐÁP ÁN:
Câu 1. (1.0 điểm)
Châm hội thoại vi phạm là "Không nói đúng với nghĩa, ý của mình." Hãy chữa lại:
"Tối qua, cây cầu đã bị đứt."
Câu 2. (2.0 điểm)
a. Trường hợp nào mặt trời là thuật ngữ?
Trong câu "Mặt trời là thiên thể trung tâm của hệ mặt trời," mặt trời được sử dụng như một thuật ngữ.
b. Trường hợp nào mặt trời được dùng làm phép tu từ? Đó là phép tu từ gì?
Trong câu "Mặt trời xuống biển như hòn lửa," mặt trời được dùng làm phép tu từ so sánh, đó là phép so sánh vì sử dụng "như."
c. Trường hợp nào mặt trời được dùng với nghĩa gốc?
Trong câu "Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi, mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng," mặt trời được dùng với nghĩa gốc, chỉ đơn giản là ánh sáng của mặt trời.
Câu 3. (2.0 điểm)
a. Chép lại theo trí nhớ ba câu thơ tiếp theo:
"Phong tình đẹp đẽ vừa hiền, Hận đốn nhân thế đã một lần. Xuân hương tuyệt cúc vương thần."
b. Nhận xét về nghệ thuật miêu tả nhân vật của tác giả trong đoạn thơ vừa chép?
Tác giả sử dụng những từ ngữ như "đẹp đẽ," "hiền," "tuyệt cúc," "vương thần" để miêu tả về Vân, tạo nên hình ảnh nhân vật với vẻ đẹp tinh tế và cao quý.
Câu 4. (5 điểm)
Câu chuyện cảm động về một người thân đã đi xa:
Những bước chân in hình bóng xa xưa trên con đường quen. Mỗi cử chỉ, mỗi nụ cười, và cả những câu chuyện ngọt ngào trôi vào dạ khói như những ký ức thanh xuân.
Khi người thân đi xa, bối cảnh quen thuộc trở thành nơi trống trải và hồi tưởng. Những lá thư từ phương xa như những dòng suối mát lạnh, đưa về hơi ấm và ký ức của những khoảnh khắc đã qua. Đôi khi, niềm vui của họ là niềm vui của ta, và nỗi buồn của họ cũng là nỗi buồn của ta. Trên hành trình của họ, chúng ta cảm nhận sự tương tác của thời gian và không gian, nơi những yêu thương không bao giờ mất đi, mà chỉ là chuyển hình thành những dạng khác nhau. Và khi họ quay trở về, cảm giác bình yên và hạnh phúc là những khoảnh khắc quý báu nhất.
Mẫu 03. Đề thi Giữa kì 1 Ngữ Văn lớp 9 Hà Nội có đáp án chi tiết nhất
I. ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Dưới đây là một phần trong lệnh truyền của vua Quang Trung với quân lính:
- Quân Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các ngươi đã biết chưa? Trong khoảng vũ trụ, đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị. (…) Các ngươi đều là những kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực, để dựng nên công lớn.
(Trích Ngữ văn 9, tập một - NXB Giáo dục, 2012)
Câu 1 : Đoạn văn trên trích trong tác phẩm nào? Tác giả là ai? (1đ)
Câu 2 : Nhà vua nói “Đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị” nhằm khẳng định điều gì? Hãy chép hai câu trong một bài thơ đã học trong chương trình Ngữ văn THCS có nội dung tương tự và ghi rõ tên tác giả, tác phẩm. (2đ)
II. LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1 : (2 điểm) Dựa vào nội dung câu “Đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị” của phần I, em hãy trình bày suy nghĩ về hình ảnh người chiến sĩ ngày đêm bảo vệ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc bằng một bài văn ngắn (khoảng nửa trang giấy).
Câu 2 : (2 điểm) Nhận xét về kết thúc tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ có ý kiến cho rằng đây là một kết thúc có hậu. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng đó là kết thúc không có hậu. Vì sao?
Câu 3 : (3 điểm)Chép lại và phân tích 4 câu thơ đầu trong đoạn trích Cảnh ngày xuân (trích Truyện Kiều của Nguyễn Du) gợi lên vẻ đẹp của mùa xuân như thế nào?
ĐÁP ÁN:
I. ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1: Đoạn văn trên trích trong tác phẩm nào? Tác giả là ai? (1 điểm)
Đoạn văn trích từ Ngữ văn 9, tập một - NXB Giáo dục, 2012.
Câu 2: Nhà vua nói “Đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị” nhằm khẳng định điều gì? Hãy chép hai câu trong một bài thơ đã học trong chương trình Ngữ văn THCS có nội dung tương tự và ghi rõ tên tác giả, tác phẩm. (2 điểm)
Nhà vua khẳng định sự phân biệt rõ ràng giữa phương Nam và phương Bắc, chia nhau mà cai trị, có lẽ để thể hiện sự đoàn kết và hiệp lực trong đối mặt với mối đe dọa từ phương Bắc.
1. "Phân biệt rõ ràng non sông Nam Bắc, Quê hương đồng lòng, chẳng kẻ nào trắc trở."
2. "Làm sao phân biệt gió Nam gió Bắc, Nắng vàng trên đỉnh cỏ xanh."
II. LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1: Dựa vào nội dung câu “Đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị” của phần I, hãy trình bày suy nghĩ về hình ảnh người chiến sĩ ngày đêm bảo vệ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc bằng một bài văn ngắn (khoảng nửa trang giấy).
*Về nội dung: Hình ảnh những chiến sĩ bảo vệ biển đảo trở nên rõ nét trong tâm trí với hình ảnh của những người lính sống giữa biển khơi, đầy gian khổ và khó khăn. Cuộc sống của họ thiếu thốn, nhưng tinh thần đoàn kết, hiệp lực giữa họ là điểm sáng. Việc xa gia đình, vượt qua những khó khăn về phương tiện, sống giữa biển cả đòi hỏi họ phải hy sinh không ngừng, đồng lòng bảo vệ chủ quyền biển đảo. Những chiến sĩ này trở thành biểu tượng của lòng hết mình, sự trách nhiệm cao cả, và ý chí kiên cường trong bảo vệ tổ quốc.
*Về hình thức: Bài văn sử dụng ngôn ngữ sinh động, hình ảnh mô tả sắc nét, giúp độc giả hình dung rõ ràng về cuộc sống của những người lính trên biển đảo. Lối viết lưu loát, diễn đạt mạch lạc, giúp truyền đạt ý tưởng một cách rõ ràng.
Câu 2: Nhận xét về kết thúc tác phẩm "Chuyện người con gái Nam Xương" của Nguyễn Dữ có ý kiến cho rằng đây là một kết thúc có hậu. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng đó là kết thúc không có hậu. Vì sao?
*Về nội dung: Kết thúc có hậu được đánh giá là hiển thị sự hoàn thiện và đẹp đẽ trong ước mơ của nhân dân, đặc biệt là qua hình ảnh của Vũ Nương trở thành tiên nữ mặc áo dài tinh khôi trong hồ sen. Điều này thể hiện sự cao quý, thanh khiết của hình ảnh người con gái được tôn vinh và làm đẹp huyền bí. Ngược lại, kết thúc không có hậu được lý giải bằng việc tập trung vào bi kịch gia đình, sự tan vỡ hạnh phúc, và số phận đau buồn của nhân vật chính. Nó không phải là một kết cục hạnh phúc và viên mãn, mà là sự đau đớn và thiếu vắng.
*Về hình thức: Lập luận được trình bày mạch lạc, diễn đạt ý kiến một cách rõ ràng. Có sự phân tích sâu sắc về hai ý kiến khác nhau về kết thúc của tác phẩm.
Câu 3: Chép lại và phân tích 4 câu thơ đầu trong đoạn trích "Cảnh ngày xuân" (trích Truyện Kiều của Nguyễn Du) gợi lên vẻ đẹp của mùa xuân như thế nào?
*Về nội dung: Học sinh chép đúng 4 câu thơ đầu trong đoạn trích và phân tích mỗi câu thơ, tập trung vào việc miêu tả vẻ đẹp của mùa xuân. Họ chú ý đến cách tác giả sử dụng hình ảnh, so sánh, và những từ ngữ tinh tế để mô tả một cách hữu ích và sinh động về mùa xuân.
*Về hình thức: Phần chép lại câu thơ cần chính xác và đầy đủ. Phần phân tích cần có sự nhận biết rõ ràng về các yếu tố nghệ thuật được sử dụng trong từng câu thơ. Lối viết lưu loát, diễn đạt ý tưởng một cách hợp lý.
Nội dung khác có liên quan xem thêm bài viết sau:
- Đề thi học kì 2 môn Ngữ văn lớp 9 có đáp án năm 2022 - 2023
